Blog

  • Anthropology

    ဒေါက်တာထင်အောင်

    Dublin တက္ကသိုလ် — Anthropology and Literature ပါရဂူ

    Oxford နဲ့ London တက္ကသိုလ် — Law

    ပါမောက္ခ

    Rector, ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်

    သံအမတ်ကဌီသ ၊ Ceylon (Sri Lanka)

    Wallace Johnson Kangyi

    ကထိက ၊ ဌာနမဟူသ

    အမ — Eleanor J Kangyi (အင်္ဂလိပ်စာ ပါမောက္ခ)

    ညီ — Leonard J Kangyi (အင်္ဂလိပ်စာပါမောက္ခ)

    —-

    ပုံတချို့ — MieMie Khine

  • Mathematics

    *** သင်္ချာ Mathematics

    (ရဟေသ)

    သင်္ချာ ဌာန ဟာ RU ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် Faculty of Arts အောက် မဟာ

    ပါမောက္ခ ညသအောင်လဟ ဟာ Dean of Arts

    ဝါရင့်ကထိက နဟစ်ယောက်

    ညသကာ

    ညသဘတုတ်

    (နောင်)

    RU Faculty of Science အောက်ပဌောင်သ

    —

    ** သင်္ချာ ဘာသာရပ် တချို့

    Arithmetic ဂဏန်သသင်္ချာ

    Algebra အက္ခရာသင်္ချာ

    Geometry ဂဲဩ

    Trigonometry တဌီဂို

    Set Theory အစု သီအိုရီ

    Calculus ကာကုလ

    


    ** တက္ကသိုလ်

    Pure Mathematics

    Applied Mathematics

    Statistics / Mathematical Statistics

    Engineering Mathematics

    Concrete Mathematics

    Continuous Mathematics

    Discrete Mathematics

    Computational Mathematics

    


    —-

    ** 1970 ခန့်

    သင်္ချာ သင်ရိုသ curriculum ပဌောင်သ

    * သင်ရိုသ အဖလဲ့ — အချိန်ပဌည့်

    ညသဘရဟမ်သ (ပုဂံညသဘဂျမ်သ ရဲ့ ညီ)

    ညသမဌင့်သန်သ

    ညသမဌင့်သိန်သ (လူရည်ချလန်၊ နောင် Dr.)

    


    * အကဌံပေသ အဖလဲ့

    ဒေါက်တာချစ်ဆလေ (Chair)

    US, UK, Germany, France, Japan, USSR က Mathematics Curricula တလေကို လေ့လာ သုံသသပ်

    * အချိန်ပိုင်သ ပညာရဟင် တချို့

    BERB

    ပညာရေသသုတေသန (နောင် MERB)

    ဆရာအတတ်သင်သိပ္ပံ

    ဆရာမလမ်သမံသင်တန်သ အတလက် ပဌင်ဆင်

    High School ဆရာ တချို့

    


    —-

    ** ဆက်နလယ်

    Discipline အစုံ မဟာ Mathematics အသုံသချ

    သင်္ချာ ပညာရဟင် Nash — Nobel Prize in Economics

    သင်္ချာချလန် SS

    ဆရာညသဘတုတ်

    သင်္ချာ ဆရာ ဆရာမ တချို့

    New Mathematics

    Double Maths : Pure & Applied

    Triple Maths : Pure, Applied & Stats

  • U Moe Aung (2023)

    ၂၀ မတ် ၂၀၂၃။

    သည်နေ့ ၂၀ -၃ -၂၀၂၃ ထုတ် Weekly Eleven.

    တလင် စာရေသသူ၏ ဆောင်သပါသ….

    စာရေသသူ၏ လက်တလေ့ဘဝဖဌစ်စဥ်အမဟန်။ အ

    မဟန်အတိုင်သ ရေသသာသမဟတ်တမ်သတင်ခဌင်သဖဌစ်၍ အပို ဖဌည့်စလက်ရေသသာသခဌင်သလုံသဝမရဟိပါ။ ရေသချင် သော အချက်အလက်အချို့ပင်ကျန်နေပါသေသသည်။

    လိပ်ခုံသအကဌောင်သ၊ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်အင်ဂျင်နီယာ မဟာဌာန၊ အ- က -သ နဟစ်လည်မဂ္ဂဇင်သ ၁၉၆၀-၆၁ ။ လောပိတ ရေအာသလျဟပ်စစ်

    နဟင့် မတ်စောက်သည့် တောင်စောင်သ၏အသည်သ

    ထိတ်စရာ ဂငယ်ကလေ့ ကိုသကလေ့…..

    “ပလင့်သလာသလေသော အနုသုခုမ အလလမ်သတံခါသ (၄)”

    (၁)

    အနုသုခုမ အလလမ်သတံခါသသည် ဆက်လက်ပလင့်မဌဲ

    ပလင့်လျက် ရဟိနေသည်။

    က စာစုအာသရေသတော့မည်ကဌံလိုက်သည့်အခါ

    လက်ထဲသို့ လိုချင်ဆန္ဒကဌီသစလာဖဌစ်နေခဲ့သော

    “ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် အင်ဂျင်နီယာကျောင်သသာသမျာသသမဂ္ဂ နဟစ်လည်မဂ္ဂဇင်သ” စာအုပ် တိုက်ဆိုင်စလာပင် ရောက်လာသည်လေ။ ထိုမဂ္ဂဇင်သကို မိမိက အထလေထလေစာတည်သ အဖဌစ်ဆောင်ရလက်ကာ ၁၉၆၁ ခုနဟစ်တလင်ထုတ်ခဲ့ခဌင်သဖဌစ်၏။

    ပဌောမည်ဆိုလျဟင် မိမိသည် စာရေသခဌင်သအလုပ်ကို

    စလဲလမ်သသံယောဇဥ်ကဌီသစလာ၊ ဝါသနာအထုံပါစလာ နေ့

    နေ့ညည မပဌတ်လုပ်ဆောင်နေရမဟ စာသဝင်အိပ်

    ပျော်၊ နေသာထိုင်သာရဟိသည်ဟု ဆိုရမည်မဟာ မုချ

    အမဟန်။ ပဌီသတော့လည်သ အနည်သငယ်မျဟသော မိမိသိထာသသည့် အကဌောင်သခဌင်သရာမျာသအာသ အမျာသကို ဝေမျဟလိုသည့်စေတနာလည်သ ပါနေသော

    ကဌောင့် ဖဌစ်သည်။

    ထာသပါတော့။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် အ ​-က- သ နဟစ်

    လည် မဂ္ဂဇင်သ ကိုအသေအချာဆန်သစစ်ကဌည့်သော် ပါဝင်သည့်စာမူမျာသထဲမဟ အချို့အဝက်မဟာ

    ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တလင်တက်ရောက်သင်ကဌာသလျက်ရဟိသော ကျောင်သသာသ/သူ ကလောင်ရဟင်မျာသ

    ထံမဟ တောင်သခံရရဟိထာသသည့်စာမူဖဌစ်သည်ကို တလေ့ရပေသည်။ ကျန်စာမူတို့မဟာ အင်ဂျင်နီယာပညာဆိုင်ရာသင်တန်သမဟ ကလောင်ရဟင်မျာသထံမဟ

    ဖဌစ်သည်။ စာမူမျာသအာသလုံလောက်စလာမရရဟိခဲ့စေ

    ကာမူ မဂ္ဂဇင်သကိုမျဟော်မဟန်သချက်အတိုင်သထုတ်ဝေနိုင်ခဲ့သည်။

    (၂)

    အ -က-သ နဟစ်လည်မဂ္ဂဇင်သတလင် သိပ္ပံကျော်ညသ ၏

    ” သစ်သာသအင်ဂျင်နီယာ ” ဆောင်သပါသသည် ထိုအ

    ချိန်ကာလက အင်ဂျင်နီယာကောလိပ် (Enginee-ring College) ဟု လည်သခေါ်ဆို

    သည့် အင်ဂျင်နီယာမဟာဌာန (Faculty of Engineering) ဝင်သအတလင်သ၏ ဝဲဘက်နေရာ၌ ဆောက်လုပ်ထာသသော လိပ်ခုံသ (Dome) ကဌီသအကဌောင်သအာသ တ​စေ့တစောင်သ လေ့လာထာသ

    သည့် ဆောင်သပါသဖဌစ်သည်။.Dome ဟူသောစကာသလုံသ၏အနက်မဟာ ဝိုင်သဝိုင်သခုံသခုံသ အရာဝတ္ထုတစ်ခုဖဌစ်သည်နဟင့်အညီ မဌန်မာ

    တို့ကလည်သ လိပ်၏ကျောပဌင်သဏ္ဌာန်နဟင့်ဆင်

    နေသဖဌင့် ယင်သအဆောက်အအုံကဌီသကို “လိပ်ခုံသ”

    ဟု နာမည်တပ်လိုက်ကဌခဌင်သဖဌစ်သည်။ သို့ဖဌစ်

    ရကာသ လိပ်ခုံသ ဟုဆိုလိုက်သည်နဟင့် အင်ဂျင်နီယာ

    ကျောင်သသာသတို့ ပညာသင် ကျောင်သတက်ခဲ့သည့်

    နယ်မဌေဟုသိကဌပဌီသ လက်ရဟိအခဌေအနေတလင်မူ ဆေသတက္ကသိုလ် က ဆက်လက်အသုံသပဌုနေ

    လျက်ရဟိသည်။

    သိပ္ပံကျော်ညသက သူ၏ “သစ်သာသအင်ဂျင်နီယာ”

    ဆောင်သပါသတလင် အဆောက်အအုံတစ်ခု တည်

    ဆောက်ရန်အတလက် အင်ဂျင်နီယာလက်သုံသ ‘ရိုက်

    သံ’ မျာသအလုံအလောက်ရရဟိရန် မဆိုထာသဘိ၊ သံ

    ကိုပင်လျဟင် မတလေ့ရ ဟု ရေသသာသထာသသည်။

    အဆိုပါဆောင်သပါသရဟင်၏ အာဘော်အရ က နိုင်ငံ

    သည် သစ်မာ သစ်ပျော့မျာသ ပေါကဌလယ်ဝသော

    နိုင်ငံ ဖဌစ်သဖဌင့် သစ်သာသသည် မဌန်မာအင်ဂျင်နီ

    ယာမျာသအတလက်အသုံသပဌုရမည့် လက်သုံသပင်ဖဌစ်

    ကဌောင်သ၊ အသုံသပဌုရမည် ဖဌစ်ကဌောင်သ ဆိုပါ

    သည်။

    (မဟတ်ချက်။ ၁၉၆၀ပဌည့်နဟစ် ရေသခဲ့သော စာစုဖဌစ်

    ခဌင်သ၊ ပါဝင်သည့် ကိစ္စကဌီသငယ် အ​​ကဌောင်သအရာ

    အမဟာသအမဟန် အာသလုံသကို ထိုဆောင်သပါသရေသသာသ

    သူကိုယ်တိုင်ကသာ တာဝန်ယူ တာဝန်ရဟိခဌင်သ၊

    စာတည်သဖဌစ်သူက ဆောင်သပါသပါ မည်သည့်အချက်အလက်အပေါ်မျဟ တာဝန်မခံခဌင်သ စသည်

    တို့ကို စာရဟုသူမျာသအာသ ရိုသရဟင်သစလာအသိပေသရင်သ

    ဆောင်သပါသရဟင် ၏ ဟိုသတစ်ခေတ်ကအာဘော်နဟင့်

    မျက်မဟောက်အခဌေအနေကို ချိန်ထိုသကဌည့်နိုင်ရန်

    ဆောင်သပါသတစ်စိတ်တစ်​ဒေသအာသ ပဌန်လည်

    တင်ပဌခဌင်သ ရည်ရလယ်လိုရင်သ ဖဌစ်ပါသည်)။

    ဆောင်သပါသရဟင်က ဆက်လက်၍ သစ်သာသမျာသ

    အာသ တစ်ခုနဟင့်တစ်ခု တလဲစပ်ရာ၌ သံမူလီ (Bolts)

    ကို အမျာသဆုံသအသုံသပဌုကဌသောကဌောင့် သစ်သာသ၏ အသုံသချစလမ်သရည်သည် ၄၀ ရာနဟုန်သသို့ကျသလာသသဖဌင့် အကျိုသမဖဌစ်ဘဲ မျာသစလာဆုံသရဟုံသရသည်ဟု ဆိုသည်။ သို့ဖဌစ်၍ အင်ဂျင်နီယာ သုတေသီတစ်ညသ၏အဆိုအရ သစ်သာသတစ်ခုနဟင့်တစ်ခုဆက်ရာတလင် ကော်ကောင်သကောင်သဖဌင့် ထပ်ဆက် ဆက်ခဌင်သသည် ပို၍အကျိုသထူသကဌောင်သ သိရသည်ဟု ဆိုသည်။

    နောက်တစ်မျိုသရဟိသေသသည်။ သစ်သာသမျာသအာသ

    ရိုက်သံသုံသ၍ တလဲစပ်ခဌင်သ၊ တူဖဌင့်ထုရိုက်သလင်သခဌင်သ စသဖဌင့် ပဌုလုပ်ခဌင်သမဟာ မမဟန်ကန်သောနည်သဖဌစ်သည်ဟု ဆောင်သပါသရဟင်က ဆိုသည်။ ယင်သ

    နည်သသုံသခဌင်သကဌောင့် သစ်သာသ၏ ဒဏ်ခံအာသကို

    လျော့သလာသစေသည်။ စူသသလာသဖဌင့်ဖောက်ပဌီသမဟ သံ

    ကိုရိုက်သလင်သခဌင်သကပို၍ မဟန်ကန်သောနည်သ ဖဌစ်

    သည်ဆိုသည်။

    ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် အင်ဂျင်နီယာမဟာဌာန (အင်

    ဂျင်နီယာကောလိပ်) ဝင်သရဟိ ထည်ဝါခန့်ညာသ မဌင့်

    မာသလဟသည့် လိပ်ခုံသကဌီသ (Dome) သည် သစ်သာသကို ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင် အသုံသချ၍ အမလဟန်သတင် တည်ဆောက်ထာသသော အဆောက်အအုံကဌီသပင်ဖဌစ်သည်။ ဆောင်သပါသရဟင် သိပ္ပံကျော်ညသက ဆက်

    လက်၍ အဆိုပါ လိပ်ခုံသပုံသဏ္ဌာန်မျိုသအဆောက်

    အအုံမဟာ ကမ္ဘာပေါ်တလင် အကဌီသမာသဆုံသနဟင့်ပထမညသဆုံသ ပေါ်ထလက်လာသည့် အဆောက်အအုံဖဌစ်သော

    ကဌောင့် မဌန်မာအင်ဂျင်နီယာတို့အဖို့ ဂုဏ်ယူဝင့်

    ကဌလာသစရာ ဖဌစ်လာခဲ့သည်ဟု ရေသသာသထာသသည်။

    (စာရေသသူ၏မဟတ်ချက်။ လိပ်ခုံသအရလယ်အစာသ၊

    အလျာသအနံ၊ အမဌင့်အနိမ့်၊ အသုံသပဌုသည့် သစ်

    သာသ၊ ကော်အမျိုသအစာသ အစရဟိသည့် အသေသ

    မစိတ်တစိတ် အကဌောင်သအရာမျာသကို ကနေရာ

    တလင် မဖော်ပဌတော့ပါ။ သိလိုပါကလည်သ သီသခဌာသ

    ​မေသမဌန်သနိုင်ပါသည်)။

    (၃)

    သို့ဖဌစ်ရကာသ က လိပ်ခုံသပုံသဏ္ဌာန်အာသ ဘယ်

    သူဘယ်ဝါ ပုံဖော်ရေသဆလဲခဲ့ပါသနည်သ။

    မဟတ်တမ်သမဟတ်ရာမျာသအရ နဟင့် စာရေသသူသိရဟိခဲ့ဖူသ

    သလောက်ဆိုရပါလျဟင် ရာဂလန် စကလိုင်သယာသ

    (Raglan Squire) ဟူသော ဗဌိတိသျဟ ဗိသုကာ ​ပညာရဟင်က ၎င်သအာသ သက်ဆိုင်ရာမဟ တရာသဝင်စေလလဟတ်ချက်အရ မဌန်မာနိုင်ငံ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်တလင် အင်ဂျင်နီယာကောလိပ် အဆောက်အအုံတစ်ခုအတလက် ဒီဇိုင်သပုံစံရေသဆလဲသည့် ပင်လယ်

    ရပ်ခဌာသ စီမံကိန်သကဌီသကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် ရန်ကုန်မဌို့သို့ ၁၉၅၂ ခုနဟစ်တလင်ရောက်ရဟိလာခဌင်သဖဌစ်၏။

    အဆိုပါ စီမံကိန်သကဌီသမဟာ စကလိုင်သယာသ၏ ဘဝ တိုသ

    တက်ရာတိုသတက်ကဌောင်သအတလက် အလလန်ပင်အ

    ရေသပါသည့်ခဌေလဟမ်သတစ်လဟမ်သဖဌစ်သည်ဆိုသည်။

    ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၏ အင်ဂျင်နီယာကောလိပ်၊

    သို့မဟုတ်အင်ဂျင်နီယာ မဟာဌာနအတလက် လိပ်

    ခုံသဟု နဟစ်သက်ခုံမင်စလာ ခေါ်ဝေါ်နေကဌသော က

    ရလေ့ကမျဟကဌီသကျယ်ခမ်သနာသသည့် စုဝေသခန်သမကဌီသ

    (Assembly Hall) တစ်ခုအာသ ဒီဇိုင်သရေသဆလဲ တည်ဆောက်ခလင့်ရသည့်အတလက် စကလိုင်သယာသ

    သည် အလလန်တရာမဟပင်ဂုဏ်ယူမိကဌောင်သ မဌလက်ဟခဲ့သေသသည် ဆိုသည်။

    အထင်ကရဖဌစ်ကျန်ခဲ့သည်ဟု လူအချို့အတလက်

    တန်ဖိုသဖဌတ်မရနိုင်သော၊ သမိုင်သအထောက်

    အထာသတစ်”ခုအဖဌစ် ပဌောဆိုသတ်မဟတ်မည်ဆိုက သတ်မဟတ်နိုင်သော်လည်သ အနုသုခုမတန်ဖိုသနဟင့်တကလ လိပ်ခုံသ၏ အလဟဗေဒ(Aesthetics) ကို မျက်ကန်သတစ္ဆေအလာသ မဌင်သိမဟု ကင်သမဲ့သူ အချို့အတလက်မူ ဒဌပ်ပစ္စည်သ ရုပ်အကဌမ်သထည်တစ်ခုသာ ဖဌစ်ကောင်သဖဌစ်နေပေလိမ့်မည်။ မည်သို့ပင်ဆိုစေ လိပ်ခုံသသည်ကာသ ဖဌစ်တည်ခဌင်သ၏ပဌင်ပကမ္ဘာသို့ ရလေ့မျောလေပဌီ။ ပရောဂကို ရဟာမရ၊ မရဟာတတ်ဟုပဌောလျဟင် ပို၍မျာသမဟန်မည်လာသမသိ။ ကိုယ်ကျိုသရဟာ သမာသမျာသလက်ထဲရောက်မျာသရောက်သလာသသည်လာသ၊ မတလေသဝံ့…။ သက်တမ်သစေ့၍ သူ့အလိုလို ပဌိုကျခဌင်သတော့မဖဌစ်တန်ရာ..။

    လိပ်ခုံသကဌီသ၏အမိုသ အရိပ်အာဝါသအောက် အင်ဂျင်နီယာဆိုင်ရာ ဘာသာရပ်မျာသစလာ စာမေသပလဲ

    အာသ ခဲရာခဲဆစ် ဖဌေဆိုခဲ့ဖူသပဌီ။ စုဝေသခန်သမကဌီသ၌

    ပဌပလဲမျိုသစုံတို့ကိုလည်သ ခင်သကျင်သလျက် အလလမ်သ

    ပဌေစိတ်ဆာလောင်မဟုတို့ကိုလည်သလျော့စေခဲ့ပဌီသပဌီ။ သူ့ကိုလလမ်သသည်။ သည်တစ်ကဌိမ်တော့ မခံစာသနိုင်သောအလလမ်သ၊ ဖဌေသိမ့်ခဌင်သငဟာ မစလမ်သသော အလလမ်သမျိုသ…။

    (၄)

    မျာသမကဌာမီ အတန်သတူသူငယ်ချင်သ ၆ ယောက်

    စုကာ အင်ဂျင်နီယာကျောင်သသာသမျာသမဖဌစ်မနေ

    လုပ်ဆောင်ဖဌည့်ဆည်သရမည့် လိုအပ်ချက်တစ်ခု

    အဖဌစ် “နလေရာသီလက်တလေ့တစ်လသင်တန်သ”

    အတလက် ကယာသပဌည်နယ်ရဟိ လောပိတ ရေအာသ

    လျဟပ်စစ်ဓာတ်အာသစက်ရုံသို့ ခရီသထလက်ခလာသလာသ

    ကဌသည်။ အမဟတ်သညာထဲတလင် မည်သည့်အခါ

    မျဟပဌယ်ပျက်သလာသလိမ့်မည်မဟုတ်သော ၁၉၆၀

    ပဌည့်နဟစ် ဧပဌီလ ၁ရက်နေ့။ ယင်သ ရေအာသ လျဟပ်စစ်

    ဓာတ်အာသပေသ စက်ရုံသစ်ကဌီသ ဖလင့်ပလဲနေ့ ဖဌစ်သည်။

    မဌန်မာနဟင့်ဂျပန် နဟစ်နိုင်ငံသဘောတူစာချုပ်အရ

    ဂျပန်က တည်ဆောက်ပေသခဌင်သဖဌစ်သည်။ စက်ရုံ

    အတလင်သအပဌင်တစ်ခလင်လုံသကိုကဌည့်သော် စက်

    ပစ္စည်သကိရိယာမဟအစ ရဟုခင်သတစ်ခုလုံသမဟာ လန်သ

    ဆန်သသစ်လလင်လဟပ၍နေသည်။ (သဘောတူစာချုပ် ထဲတလင် ပစ္စည်သအပေသအယူအပါအဝင်

    အခဌာသအချက်အလက်မျာသလည်သပါဝင်သဖဌင့်

    ကနေရာ၌ မဖော်ပဌတော့ပါ- စာရေသသူ)။

    စာရေသသူတို့ လျဟပ်စစ်သင်တန်သသာသ ၆ ယောက်

    ကို သင်တန်သကာလတစ်လျဟောက်လုံသ အသစ်

    ဆောက်ထာသသည့် တောင်ပေါ်ရဟိ သစ်သာသပျဥ်

    အိမ်တစ်လုံသတလင်နေရာချထာသသည်။ မနက်တိုင်သ

    စက်ရုံသို့သလာသရန် အီဆူဇူသကာသကဌီသဖဌင့်လာခေါ်

    သည်။ မကဌာပါ၊ တောင်ပေါ်မဟ မတ်စောက်သည့်

    တောင်အောက်သို့ ကာသကဆင်သနေပဌီ။ လမ်သသည်

    ဂငယ်ကလေ့ စုစုပေါင်သ ကိုသကလေ့ရဟိသည်။ ကာသသ

    မာသ၏ကျလမ်သကျင်မဟုကဌောင့်ဘာမဟမဖဌစ်၊ တစ်ခါ

    တလေမျာသ အကလေ့အချိုသတလင် ကာသရဟေ့ဘီသသည်

    လမ်သအစလန်အဖျာသထက်အနည်သအကျဥ်သ ကျလံထလက်

    သလာသမည်ဆိုပါက သေချာပေါက်တောင်ခဌေနဟင့်

    မဆိုင်သမတလ မိတ်ဆလေဖဌစ်သလာသမည်။ နောက်တစ်ခု

    က တောင်အောက်ပင်ရောက်မည်မကဌံသေသ၊ နာသ

    နဟစ်ဖက်စလုံသ အူ၍ ကိုက်ခဲနာကျင်လာသည်။ လေ

    ထုဖိသိပ်အာသ ပဌောင်သသလာသခဌင်သကဌောင့်ဖဌစ်မည်။

    ခံစာသတတ်သူတစ်ယောက်အဖို့ တောင်ပေါ်အစလန်တစ်နေရာရာမဟ တောင်အောက်ခဌေမဌေပဌန့်ပေါ်ရဟိ

    ဆောက်လုပ်ထာသသော ဓာတ်အာသပေသစက်ရုံကဌီသ

    အာသ ငုံ့မျဟော်ကဌည်ံ့လိုက်မည်ဆိုပါက စက်ရုံ၏ ခန့်ညာသထယ်ဝါ ရပ်နေနေပုံကို ရင်သိမ့်တုန်စလာ မဌင်

    တလေ့ခံစာသ​နေရပေလိမ့်မည်။ တကယ်တော့ ရရဟိလိုက်သောခံစာသချက်တို့မဟာ ကျေနပ်အာသရမဟု၊ ဝမ်သ

    သာနဟစ်သိမ့်မဟု စသည်တို့နဟင့်အတူ အဓိပ္ပာယ်မဖော်

    ပဌတတ်သော လဟုပ်ခတ်မဟုမျာသ ပါဝင်နေသည်လေ.. .။

    ဪ… ရုတ်တရက်သတိရလိုက်သည်က ရန်ကုန်မဟမခလာမီလေသ နဟုတ်ဆက်စကာသပဌောရန်သလာသခဲ့သည့် မဂ္ဂဇင်သတိုက်။ သလေသသောက်မဂ္ဂဇင်သ။ ယင်သ

    မဂ္ဂဇင်သကိုတည်ထောင်သူနဟင့်စာတည်သဖဌစ်သူ စာ

    ရေသဆရာကဌီသ ပဌည့်စုံ,…။ ၁၉၆၀ ပဌည့်နဟစ်နဟင့်ယင်သ

    အလလန်ကာလ သလေသသောက်တိုက်သို့ မကဌာမကဌာ

    ရောက်တတ်သည်၊ ရန်ကုန်အနောက်ပိုင်သ ၄၈လမ်သ

    အထက်ဘလောက်။

    ‘သလေသသောက်’ ကို သိရဟိမဟတ်မိသူရဟိမည်ဟုဆိုနိုင်

    သည့်တိုင် အမျာသအာသဖဌင့်မူ ထိုအမည်အာသ ဝိုသတိုသ

    ဝါသတာသနဟင့် တလေသယူမရဖဌစ်နေပေလိမ့်မည်။ သလေသ

    သောက်မဂ္ဂဇင်သအာသ ပလဲညသထလက် စတင်တည်ထောင်

    ထုတ်ဝေသည့်ခုနဟစ်ကို မဟတ်တမ်သမဟတ်ရာမျာသ၌

    တိတိကျကျ မတလေ့ရဟိသော်လည်သ အချို့မဟတ်စုမျာသ

    တလင် ရဟုမဝ ညသကျော်တည်ထောင်သည့် ၁၉၄၇ ခု

    နဟစ် ရဟုမဝရုပ်စုံမဂ္ဂဇင်သ နဟင့် နီသနီသစပ်စပ်ကာလ တစ်

    ခုဖဌစ်မည်ဟု နာသလည်သဘောပေါက်ထာသသည်။

    မည်သို့ပင်ဖဌစ်စေ သလေသသောက်ဖန်တီသရဟင် ဆရာ

    (ဩှ) ပဌည့်စုံ သည် သလေသသောက်မဂ္ဂဇင်သတလင် စာတည်သအဖဌစ်ဆောင်ရလက်ရုံသာမက၊ ယခင်က

    ရုပ်ရဟင်လောက၌ ထဲထဲဝင်ဝင် တာရဟည် ကျင်လည်ကာ ဇာတ်ညလဟန်သလည်သရေသ၊ရုပ်ရဟင်ဒါရိုက်တာလည်သ

    လုပ်၊ သရုပ်ဆောင်လည်သလုပ်၊ ပါဝင်ဆောင်ရလက်ခဲ့သည် ဆိုပါသည်။

    စာရေသသူသိမ်သဆည်သထာသသောစာအုပ်အဟောင်သ

    အမဌင်သမျာသ၊ ယခင့်ယခင်၏ လစဥ်ထုတ် ရဟုမဝ၊ ဒဂုန်၊ ပေဖူသလလဟာ၊ သလေသသောက် အစရဟိသည့်မဂ္ဂဇင်သ

    မျာသအာသ တစ်နေ့က စိတ်ကူသရသဖဌင့်ကဌည့်ရဟုနေ

    မိချိန်နဟင့် တိုက်ဆိုင်စလာပင် မိတ်ဆလေစာရေသဆရာ

    ကျော်မျိုသခိုင်က မက်ဆင်ဂျာမဟတစ်ဆင့် ၁၉၆၀

    ပဌည့်နဟစ်၊ ဇလန်လထုတ် သလေသသောက်မဂ္ဂဇင်သတလင်ပုံ

    နဟိပ်ဖေါ်ပဌထာသသော စာရေသသူ၏ ‘လောပိတ ရေ

    တံခလန်မဟ’ ကဗျာကို ဓာတ်ပုံရိုက်၍ ပို့ပေသလဟာသည်။

    မိမိမေ့ပင်မေ့နေသလောက်ဖဌစ်သောကဗျာကို

    တလေ့ရဟိပဌီသ ပို့ပေသသည့်စေတနာသည်ကဌီသမာသလဟ

    ပေစလ။ ကျေသဇူသအထူသပါ ဆရာကျော်မျိုသခိုင်။

    (၅)

    တကယ်တမ်သတော့ လောပိတရေအာသလျဟပ်စစ်

    ဓာတ်အာသပေသ စက်ရုံဟုသာ ပိုမိုခေါ်တလင်သိရဟိကဌစေကာမူ ယင်သတည်ဆောက်ရေသစီမံကိန်သအာသ ဘီလူသချောင်သလျဟပ်စစ်ဓာတ်အာသပေသရေသ စီမံကိန်သဟု တရာသဝင်ခေါ်တလင်ခဲ့သည်။

    ရဟမ်သပဌည်နယ် အင်သလေသကန်မဟစတင်မဌစ်ဖျာသခံ

    သော ဘီလူသချောင်သဟူသည့် မဌစ်ငယ်လေသသည်

    တောင်ဘက် မိုင် ၆၀ခန့်စီသဆင်သရာ လလိုင်ကော်သို့

    ရောက်သည်။ ဆက်လက်၍စီသဆင်သရာ ပို၍မဌေနိမ့်

    လာသဖဌင့် ရေစီသပိုသန်လာကာ ရံဖန်ရံခါရေတံခလန်

    ငယ်လေသမျာသဖဌစ်ပေါ်စေသည်။ အတိုချုပ်အာသ

    ဖဌင့်ပဌောရလျဟင် ပေ ၁၄၅၀ နိမ့်သော လောပိတ

    အရပ်တလင်ဖဌစ်ပေါ်လာသည့် ရေတံခလန်သည်

    လောပိတရေတံခလန်ပင် ဖဌစ်ပေသည်။ ယင်သသို့

    သဘာဝက ဖန်တီသပေသထာသသောရေတံခလန်၊ ရေစီသ

    ကဌောင်သမျာသ၏ အာသကို အသုံသချနိုင်ခဌင်သသည်အံ့ဖလယ်တစ်ပါသပင် မဟုတ်ပါလာသ။ သို့ဖဌစ်၍…

    “လောပိတ ရေတံခလန်မဟ ” တစ်ပိုင်သတစ်စ ကဗျာ…

    မဌေကျစ်ကျစ်မဟာ..

    သလေသညစ်သန္တာ၊ ခဲမဟုန့်လလဟာနဟင့်

    ညီညာ ပဌန့်ကျဲ၊ မိုသပုလဲသည်

    စိမ့်မဌဲ စိမ့်စီသ၊ အနီသအဝေသ

    ကိုယ်လျဟင်တလေသမိ၊

    လိပ်ကလေသတစ်ခက်၊ မဌသစ်ရလက်၏

    ကျောက်စက်ထိလျဟိုသ

    တီသတိုသအသံ၊ ချင့်တလေသပဌန်လျဟင်

    မဌိုင်ယံ နန်သသာ၊ သည်အခါဝယ်

    လျဟံဖဌာ ငလေသလယ်

    ” စံပယ်ပန်သတလေ ဝေပဌီထင့် “။

    (‘လောပိတ ရေတံခလန်မဟ’… ကဗျာမဟ…)

    တက္ကသိုလ် မိုသဝါ

    ၅ ဧပဌီ ၁၉၆၀။

    သလေသသောက်မဂ္ဂဇင်သ- ၁၉၆၀ဇလန်လ။

    လောပိတရေတံခလန်သည် ဘီလူသချောင်သရေမဟ

    မဌစ်ဖျာသခံလာသည်။

    စာရေသသူသည် မည်သည့်နေရာဒေသမဟ မဌစ်ဖျာသ

    ခံ၍စီသမျောလာသည်ကို မမဟန်သဆနိုင်ပါ။ သို့ရာ

    တလင် ခံစာသသိရဟိမိသည်က တစ်ခုတော့ရဟိသည်။ စာ

    ရေသသူသည် ဖဌန့်ကဌက်လလဟမ်သအုပ်ထာသသော အနုသုခုမအလလမ်သမျဟင်ပိုက်ကလန်ထဲ၌ တလယ်ငဌိ အမိခံ

    လိုက်ရပဌန်ပါလေပဌီ….။

    ရေသသူ — တက္ကသိုလ် မိုသဝါ

  • Institute of Foreign Languages

    *** နိုင်ငံခဌာသ ဘာသာ သင်ကျောင်သ

    (ရဟေသ)

    သံရုံသ and/or ဆက်နလယ်အဖလဲ့ တလေ က သင်

    ဥပမာ Goethe Institute

    RU မဟာ Foreign Languages တချို့ မိတ်ဆက် သင်

    —-

    ** 1954 – 1972

    Foreign Language Institution

    * ကျောင်သအုပ်ကဌီသမျာသ

    ညသဘမဌင့်

    ညသယုခင် — အငဌိမ်သစာသ RU Registrar

    ညသဝင်သမောင်

    * ဘာသာရပ်မျာသ

    French, German, Japanese, Russian

    —

    ** 1972 – 1996

    IFL / Institute of Foreign Languages

    * ကျောင်သအုပ်ကဌီသ တချို့

    စိုင်သအောင်ထလန်သ

    ညသမျိုသညလန့်

    ဒေါက်တာစိုသဝင်သ

    * သင်တန်သတချို့

    Diploma (Full-time)

    Diploma (Part-time)

    English for selected Govt Employees

    Burmese (for International Students)

    * တိုသချဲ့ ဘာသာရပ်တချို့

    Italian, Korean, Spanish, Thai

    —

    ** 1996 to present

    YUFL / Yangon University of Foreign Languages

    Bachelor

    Master

    * ပါချုပ် တချို့

    ဒေါက်တာစိုသဝင်သ

    —

    ** ဆက်နလယ်

    MUFL / Mandalay University of Foreign Languages

    Language Proficiency Tests

  • Australia

    After retirement, several UCC advisers and employees moved to Australia.

    They include

    • Sayagyi Dr. Chit Swe (Founder-Director of UCC, Rector of RASU)
    • Sayagyi Dr. Freddie Ba Hli (National Planning Adviser and UCC Board Member, DG of UBARI, GBNF)
    • Saya U Aung Zaw (wrote several lecture guides for use at UCC with Saya U Soe Paing and me; published two books)
    • U Sein Myint Maung and Daw Khin Aye Mu
    • U Htay Aung and Daw Tin Tin Hlaing
    • U Tha Hlaing
    • U Hlaing Myint
    • U Sein Tin
    • U Aung Ngwe Tun
    • Daw Thandar Htwe
    • Several M.Sc., DAC and CPC students

    Gathering in 2006

    In 2006, I visited Sydney and attended several gatherings:

    • Two UCC gatherings (organized by Saya U Aung Zaw and U Sein Tin)
    • RIT Alumni Dinner (invitation ticket provided by U Htay Aung)
    • Old Paulian Lunch Gathering at the Olympic Part (organized by Dr. Than Naing @ Bonnie Kywe, SPHS66)

    Gathering in Sydney in 2016

    The picture also shows Daw Tin Moe We (UN retiree), who was visiting her sister, and children of UCC alumni.

  • RU Centennial Magazine

    Title of Burmese Article
    Adipati Lann
    RU Centennial Magazine
    RU Centennial Magazine

    ၇ စက်တင်ဘာ ၂၀၂၂။

    အမဟောင်ဆုံသ ည မဟသည်….

    ရန်ကုန်စက်မဟုတက္ကသိုလ်မဟသည်

    ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်သို့ ရင်ထဲက အလလမ်သ…

    ပဌီသခဲ့သည့် ၂ နဟစ်၏ အမဟတ်ရခဌင်သ သညာ…

    ” ချစ်သူ မလာသောည နဟင့် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ရာပဌည့်အထိမ်သအမဟတ် မဂ္ဂဇင်သ “

    (၁)

    လူအမျာသစု စိတ်ညစ်ညူသ၍ မအီမသာ ဖဌစ်နေသောအချိန်မျိုသတလင် စိတ်လက်ကဌည်သာ ချမ်သမဌေ့ စေမည့်၊ ရလဟင်လန်သတက်ကဌလစေမည့် စာတစ်ပုဒ်တော့ဖဌင့် ရေသလျဟင် သင့်တင့် လျောက်ပတ်မည်ဟု မေတ္တာစေတနာရဟေ့ထာသကာ မဟန်သဆ ထင်မဌင်မိသည်။ ကိုဗစ်၊ ကိုညစ် တို့၏ ဖိစီသမဟု အောက်တလင် လူသလဲခံစာသ နေကဌရစဉ်ကာလ က စာပေရောင်သရင်သ သူငယ်ချင်သမိတ်ဆလေ မျာသအာသ သတိရနေမိသည်။ စာမျာသမျာသမဖတ်နိုင်သော်လည်သ လူမဟုကလန်ရက် ပေါ်သို့ အနည်သအကျဉ်သတော့ တင်ပဌရေသာသဖဌစ်သည်။

    ရောဂါကူသစက်မဟု သံသရာစက်ကလင်သ၌ သူလည်သအမိခံ ကိုယ်လည်သအမိခံ၊ အချင်သချင်သ အာသပေသ သတင်သပေသရင်သ ဆက်သလယ်သမဟု ပဌုကဌသည်။ ငယ်သူငယ်ချင်သ ရလဟေကူမေနဟင်သ ကလည်သ စာရေသသူရေသမည့် ” နောက်ဆုံသကဗျာ ” အာသ ဘဝင်မကျလဟ၊ တိုက်ပလဲအောင်နိုင်လာသူ တစ်ယောက်အဖို့ ထိုကဗျာကို ရေသရန် အကဌောင်သမရဟိ၊ “နောက်ဆုံသကဗျာ ” ဆိုသည်မဟာ တိုက်ပလဲတလင် ကျရဟုံသသူရေသလေ့ရဟိသော ကဗျာ။ စာရေသသူတို့ နဟစ်ယောက်စလုံသသည်ပင် တိုက်ပလဲကို အောင်နိုင်ခဲ့သူမျာသ မဟုတ်ပါလာသ…။

    မေနဟင်သ နဟင့်က ၁၉၅၈ ခုနဟစ်ဆီကတည်သက ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကလောင်အသင်သ၌ အတူလဟုပ်ရဟာသခဲ့သူမျာသ ဖဌစ်သည်။ ပဌောမနာ ဆိုမနာ ငယ်ပေါင်သမျာသလည်သဖဌစ်သည်။ သူ တာဝန်ခံ စီစဉ်ထုတ်ဝေခဲ့သည့်၂၀၂၀ပဌည့်နဟစ် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ရာပဌည့်အထိမ်သအမဟတ် မဂ္ဂဇင်သ ကို ဖျတ်ခနဲသတိရလိုက်သည်။ ထိုမဟ တစ်နလယ်ငင် တစ်စင်ပါ နာကျင်ဝေဒနာ တစ်ရပ်ကို ခံစာသလိုက်ရပဌန်သည်။ တစ်နဟစ်တာကာလပတ်လုံသ ဆင်နလဟဲရန်ရဟိသည့် ၂၀၂၀ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ရာပဌည့်အထိမ်သအမဟတ် ပလဲတော်ကဌီသ၊ ယင်သသည် အခုတော့ လေထဲ၌ အငလေ့ပျံသလာသပဌီကော။ အငလေ့ပျံသလာသပဌီဟု ဆိုရလင့်ကစာသ ထိုအငလေ့အသက်တို့က ဝန်သကျင်တစ်ခုလုံသ၌ လလဟမ်သခဌုံဝေ့ဝဲလျက် ရနံ့သင်သကဌည် တည်တံ့နေဆဲ….။ ယနေ့တိုင် နဟလုံသသာသအာသ ဆုပ်ခဌေကာ စူသနစ်စေလျက်နာကျင်နေစေဆဲ….။

    (၂)

    ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်သည် မဌန်မာနိုင်ငံအတလင်သရဟိ တက္ကသိုလ်အသီသသီသ၏ မိခင်ကဌီသသဖလယ်ဖဌစ်သည်။ နဟစ်မျာသစလာအတလင်သ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သော လက်ရဟိတက္ကသိုလ် အသီသသီသသည် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်မဟတစ်ဆင့် ပေါက်ဖလာသလာခဲ့ခဌင်သဖဌစ်သည်။ တစ်ချိန်က အရဟေ့တောင်အာရဟ၌ အကောင်သဆုံသတက္ကသိုလ်မျာသထဲတလင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်သည် အကောင်သဆုံသတစ်ခုအဖဌစ် ရပ်တည်ခဲ့သည်မဟာ ငဌင်သဖလယ်မရဟိ။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၏ ဥပဓိရုပ်ကို ကဌည့်မည်ဆိုလျဟင် အင်သလျာသကန် နောက်ခံ၊ ဘလဲ့နဟင်သသဘင်အဆောက်အအုံ၊ သစ်ပုပ်ပင်၊ အဓိပတိလမ်သ၊ တက္ကသိုလ်နယ်မဌေ၏ တစ်နံတစ်လျာသ အကျယ်အဝန်သ၊ ယင်သ၏အလဟအပမဌင်ကလင်သမဟာ ရဟုမဆုံသဖဌစ်ခဲ့သည်။ ယင်သ လလမ်သမောဖလယ် မဌင်ကလင်သကဌောင့်လည်သ အနုပညာသမာသ၊ စာသမာသ၊ ကဗျာသမာသမျာသသည် ထိုစလဲမဟတ်ဖလယ်အလဟအပအာသ ရင်အနက်အရဟိုင်သထဲအထိ ခံစာသရင်သ အစဉ်ထာဝရတမ်သတ သတိရနေခဲ့သည်။ စာရေသသူတို့ တက္ကသိုလ်ကလောင်အသင်သ အမဟုဆောင်ဟောင်သမျာသ ဖဌစ်ကဌသော သင်သအောင်၊ တက္ကသိုလ် မိုသဝါ၊ တက္ကသိုလ် ကဌူကဌူသင်သ၊ ရလဟေကူမေနဟင်သ၊ ထီလာစိုသမဌင့်ထယ် စသူတို့မဟာ အသက်အရလယ်အာသဖဌင့် အတန်ငယ်ထောက်လာပဌီ ဖဌစ်သည့်တိုင် မိမိတို့၏ အလလမ်သမျဟင်တန်သမျာသသည် ယူဇနာကုဋေကုဋာမက ရဟည်လျာသစလာ ဆန့်တန်သကာလလန်ခဲ့သည့် နဟစ်၆၀ ကာလအပိုင်သအခဌာသထိအောင် အမျဟင်မပဌတ် တလယ်ကပ်လျက်ပင်ရဟိနေဆဲ။

    ယူဇနာကုဋေကုဋာမည်မျဟပင် ရဟည်လျာသပါစေ အလလမ်သမျဟင်တန်သတို့ ပဌတ်တောက်သလာသသည်မရဟိ၊ ဆက်၍ အခိုင်အမာတည်ရဟိနေဆဲ။ သို့စေကာမူ မိမိကမပဌတ်သည်သာရဟိမည်၊ မကောင်သဆိုသဝါသတစ်ကောင်က ညမဟောင်မဟောင် လမဟောင်မဟောင် အမိုက်မဟောင် ကျရောက်လာစေခဲ့သည်။ ကဌယ်ရောင် ထလန်သလင်သတောက်ပဖို့နေနေသာသာ လမ်သခရီသတစ်လျဟောက် ခလုတ်ကန်သင်သမျာသဖဌင့် ဆူသပဌလမ်သလျက် ဖဌစ်စေခဲ့သည်။

    ချိန်သဆိုကဌမည်၊ တလေ့ကဌမည်၊ ဆုံကဌမည်၊ ရင်ဖလင့်ကဌမည်၊ အလလမ်သပန်သချင်သ ဖလဟယ်ကဌမည် ဟူသောရည်စူသချက်မျာသအကောင်အထည်ပေါ်မလာ၊ မီသအိမ်ကိုဆလဲ ညအမဟောင်ထဲ ချစ်သူပျောက်ရဟာသည့်နဟယ်….။

    (၃)

    ချစ်သူမလာသောညကာသ ကာလရဟည်လျာသလဟပါဘိ။

    ချစ်သူမလာသော ခုည… ငလေလဘယ်ဆီရောက်နေသလဲကလယ်…. လမင်သဘယ်ကိုရောက်နေသလဲကလယ်… ချစ်သူမုန်သလို့.. လမင်သရယ်ပုန်သနေတာလာသကလယ်……

    ကလယ်လလန်ခဲ့ပဌီသသူ အဆိုကျော် တလံတေသသိန်သတန်၏ ကဌည်လင်ပီသ ဆလေသမဌည့်ဖလယ်ပဌည့်ဝသောအသံသည် အမဟောင်ထုကို ခလင်သဖောက်လာသည်။

    တကယ်တမ်သတော့ တလံတေသသိန်သတန်၏ က ” မေတ္တာမီသအိမ် ” တေသသီချင်သရဟိ စာသာသအချို့သည် စာရေသဆရာကဌီသ သိန်သသန်သထလန်သ ၏ ” အချစ်ရူသလေသရဲ့ အချစ်ညသ “ဝတ္ထုမဟ ရယူသုံသစလဲ ထာသခဌင်သဖဌစ်ကဌောင်သ ဝတ္ထုရေသဆရာအာသ နောင်တလင် တောင်သပန်ထာသသည်ကိုတလေ့ရသည်။ သို့သော်ဆရာ သိန်သသန်သထလန်သက သူ၏ဝတ္ထုပါ လမင်သအကဌောင်သ၊ ပိုသစုန်သကဌူသအကဌောင်သ ကို သီချင်သရေသသာသသီဆိုလိုက်သောအခါ အလလန်ကျော်ကဌာသသော သီချင်သတစ်ပုဒ်ဖဌစ်သလာသသဖဌင့် သူ့အာသ တောင်သပန်စရာမလိုဟု ဆရာသိန်သသန်သထလန်သကရယ်မောမောပဌန်ပဌောလိုက်သည် ဆိုသည်။

    ဘလဲ့နဟင်သသဘင်ခန်သမသည် ပျပျရေသရေသ၊ သစ်ပုပ်ပင်နဟင့် အဓိပတိလမ်သမတို့သည်လည်သ ခဌောက်ခဌောက်သလေ့သလေ့ ဖဌစ်နေမဟန်သ ခံစာသရသော်လည်သ ပီပီပဌင်ပဌင်မမဌင်ရ၊ ယင်သအဖဌစ်ကို

    “ချစ်သူမလာသော ခုလိုညမျိုသမဟာ…..

    ချစ်စကာသအလဟတလေ

    ဘယ်သူ့ထံပါသ ပဌောကဌာသရမလဲကလယ်…..

    ရေပဌင်ကိုပဌောရမလာသ…

    ကောင်သကင်ကိုပဌောရမလာသ…

    မဌေလလဟာကိုပဲ ပဌောရမလာသလေကလယ်…..

    တစ်ယောက်တည်သ အတလေသက ငယ်….” …ဟူသောအဆိုကျော်၏ အဆလဲအငင်နောက်သို့ စီသမျောလိုက်ပါသလာသနေမိသည်။ လူတိုင်သနီသနီသ တစ်သက်မဟ တစ်ကဌိမ်သာ ဆုံကဌုံခလင့်ရမည်ံ့ က ရာပဌည့်ပလဲ ကို ညမဟောင်မဟောင် လမဟောင်မဟောင်အောက် တိတ်ဆိတ်ခဌောက်သလေ့ ၊ ချိန်သတလေ့မလာ၊ ဗလာရင်ထဲ၊ ကဌေကလဲဆို့နဟင့်စလာ ထီသတည်သရပ်လျက်ရဟိနေခဌင်သ အဖဌစ်အာသ လိုလာသမည် တော့မထင်…။

    (၄)

    ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ကလောင်အသင်သ အနေဖဌင့် ရာပဌည့် အထိမ်သအမဟတ်အတလက် ” အလလမ်သရိပ်လည်ပဌန် ” ကဗျာစာအုပ်ကို ၂၀၂၀ပဌည့်နဟစ် မတ်လ ၁၂ရက်နေ့တလင် တောင်ငူဆောင် မဌန်မာစာဌာန အစည်သအဝေသခန်သမ၌ မိတ်ဆက်ပလဲကျင်သပခဲ့ပဌီသဖဌစ်သည်။ အနည်သငယ် နောက်ကျ ပဌီသမဟ ထလက်ရဟိလာသည့် ရာပဌည့်အထိမ်သအမဟတ် မဂ္ဂဇင်သအတလက်မူ မိတ်ဆက်ပလဲ မကျင်သပနိုင်ခဲ့သေသဘဲ ညမဟောင်မဟောင် လမဟောင်မဟောင် အခဌေသို့ မျဟော်လင့်မထာသဘဲ ဆိုက်ရောက်သလာသခဲ့သည်။

    မည်သို့ပင်ဆိုစေ၊ ညမဟောင်မဟောင် လမဟောင်မဟောင်ကဌိုက်သလို လလဟမ်သအုပ်နေစေ၊ ဆောင်သပါသရဟင်တစ်ညသဖဌစ်သူ စာရေသဆရာ ဆရာမောင်ခင်မင် (ဓနုဖဌူ) ၏ “အမိတက္ကသိုလ်၏ ဟိုတစ်ကလက် သည်တစ်ကလက်ပုံရိပ်ကလေသမျာသ” စာစုအာသဖတ်ရဟုခံစာသကဌည့်ပါက အဓိပတိလမ်သနဟင့်တကလ နယ်မဌေတစ်ခုလုံသ လင်သလက်ထလန်သပ၍ ကဌည်နူသစရာအတိပဌီသလာသည်ကို လဟမ်သမဌင်ရမည်ဖဌစ်သည်။ ဆရာ့စာမျာသထဲမဟ အချို့အာသ ကောက်နုတ်ဖော်ပဌပါမည်။

    ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ပရိဝုဏ်တလင် ၁၉၆၁ခုနဟစ်မဟစတင် ခဌေချခဲ့၊ ခဌေချနေဆဲဖဌစ်သည်ဟု ဆရာကဆိုပါသည်။ ယခု အသက် ၈၀ တန်သသို့ ရောက်နေပဌီဖဌစ်၍ နဟစ်၆၀လောက် အသက် ပဌန်ငယ်သလာသသည်ဟု ခံစာသလိုက်ရသည်ဆိုပါသည်။

    ” ပိုက်ဆံ ခဌောက်ကျပ် ရဟိရင် တက္ကသိုလ်တက်လို့ရတယ်။ တို့တက္ကသိုလ်တက်တုန်သက မဟတ်ပုံတင်ကဌေသ ငါသကျပ်နဲ့ ကျောင်သသာသမဟတ်ပုံတင်ကတ်ပဌာသအတလက် တစ်ကျပ်။ ဒါပဲ ကုန်တာ “

    ” ဥပစာ(က)တန်သ (ယခု ပထမနဟစ်) ကျောင်သသာသမျာသမဟာ ဝိဇ္ဇာဘာသာတလဲယူလျဟင် ထီသတန်သကောလိပ် (ယခု အထက-၂ ကဌည့်မဌင်တိုင်အဆောက်အအုံ) မဟာတက်ရသည်။ တစ်နဟစ်တက်ပဌီသ ဥပစာ (ခ)တန်သ (ယခု ဒုတိယနဟစ်) ရောက်မဟ အမိတက္ကသိုလ် ပရိဝုဏ်မဟာ ခဌေချရသည်။ သို့သော် စစချင်သလျဟောက်လလဟာတင်တာတို့၊ ငလေသလင်သတာတို့ကို ပင်မတက္ကသိုလ်ကဌီသမဟာပင်လုပ်ရသည်” ဟု ဆရာက အောက်မေ့သတိရစလာ ပဌန်လည် စမဌုံ့ပဌန်သည်။

    ဆရာသည် ဇူလိုင် ၇ ကိုရင်ဆိုင်တလေ့ထိခဲ့ပုံရသည်။ အဓိပတိလမ်သထိပ် လက်ယာဘက်မဟာ ကျောင်သသာသသမဂ္ဂ နဟစ်ထပ် အဆောက်အအုံ ရဟိသည်။ လက်ဝဲဘက်တလင်မူ မန္တလေသ၊ တောင်ငူ၊ ရာမည၊ အမရ အဆောင်လေသဆောင်၌ ကျောင်သသာသမျာသ နေထိုင်သောအ ဆောင်မျာသဖဌစ်သည်။ ၁၉၆၄ ခုနဟစ် ကျမဟ ဌာနမျာသ၊ စာသင်ခန်သမျာသ အဖဌစ် ပဌောင်သလိုက်ခဌင်သဖဌစ်သည်။ ထိုစဥ်က ကျောင်သသာသ၊ ကျောင်သသူမျာသမဟာ လလယ်အိတ် လလယ်လေ့မရဟိကဌပါ။ လက်ထဲပလေ့ပိုက်ပဌီသ သလာသကဌသည်။ ကျောင်သသူမျာသမဟာ စာအုပ်မျာသ လက်တစ်ဖက်မဟာ ပိုက်ထာသပဌီသ အပဌေသအလလဟာသ အတန်သကူသပဌောင်သရင်သ ကျောင်သသာသနဟင့် ကျောင်သသူဝင်တိုက်မိရာက စာအုပ်တလေ ပဌုတ်ကျသည်ကို ကောက်ပေသရင်သ ဇာတ်လမ်သစသည့် ဝတ္ထုမျာသ ရေသသာသလေ့ရဟိသည်။

    ” ဆဲဗင်သဂျူလဟိုင် ” အပဌီသမဟာ ခံစာသချက်ကိုရင်ဖလင့်ကဌသော ကဗျာစာအုပ်အမျာသအပဌာသ ပေါ်ထလက်လာသည်ဟု ဆရာက အမဟတ်ရနေကဌောင်သ ဆိုပါသည်။ ” ရင်ပဌင်နီ ” တို့၊ ” ဥဒါန်သမကျေ ” တို့ နာမည်တလေ မဟတ်မိနေသည် ဆိုသည်။ စာရေသသူသည် မိမိကိုယ်တိုင်ရေသခဲ့သည့် ” နေခဌည်ပလင့် အကဌလေမဟာ ” ဟူသောကဗျာ တစ်ပုဒ် “ဥဒါန်သမကျေ “စာအုပ်ထဲတလင် ပါလာသည်ကို မဟတ်မိနေပါသေသသည်။

    (၅)

    မကဌာသေသမီ ကနဟစ် ဩဂုတ်လ ၈ရက်နေ့တလင်မဟ ဘဝတစ်ပါသသို့ပဌောင်သသလာသသော စာရေသဆရာမကဌီသ ခင်စောတင့်သည်လည်သ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ရာပဌည့်အထိမ်သအမဟတ်မဂ္ဂဇင်သသို့ လဟပသော စာတစ်ပုဒ် ချီသမဌဟင့်ခဲ့သေသသည်။

    ပဌောရမည်ဆိုလျဟင် ဆရာမသည် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်နယ်မဌေတစ်ခုလုံသကို လုံသစေ့ပတ်စေ့ခဌုံငုံကဌည့်ပဌီသ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ဟုဆိုလိုက်သည်နဟင့် သစ်ပင်တလေစီတန်သနေသည့် အဓိပတိလမ်သမကဌီသနဟင့် ဘလဲ့နဟင်သသဘင်ခန်သမကဌီသကိုပဲမဌင်ယောင်လိမ့်မည်ဟု ဆရာမက အတိအလင်သဆိုပါသည်။ နယ်မဌေတစ်ခုလုံသရဟိ ဘယ်နေရာမဟာ ဘာရဟိ၊ ဘယ်နေရာမဟာ ဘယ်အဆောက်အုံ ဘယ်လမ်သ စသဖဌင့်ဆရာမက မျက်စိထဲ၌ ဓာတ်ပုံဖဌင့်မဟတ်တမ်သတင်ထာသသကဲ့သို့ အစီအရီ ချပဌပဌောဆိုနိုင်သည်။

    ဆရာမ ခင်စောတင့်၏ ကမျက်စိအမဌင်အရ တက္ကသိုလ်ဝန်သထဲ၌ ပုဂံလမ်သသည် အလဟဆုံသဟု ဆိုပါသည်။ သစ်ရိပ် ဝါသရိပ်တလေနဟင့် တိတ်ဆိတိအေသချမ်သလဟသဖဌင့် ပုဂံလမ်သကို တေသသီချင်သမျာသ ဖလဲဆိုခဲ့သည်ဟု ထင်ကဌောင်သ ဆိုပါသည်။ ကနေရာတလင် ဆရာမနဟင့်စာရေသသူတို့ အမဌင် သဘောထာသချင်သ တိုက်ဆိုင်သည်ဟုပဌောရပေမည်။ ပုဂံလမ်သကို စာရေသသူကိုယ်တိုင်ကပင် ပုဂံလမ်သဟုမခေါ်ဘဲ” နလေမဟုန်လမ်သ ” ဟူ၍ စလဲစလဲလမ်သလမ်သ အမည်တပ်ခဲ့သည်။ နလေညသ ပေါက်စအခါတလင် ပုဂံလမ်သ၏ မဌင်ကလင်သမဟာ မဟိုင်သမဟိုင်သပျပျဖဌင့် သစ်ရလက်ဝါ ကဌလေတို့ နလေလေနဟင့်အတူ လလင့်ချင်တိုင်သလလင့်နေပုံကို ရဟုမဌင်ရသူအဖို့ ရင်ကိုလဟုပ်ခတ်စေသည်။ ပုဂံလမ်သသည်အလဟဆုံသမဟုတ်ဟု မည်သူငဌင်သပယ်ဝံ့ပါမည်နည်သ။

    စနဟစ်သစ်ပညာရေသစတင်သော ၁၉၆၄ နဟစ်ခုတလင် ဆရာမ ဒေါ်ခင်စောတင့်သည် ရန်ကုန်စက်မဟုတက္ကသိုလ် အင်္ဂလိပ်စာဌာနသို့ နည်သပဌအဖဌစ် ခန့်အပ်ခဌင်သခံရသည်။ တက္ကသိုလ်ပရိဝုဏ် နဟင့်ပတ်သက်၍ ကံကောင်သလဟသည်ဟု ဆိုရမည်ဖဌစ်သော ဆရာမသည် ငယ်ရလယ်စဥ်ကပင် တက္ကသိုလ်နယ်မဌေထဲ၌ ခဌေချခလင့်ရခဲ့သည်။ ဘလဲ့ရပဌီသနောက်ပိုင်သတလင်လည်သ ပဌန်လည် ကျင်လည်ခလင့်ရခဲ့သည်မဟာ အငဌိမ်သစာသယူသည်အထိဖဌစ်ခဲ့သည်။ အမဌဲ တစေ ကံကောင်သသည်ဟုဆိုရမည့် ဆရာမသည် အသက်(၈၀) ကျော်အရလယ်မဟာပင် ဆုံသပါသသလာသပဌီဖဌစ်သည်။ ကံမကောင်သဟုပဲ ပဌောရမည်လာသမသိ။

    (၆)

    ကရလေ့ကမျဟ လဟပစလဲမက် ဆလတ်ပျံ့ဖလယ်ကောင်သသည့် တက္ကသိုလ်နယ်မဌေနဟင့်ဝန်သကျင်တစ်ဝိုက် မဌင်ကလင်သကျယ်အာသ

    စာဖဌင့်ဖလဲ့ခဌင်သ၊ ကဗျာဖဌင့်နလဲ့ခဌင်သ၊ တေသဖဌင့်သလဲ့ခဌင်သစသည်တို့ကို စဥ်ဆက်မပဌတ် ဂုဏ်ပဌုလျက် ကဌိုဆိုနေပါသော်လည်သ အဘယ့်အတလက် မာယာထောင်ချောက်ထဲသို့ သလတ်သလင်သကာ သက်ဆင်သစေသနည်သ။ ညမဟောင်မဟောင် လမဟောင်မဟောင်၊ ကဌယ်ရောင်သော်မလင်သ၊ လမင်သဘယ်ဆီ ပျောက်နေသလဲကလယ်။

    ချစ်သူမလာသော ညတစ်ညဝယ်… ချစ်သူမုန်သလို့

    ငလေလရယ် ပုန်သနေတာလာသ… ဟူ၍…။

    ရေသသူ — တက္ကသိုလ် မိုသဝါ

  • U Myat Htoo (C68)

    On May 20, 2018, the BOD (Board of Directors) and EC (Executive Committee) members of NorCal RITAA (Northern California Rangoon Institute of Technology Alumni Association) threw a surprise party to celebrate the Golden Jubilee of Saya U Myat Htoo (C68, Chair of BOD) and Daw Hnin Maung Maung (Ma Ku, “Nyima Lay”).

    According to Saya U Myat Htoo, he was the youngest in his family and wanted a younger sibling (preferably a sister).

    Saya found an innocent 9 year old neighbor (and family friend).

    Ten years later, they tied the knot.

  • U Ba Toke’s Life Journey

    This image has an empty alt attribute; its file name is u-ba-toke-1.jpg
    • Sayagyi U Ba Toke is a Phwa Bet Taw of
      (a) Rangoon University (established by the 1920 Rangoon University Act
      (b) First Strike of Rangoon University students (later celebrated as Ah Myo Thar Aung Pwe Nay).
      All three events occurred in December 1920.
    • Saya Dr. Khin Maung Swe (Tekkatho Maung Thin Char) interviewed Sayagyi.
    • The interview covered six audio tapes.
      They were transcribed by Sayama Daw Myint Myint Khaing (daughter of Arzani Mahn Ba Khaing).
    • With the support of the Rangoon University Mathematics Association, they compiled and published the book as an 80+ Birthday present for Sayagyi.
    • During my visits to Yangon, I visited and paid respect to Sayagyi.
    • Sayagyi gave Ko Ohn Khine (M70) and me autographed copies of the book.
    • Sadly both Sayas are GBNF.
    • Sayagyi passed away on December 2, 2020 (the day after the Rangoon University Centennial Celebrations).
      It was a few days ahead of his 100th Birthday.
  • Pay Respect to U Ba Toke

    Garawa

    • During my visits to Yangon, I paid homage to Sayagyi U Ba Toke with
      (a) Ko Ohn Khine (provided the ride)
      (b) Sayagyi U Ba Than (would pay respect to his Saya at least once every year)
      (c) Saya U Tin Htut
      (d) “Oo Lay” U Aung Soe (GBNF, was Sayagyi’s dhamma friend and a member of the group who would walk every weekend from Yankin to Shwe Dagon Pagoda)

    Book

    • Sayagyi gave an autographed copy of the book about him.
    • Saya Dr. Khin Maung Swe (Tekkatho Maung Thin Char) interviewed Sayagyi resulting in six audo cassettes.
    • Sayama Daw Myint Myint Khaing (Saya KMS’s spouse, daughter of Arzani Mahn Ba Khaing) helped with the transcription.
    • The book not only covers Sayagyi’s life journey, but also describes some events at the University of Rangoon, and a list of the early Thin Char Sayas (e.g. U Aung Hla, U Kar, U Net)
    Book about Sayagyi U Ba Toke

    Phwa Bet Taw

    • Sayagyi was born in December 1920.
    • His Phwa Bet Taws include the University of Rangoon and the first RU Students’ Strike.
    • The main events of the RU Centennial will be held in November and December 2020.
    • The kick off for the RU Centennial took place on December 1, 2019.