Category: Mi Aung

  • အမေ့ဘဝတစ်ပိုင်းတစ်စ

    ဒေါ်မိအောင် Daw Mi Aung

    ချမ်းသာသောကုန်သည်ရဲ့သ္မီးအကြီးဆုံးမို့မြို့ကျောင်းSt.Maryမှာကျောင်းနေခဲ့ရတာပါ။

    မောင်အငယ်ကတေ့ာမြို့မကျောင်းမှာပေါ့။

    ခေတ်ပျက်လို့တောကိုမောင်နှမနှစ်ယောက်ပြန်ခေါ်ခဲ့တော့ပညာဆက်မသင်ရဘဲ ၄တန်းလောက်အထိ သာစာသင်ခဲ့ရရှာပါတယ်။

    (တကယ်တော့ စစ်ကြောင့်ရည်မှန်းချက်ပျက်သုဥ်းလို့ဘဝတွေကစဥ့်ကလျားဖြစ်ကြရတာရင်နာစရာ။)

    တခါတောပြန်ရောက်တော့လဲဓါးပြရန်ကြောင့် မိသားစုရန်ကုန်ကိုရွှေ့ခဲ့ရပြန်ရော။

    ဧရာဝတီတိုင်း ညောင်စောက်ကနေပြေးလာကြသူများမို့ ကြည့်မြင်တိုင်မှာအိမ်လေးဝယ်ပြီးနေထိုင်ကြရာ လုပ်ကိုင်စားသောက်လို့အဆင်မပြေနိုင်၊တောသူတောင်သားမို့ရိုးသားစွာစီးပွါးရှာရင်း ဘတ်စ်ကားထေါင်တော့ နောက်ဆုံးအရည်ကြိုရောင်းချရ၊ဆပ်ပြာစက်လုပ်တော့ဆပ်ပြာကမခဲ။

    နောက်ဆုံးတော့လူလဲဆုံး။

    {စျေးလူကြီးမို့ ဂျူဗလီဟော(ဗိုလ်ချုပ်တို့ကျဆုံး)ကအပြန်ခွေးရူးပြန်ပြီးအနိစ္စရောက်ခဲ့ရတယ်။}

    အမေ့ရဲ့အဖေပါ။ဒါတွေအမေပြောပြခဲ့တာပါ။

    အဖွားကရိုးလွန်းတော့လူလိမ်ခံရပြီးပစ္စည်းလဲကုန်။ကံကောင်းချင်တော့အမြှော်အမြင်ရှိတဲ့အမေတို့အဖေက ဘွန်တွန်ကဆရာခေါ်ပြီး မိန်းကလေးတွေဘော်လီချုပ်သင်ခိုင်းထားလို့သာ လူ့ဘဝမှာရပ်တည်နိုင်ခဲ့ကြတာပါ။

    အမေပြောပြတာလေ သနားစရာလဲကောင်း၊ရယ်လဲရယ်ရ

    “သူခိုးလာခိိုးတာ သိရဲ့သားနဲ့ကြောက်လို့ထမကြည့်ရဲတဲ့အဖြစ်၊မနက်လင်းတော့ အိမ်ဂရံလေးကိုအိမ်ရှေ့မှာ ကျောက်ခဲနဲ့ဖိပြီးလာပြန်ထားတာ”တဲ့။

    အဲ့ဒီခေတ်ကသူခိုးလဲသစ္စာရှိပုံပြောပါတယ်။

    (ကြည့်မြင်တိုင်ကအိမ်လေးက၂၅’×၅၀’ကို ၅၀၀ကျပ်တဲ့)

    ခုကာလနဲ့ဆိုရယ်စရာ။

    ဥာဏ်ထက်ပြီးအမြှော်အမြင်ကြီးတဲ့အမေ့အကြောင်း ဆက်ရေးပါဦးမယ်။

    ကျမတို့ခုလိုတည်တည်ငြိမ်ငြိမ်လေးရပ်တည်နိုင်တာအမေ့ကျေးဇူး။

  • The Teaching of All Buddhas

    by Dr. Khin Maung U

    The teachings of all Buddhas can be summed up in the following verse (Verse No. 183 in Dhammapada):
    Sabba pāpassa akāranam
    Kusalassa upasampadā
    Sa citta pariyoda panam
    Etam buddhāna sāsanam.

    The English translation is:
    To refrain from all evil,
    To do what is good,
    To purify the mind,
    This is the teaching of the Buddhas.

    To understand the above verse, we should first understand:
    (1) what is meant by evil (bad), and evil (bad) roots
    (2) what is meant by good, and good roots, and
    (3) how we can purify the mind.

    What is evil (bad)?
    The Buddha taught that ten akusalā kamma are bad, namely:
    1. Killing any living creature
    2. Stealing
    3. Sexual misconduct
    (The above three are bodily actions – kāya akusalā kamma)
    4. Lying
    5. Tale bearing
    6. Harsh language
    7. Frivolous talk
    (The above four are verbal actions – vaci akusalā kamma)
    8. Covetousness
    9. Ill will
    10. False views
    (The above three are mental actions – mano akusalā kamma)

    What are bad roots? They are:
    1. Greed (lobha), i.e., desire for sensual pleasures, wealth, rank, etc.
    2. Hatred (dosa), i.e. ill will or anger or resentment of another
    3. Ignorance (moha), or delusion. Ignorance is the primary root of all evil that accompanies greed and hatred. Due to ignorance, a person cannot distinguish between right and wrong.

    What is good?
    Abstaining from the ten akusalā kamma is good, namely:
    1. To abstain from killing any living creature
    2. To abstain from stealing
    3. To abstain from sexual misconduct
    4. To abstain from lying
    5. To abstain from tale bearing
    6. To abstain from harsh language
    7. To abstain from frivolous talk
    8. Absence of covetousness
    9. Absence of ill will
    10. Right understanding

    What are good roots? They are:
    1. Absence of greed (unselfishness or alobha)
    2. Absence of hatred (adosa or metta: loving kindness)
    3. Absence of ignorance (amoha or pannā: wisdom)

    The Buddha taught also that ten kusalā kamma are good. In Abhidhammā, kusalā means meritorious, wholesome or moral; kusalā is so-called because it eradicates evil. All types of kusalā are naturally free from fault and bring about happiness.

    The ten kusalā kamma are:
    1. Generosity (dāna)
    2. Morality (sila)
    3. Meditation (bhāvana)
    4. Reverence (apacāyana): Showing respect to monks and elders
    5. Service: (vēyāvicca): Performing work for the monks, temple or congregation
    6. Sharing (pattidāna): sharing one’s religious merit with others
    7. Taking joy in sharing others’ religious merit (pattānu mōdanā)
    8. Listening to dhamma discourses (dhamma sāvana)
    9. Expounding or discussing the dhamma (dhamma dēsanā)
    10. Taking the right view (ditthiju kamma)

    Mere ceasing from evil actions (bodily, verbal or mental) is not enough.

    A noble effort is needed to replace them by good actions (bodily, verbal or mental, the kusalā kamma) mentioned above, so that the individual – through his good thoughts, words and deeds – helps all his fellow beings.

    How can we purify the mind?
    In the Buddhist philosophy, there are three classes of thought, namely:
    1. consciousness in the plane of sense desire (world desires),
    2. higher grades of consciousness, and
    3. supramundane consciousness.

    Consciousness in the plane of sense desire (worldly desires) is mainly of two types: bad and good.
    1. The consciousness or thoughts that are accompanied by the three bad roots of greed, hatred (ill will) and ignorance) are bad, and lead to bad words and bad deeds.
    2. The consciousness or thoughts that are accompanied by the three good roots of unselfishness, good will and insight, are good, and lead to good words and good deeds.

    To purify one’s thoughts, one does so by purging the three bad roots of greed, hatred and ignorance, and acquiring the three good roots of unselfishness, goodwill and insight.

    This can be performed in three stages, because defilements of the mind exist in three stages:
    1. In the first stage, the defilements lie latent in each of us, not in any way becoming manifest in words or deeds.
    2. In the second stage, when awakened or disturbed by any object – pleasant or unpleasant – these defilements of the mind arise from the latent state up to the level of thoughts, emotions and feelings.
    3. In the third stage, the defilements become so fierce and ungovernable that they produce evil actions in words and deeds.

    To dispel these three stages of defilements of the mind, three stages of development are necessary as follows:

    1. Morality (Sila): In the Noble Eightfold Path (Magga siccā), Right Speech (Samā Vācā), Right Action (Samā Kammanta) and Right Livelihood (Samā Ājiva) come within the category of morality (Sila).
    The development of morality is able to temporarily inhibit the third stage of the defilements. However, the first and second stages of defilements remain unchanged; therefore, these third stage defilements can arise again sooner or later.
    This is called the “temporary putting away” (Tadangapahāna).

    2. Concentration (Samādhi): In the Noble Eightfold path (Magga siccā), Right Effort (Samā Vāyama), Right Mindfulness (Samā Sati) and Right Concentration (Samā Samādhi) come in the category of concentration (Samādhi).
    The development of concentration is able to inhibit the second stage of the defilements, but not the first. The defilements would still arise again, but in this case not too soon, because concentration represents higher mental culture and is more powerful than morality.
    This is called “putting away to a distance” (Vikkhambhanapahāna).

    3. Wisdom (Paññā): In the Noble Eightfold path (Magga siccā), Right View (Samā ditthi) and Right Thought (Samā Sankappa) come in the category of wisdom (paññā).
    Only the development of wisdom or insight (vipassanā paññā) is able to dispel entirely the first stage of the defilements that are unaffected by morality or concentration.
    The stage of the defilements eradicated through wisdom or insight will never arise again.
    It is like cutting a tree by the root; thus putting away by insight is called “the permanent cutting away” (Samucchedapahāna).

  • Journey to Wa State

    By Dr. Nyan Taw (Dicky)

    Many years ago, senior Officials made the journey to mark border between Wa State, Burma and China.

    I was fortunate to go along with my parents on the wonderful trip (which also included a brief stay in Lashio).

    Wa area at the time was not yet developed as such had to travel on horseback and used human powered raft to cross Salween river.

    Team

    The team was lead by Hsenwi Sawbwa Sao Hom Hpa (who was stationed in Lashio), Colonel Chit Myaing (Brigade Commander of the Burma Army) and U Hla Taw (UMP -Union Military Police).

    • Sawbwa brought along his spouse Nang Mo Kham and son John
    • Col Chit Myaing brought his assistant U Than Hlaing.
    • U Hla Taw was accompanied by his spouse Daw Marie and sons Herman Taw and Nyan Taw (Dicky).
    • The group had a medical doctor.

    Standing (L to R) : Col Chit Myaing, U Hla Taw, Doctor, Sawbwa Sao Hom Hpa, Daw Marie Hla Taw, Nang Mo Kham and possibly U Van Kulh (because the face is not visible in the photo).

    Front : U Than Hlaing, Nyan Taw

    Horse back

    John (Sawbwa’s son) and Nyan Taw enjoying the horse ride.

    On simple raft crossing Salween river

    Two families – Shan Sawbwa and ours. My brother (Herman Taw) in check shirt standing holding a US M1 carbine

    [Lei Lei Myaing wrote] : Seated was aunty Nang Mo Kham, who passed away at age 100 in Lashio just two months ago.

    Wa girls dancing

    Wa State now

    Conclusion

    The most exciting experience I will never forget.

    Thanks to Lei Lei Myaing (Amy) for filling in the names and information.

  • မေတ္တာနဲ့ပျော်ချင်မိလို့

    ဒေါ်မိအောင် Daw Mi Aung

    တစ်မိုးအောက်ထဲမှာ တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦး “အေးအတူ ပူအမျှ” ခံစားတတ်ကြသူတွေကိုမှ “မိသားစု” စစ်စစ်ပါလို့တွေးမိတယ်ဆိုတာတော့မှန်ကောင်းပါရဲ့။

    တချို့မိသားစုတွေကို ကိုယ့်မျက်စိရှေ့မှာတွေ့မြင်ရတာ ဘဝင်မကျမိလို့ပါ။ အားလုံးဟာကိုယ့်အကြောင်းနဲ့ကိုယ်ဆိုတာတော့ဟုတ်တာပေါ့လေ။ ကိုယ့်မှာတော့ “ကိုယ်ပိုင်မိသားစု”မရှိပါဘူး။ “အဖေတို့၊အမေတို့ရဲ့ မိသားစုအစိတ်အပိုင်းသာပါ။” ဒါပေမဲ့လို့ မိဘတွေမျက်ကွယ်ပြုသွားပြီဆိုပြန်တော့လဲ၊ ကျန်ရှိနေတဲ့ညီအစ်ကိုမောင်နှမ၊တူမတွေဟာ ကိုယ့်ရဲ့မိသားစုလို့ဘဲပြောရတော့မှာ။

    မိသားစုတစ်စုမှာ အလိုအပ်ဆုံးဟာ”မေတ္တာ”ပါဘဲ။ မေတ္တာချည်းသက်သက်အပြင် အရေးအကြီးဆုံးကတော့ “ပိုက်ဆံ”လို့ပြောရမှာပေါ့လေ။ “ထ္မင်းစားဖို့က ပိုက်ဆံရှိမှဖြစ်မှာကို။ ဒါပေမဲ့ စုစုရုံးရုံးနဲ့ တစ်ဦးကိုတစ်ဦး ညှာတာထောက်ထားတတ်ကြမယ်ဆိုရင်တော့ ဘယ်လိုလေးဘဲ၊ စားရသောက်ရသည်ဖြစ်စေမြိန်ရာဟင်းကောင်းပါဘဲ။” *တစ်ကိုယ်ကောင်းမဆန်ဖို့တော့လိုပါလိမ့်မယ်။*

    *တချို့အိမ်ထောင်စုတွေမှာ “ငါတို့ကတော့ ကိုယ်ရတာကိုယ်သုံးတယ်။ အိမ်စရိတ်ကိုတော့ဘယ်လောက်ဘဲထည့်ပြီးသုံးတယ် ဆိုတာမျိုးတွေမြင်တွေ့ရတော့ စိတ်ထဲမှာ မကြည်မသာဖြစ်မိပါတယ်။ ** အိမ်စရိတ်လေးထည့်ပေးလိုက်တာနဲ့ တာဝန်ကျေပြီလို့မထင်လိုက်ပါနဲ့။ အဲ့ဒီအိမ်စရိတ်လေးတွေကိုကိုင်ပြီး၊တစ်မိသားစုလုံး စားဖို့အတွက်လောက်ငှအောင် စီမံခန့်ခွဲရတာ၊ သိပ်ကိုခက်ခဲတာပါ။

    ခုခေတ်များဆိုရင် သောက်စရာရေကိုတောင်ဝယ်သုံးရတာ။ စားရေးသောက်ရေးအပြင်ဗာဟီရစရိတ်တွေနဲ့ အလျင်မှီအောင် မျက်လုံးပြူးပြီးသုံးနေကြရတာပါ။ (“ဂဂျီဂဂျောင်”နဲ့ ဒီဟင်းချည်းချက်နေတာဘဲလို့များ ပြောတတ်ကြရင် ပိုဆိုးသေးတယ်။ မီးဖိုချောင်ကလူက “အိုးလူးခွက်လူး”နဲ့ပြီးကြရတာမသိရှာကြတာပါလား။) **ငါတို့စားစရိတ်ပေးထားတာဘဲဆိုတဲ့ အတ္တစိတ်လေးတစ်ကိုယ်ကောင်းစိတ်လေးတွေရှိနေကြရှာတာ။ တကယ်ကိုသနားစရာပါလား။

    တကယ်ဆိုရင် ကိုယ်ထင်ရာကိုယ်စိုင်းချင်တတ်တာလေးတွေကို ဖျောက်ပြီး၊ “တို့တော့ ဒီလမှာလောက်ငှအောင်ဘယ်လိုသုံးကြမယ်။ အလုပ်သွားရတဲ့သူကလဲ လမ်းစရိတ်လေးတော့ ဘယ်လိုယူမယ်၊ လိုအပ်တာလေးတွေကိုလဲ အဆင်ပြေသလိုလေးတော့ ဝယ်ကြမယ်၊ လူမှုရေးအသုံးစရိတ်လေးဘာသုံးရမယ်” ဆိုတာမျိုးလေးကို မိသားစုတိုင်တိုင်ပင်ပင်လေးသာရှိကြရင် သာယာတဲ့မိသားစုလေးဖြစ်မှာပါ။

    တခါတလေများ ကျမတို့ညီအစ်မရဲ့လစာလေးနဲ့မောင်နှမ ၅ယောက်”မျှတစား”ခဲ့ရတဲ့ဘဝလေးကို အမြဲအမှတ်ရနေမိတာပါ။တကယ်ပျော်ခဲ့ရပါတယ်။လစာထုတ်လာရင် “ဝက်ပေါရေ၊ရော့” ဆိုပြီးပေးလိုက်တာဘဲ။ သူလဲသူ့လစာလေးကိုပါအတူထည့်သုံးပြီး၊သူ့ရုံးက အဝတ်အစားလေးတွေကိုလဲ မောင်နှမတွေအတွက် သင့်အောင်ဝယ်လာတတ်သေးတာ။ (ကိုယ့်ညီမလေး စည်းစနစ်ရှိလို့သာ ကျမတို့ မောင်နှမတွေ အဆင်ပြေကြရတာမို့ ကျေးဇူးတင်ရပါတယ်။)

    ကိုယ့်မျက်စိရှေ့မှာဘဲ အိမ်စရိတ်လောက်သာဘဲပေးသုံးတတ်တဲ့မိသားစုတစ်စုကိုမြင်ရတာ၊ သူတို့အစားအတော်စိတ်ညစ်မိပါတယ်။ လကုန်ခါနီးများဆို ပိုက်ဆံကိုင်သုံးရရှာတဲ့ သူတို့ရဲ့အမေကိုသနားမိတာပါ။မလောက်ငှလို့ရှာရဖွေရချေးငှားရရှာပြီ။ အော်၊ သူတို့ကတော့ ဒီလဘဏ်ထဲမှာဘယ်လောက်စုလိုက်တယ်ဆိုတာမျိုးလဲမြင်နေရတော့၊ “အော်၊ ဒါဟာ မိသားစုစိတ်ဓါတ်ကင်းမဲ့တဲ့တစ်ကိုယ်ကောင်းစိတ်ရှိတာပါလား” လို့သုံးသပ်မိပါတယ်။

    ကိုယ်လဲ ကိုယ့်တူမသားချင်းလေးတွေက ခုဆိုရင်သူတို့အလုပ်အကိုင်လေးတွေနဲ့ဖြစ်လာကြပြီမို့၊ ဆင်ဆင်ခြင်ခြင်နေတတ်ကြရအောင်လို့ပါ။ မုဆိုးမအမေကိုညှာတာတတ်ကြစေချင်တာကအဓိကပေါ့လေ။ အော်၊ သူတို့လဲ ကိုယ့်အတွေးနဲ့ထပ်တူဖြစ်မှာပါ။ #အတုမြင်အတတ်သင်ဆိုတာ ကောင်းသောနမူနာကိုယူရတာဘဲလေ။

    ကိုယ်မောင်နှမတွေကတော့ နံနက် အစောစာ စားကြရင်တောင် သူတစ်လူငါတစ်မင်း စိတ်ဓါတ်မရှိကြရအောင်၊မုန့်ဟင်းခါးဖြစ်စေ၊ခေါက်ဆွဲသုတ်ဖြစ်စေ နှစ်ပွဲဝယ်ပြီး၊မောင်နှမ ၅ ယောက်ထ္မင်းနဲ့စားကြရတာမို့၊ တစ်ဦးနဲ့တစ်ဦးညှာတာတတ်ကြတာပါ။ ** (“ညှာတာထောက်ထားစာနာတတ်ခြင်း” ဟာ မိသားစုထ္မင်းဝိုင်းလေးကစပြီး “သန္ဓေ” တည်တာမို့။)**

    ခုချိန်မှာတော့ ကိုယ်တွေစာသင်ပေးတဲ့နောင်လူကြီးဖြစ်လာမည့်ကလေးတွေကို ” စာနာထောက်ထားတတ်ဖို့၊ တစ်ကိုယ်ကောင်းမဆန်”ဖို့ကိုအဓိကထားပြီးသင်ပေးနေရပါတယ်။ #အဲ့ဒါမှ အနာဂတ်သာယာလှပအေးချမ်းမှာမို့ပါ။

    အေးချမ်းသာယာစေချင်ရင်တော့ “ငါတကောမကော” ကြဘဲ “မေတ္တာ” ပေးကြယုံပါဘဲ။ #ကြီးသူကိုရိုသေ၊ #ရွယ်တူကိုလေးစား၊ #ငယ်သူကိုသနား၊ ဆိုတဲ့ စိတ်လေးတွေနဲ့ “မေတ္တာ”ပေးပြီး၊ “မေတ္တာ”ယူလို့ ငြိမ်းချမ်းကြစေချင် – – -။ **မေတ္တာခြုံပြီး၊လုံကြရအောင်

  • လွမ်းလို့ပါအဖေရယ်

    ဒေါ်မိအောင် Daw Mi Aung

    ကျမတို့မောင်နှမတွေက အမေ့ကိုကြောက်ရပါတယ်။ အဖေကတော့ သားသ္မီးတွေကိုသူငယ်ချင်းလိုဘဲ။အမြဲတမ်း နောက်ပြောင်၊ကျီစယ်တတ်တာ။ ဘာလိုချင်ချင် အဖေ့ကိုဘဲပူဆာရဲကြပါတယ်။ဒါပေမဲ့ မလိုဘူးထင်တဲ့ပစ္စည်းမျိုးတော့ “နိုး”ပါဘဲ။ဗရမ်းဗတာ အလိုလိုက်ခြင်းတော့ မဟုတ်ပြန်ပါဘူး။

    တခါတုန်းကများ လေဟာပြင်စျေး(ဆေးရုံကြီးနားက၊ယ္ခုJunction City)မှာမိုးမကျခင်လေးဆိုတော့ မိုးကာအင်္ကျီတွေရောင်းနေတာ၊လိုချင်လို့ပူဆာတော့ ဝယ်မပေးပါဘူး။ကျမကစိတ်ကောက်တာပေါ့။အဖေ့ရဲ့”မူ”က အစားအသောက်သာပူဆာလို့ရှိရင်အလိုလိုက်မယ်။ပစ္စည်းမပူဆာနဲ့။ဆောရီးပါဘဲ။”မိဘဆိုတာ သားသ္မီးဘာလိုအပ်သလဲဆိုတာ အမြဲကြည့်နေတာ၊တတ်နိုင်တဲ့အချိန် သင့်တော်တာဆိုရင်အကုန်ဖြည့်ဆည်းပေးမှာပါ” တဲ့။

    အဖေက မိုးကြီးချုပ်မှပြန်ရောက်လာရင်လဲ အနည်းဆုံး ခေါက်ဆွဲကြော်နှစ်ထုပ်အမြဲပါလာတတ်တာ။တစ်ထုပ်ကကျမတို့အိမ်အတွက်၊တစ်ထုပ်က အမေကြီးအတွက်။အဲ့ဒီအချိန်က အမေကြီးက ငြိမ်းငြိမ်းတို့အိမ်မှာနေတာ။(အမေ့ညီမ ငြိမ်းငြိမ်းကလဲစကားဝါပင်လမ်းထဲမှာဘဲနေကြတာပါ။) ကျမတို့အိပ်နေတုန်းများနှိုးကျွေးရင် အမေကသိပ်စိတ်ဆိုးတာ။ အစာမကြေရင် အိပ်ယာထဲမှာရှူးပေါက်ချမှာစိုးလို့တဲ့။ မောင်လေးဝင်းမောင်ကငယ်ကထဲက ဆီးရောဂါရှိတယ်နဲ့တူပါတယ်။အိပ်ယာထဲအမြဲ ရှူးပေါက်တတ်တယ်။(အသက် ၃၉ နှစ်မှာသူဆုံးတော့လဲ ကျောက်ကပ်ရောဂါနဲ့ပါ။)

    မှတ်မိပါသေးတယ်။ ကျမတို့လမ်းထိပ်ဖက်မှာ အုန်းဖေလက်ဖက်ရည်ဆိုင်ရှိပါတယ်။ ရွှေကြည်နနွင်းမကင်း၊သာကူပြင်၊ပူတင်း အစုံကို တစ်မတ်ဖိုးဝယ်လို့ရပါတယ်။ကျမတို့မောင်နှမတွေကလဲ ဒါလေးစားရမှ အိပ်လို့ပျော်တတ်ကြတာ။ တစ်ညတော့ မီးမှိတ်ထားပြီး၊ အဖေကတိတ်တိတ်လေး မုန့်သွားဝယ်၊ပြန်လာတော့မှ ကျမတို့အကြီး လေးယောက်ကို အိမ်ရှေ့ တံခါးအကွယ်လေးကဖိနပ်ချွတ်နေရာမှာ ခွံ့ကျွေးနေတုန်း၊ အမေကတချွတ်ချွတ်နဲ့ ဘာသံပါလိမ့်လို့ထွက်ကြည့်တော့၊ ဟားဟား၊စားနေရင်းတန်းလန်းမိတာပေါ့။ ပွက်လောကိုရိုက်သွားတာဘဲ။အဖေ့ကိုဆူတာပါ။ (ကျမတို့မောင်နှမလေးယောက်က အဖေနဲ့အိပ်တာ။အငယ်ဆုံးဖိုးချိုလေးတစ်ယောက်ဘဲ နို့စို့ကလေးမို့၊အမေနဲ့အိပ်တာ။) အဖေက” မင်း သား သေးပေါက်လဲ ငါလျှော်မှာပါကွာ” တဲ့။ သနားပါတယ်။ နောက်တော့ပြောသေးတယ်။”သ္မီးတို့က တိတ်တိတ်လေးမနေတော့၊နင်တို့မိထွေးကဆူတာပေါ့၊ကောင်းတယ်” တဲ့။

    တစ်ရက်တော့ ကျမတို့အိပ်ပျော်နေမှ အဖေပြန်ရောက်လာပြီး၊ အင်္ကျီအသစ်လေးတွေဝတ်ပေးထားတာ၊ မနက်အိပ်ယာနိုးရင် သူ့သားသ္မီးတွေပျော်အောင်လို့ ဆိုပြီး၊ အထူးအဆန်းလေးလဲလုပ်တတ်သေးတာ။

    အဖေက တအားသဘောကောင်းပြီးအလိုလိုက်ပေမဲ့၊ တကယ်တမ်း ပြောဆိုဆုံးမပြီဆိုရင်တော့ အဖေ့ကိုပိုကြောက်ရသလိုဘဲ။တခါမှလဲမရိုက်ပေမဲ့ ကြောက်ရပါတယ်။ အမေ့ကိုတော့ ရိုက်တဲ့အချိန်မှာတအားကြောက်ရပါတယ်။ ဒါကြောင့်လဲအဖေ့ကိုပိုချစ်ပြီး၊အမေ့ကိုတော့ အဖေမရှိတဲ့နောက် ကျမတို့ကို လူလူသူသူဖြစ်အောင်ထားခဲ့တာ၊သူ့ကိုသူလဲထိန်းထိန်းသိမ်းသိမ်းနေတတ်တာတွေကြောင့် သနားလဲသနား၊ချစ်လဲချစ်ရပါတယ်။

    တကယ်တော့ လူဆိုတာ ပြောတိုင်း မလေးစားတတ်ဘူး၊ ဆိုခဲစေ မြဲစေ ဆိုသလိုနေတတ်ဖို့ အဖေ့ဆီကပညာရလိုက်ပါတယ်။ကျေးဇူးကြီးလှပါတယ်။

  • ညှိခြင်းပညာ

    ဒေါ်မိအောင် Daw Mi Aung

    “အသက်တစ်ရာမနေရ၊အမှုတစ်ရာပွေကြရတယ်” – – – လူကြီးသူမတွေ​ပြောစကားများ သိပ်မှန်တာပါဘဲ။

    သိတတ်တဲ့အရွယ်ကစလိုက်တာများလေ မရိုးနိုင်အောင်ပါဘဲ။ ဘယ်ကိစ္စမဆို ပေါ့ပေါ့ပါးပါး တွေးတတ်ရင် စိတ်သက်သာရာရပေမဲ့၊ အလေးအနက်တွေးတဲ့အခါကြတော့လဲ “သေသာသေလိုက်ချင် တော့တာဘဲ”ဆိုတဲ့ အသံမျိုးတွေမြည်လာတတ်ကြပြန်ပါရော။ လူ့ဘဝ မှန်းဆလို့မရတဲ့ အကြောင်းတရားတွေပါ။

    ကျမတို့ ဒဂုံကိုရောက်တာ စ(11-11-1993)ကထဲက၊ 1999ခုနှစ်အထိ၊ ဖယောင်းတိုင်မီး၊ ဇာထိုးတော့ဘက်ထရီအိုးလေးဝယ်၊ ဒီအိုးလေးကိုအားပြန်သွင်းခိုင်းပြီး မီးထွန်းနဲ့ နေခဲ့ကြရတာ။ 1997ခုနှစ်လောက်ရောက်တော့မှ မီးတိုင်တွေထူပြီး၊ မီးရဖို့ လျှောက်လွှာတင်ရမယ်၊ငွေတစ်သောင်းသွင်းရမယ်- တဲ့။ ကျမသူငယ်ချင်းMary Yie Sein ကလေ “ငါသွင်းပေးမယ်” ဆိုပြီးအတင်းကိုပ်ိုက်ဆံပေးခဲ့တာ။ သူ့ကျေးဇူးကို တကယ်မမေ့ပါဘူး။

    သို့သော်လဲ မီးလာသွယ်ဖို့မျှော်ရင်းနဲ့ လည်ပင်းသာရှည်ထွက်လာတယ်၊ “ပေါ်မလာ”ဇာတ်ကားပေါ့လေ။ မီးတိုင်တွေတော့ ဆိုက်ထားပါပြီ။ ကျမတို့လဲ ဒီနေ့ဘဲမီးလာသွယ်ပေးမလို၊ မနက်ဖန်ဘဲလာသွယ်ပေးမလိုဆိုတဲ့ အတွေးနဲ့အိမ်ထဲမှာ တော့မီး ကြိုးတွေအဆင်သင့်ရိုက်ထားရတာပေါ့။ ဒီလိုနဲ့ ဖိုးချိုလေးဆုံးသွားတော့ အိမ်နားကယောကျ်ားလေးတွေက ဝါးလုံးရှည်ကြီးနဲ့ မီးချိတ်ပေးပါတယ်။ ကျမတို့အားနဲ့တော့ ဘယ်လိုမှဓါတ်တိုင်ကိုလှမ်းမချိတ်နိုင်ပါဘူး။ချိတ်လဲမချိတ်ရဲပါဘူး။

    ကျမတို့ညီအစ်မ အလုပ်ကပြန်လာတော့ အမေက ရီကြဲကြဲနဲ့ “ညည်းတို့ညီအစ်မတော့ အမောပြေပေါ့အေ၊ ထမင်းစားပြီးရင် ရပ်ကွက်ကောင်စီရုံးသွားလိုက်ဦး” တဲ့။ အိမ်ရှေ့ခန်းမှာ ဖယောင်းတိုင် တင်ပြီးထွန်းတဲ့ခွက်တွေ ပစ်ချထားတာ။ ဘာဖြစ်မှန်းမသိပါဘူး။ နောက်တော့မှ အမေကပြောပြတာ။ “အော် မင်းတို့မီးကအတော်မှန်တာကို၊ အမေတို့ဖယောင်းတိုင် မီးနဲ့နေရတာဒီမှာကြည့်” ဆိုပြီး ဖယောင်းတိုင်တင်ပြီးထွန်းထားတဲ့ ခွက်တွေကို ပစ်ချပြတာ တဲ့လေ။

    အဖြစ်ကတော့ မနှစ်ကနဲ့မတူပါဘူးဆိုသလိုဘဲ၊ ရပ်ကွက်ရုံးကနေ မ/ဒဂုံရဲစခန်းကိုညနေ၆နာရီခွဲအရောက်သွားရမယ်တဲ့။ ကျမတို့လမ်းထဲမှာ ကျမတို့အိမ်ရယ်၊မျက်စောင်းထိုးတစ်အိမ်ရယ်နဲ့ဖမ်းခံထိတာပါ။ မိန်းမဆိုလို့ ကျမနဲ့တစ်လမ်းကျော်က ကျောင်းဆရာမအစ်မကြီးရယ် နှစ်ယောက်ထဲ။ဆရာမယောကျ်ားက သူကြောက်လို့ မလိုက်ရဲဘူးတဲ့လေ။ အဲ့ဒီလိုလဲ ရဲစခန်းသွားရမယ် လဲဆိုရော ဝက်ပေါတို့ရုံးက ကျမတို့ရဲ့အိမ်နီးနားချင်းမိတ်ဆွေတွေလိုက်ချလာကြတာမို့ ကျေးဇူးတင် ရပါတယ်။ စောင့်ရှောက်တတ်တဲ့ပတ်ဝန်းကျင်နဲ့နေခွင့်ရတာ အလွန် ကံကောင်းတာပါ။ (ဦးအောင်ရှိန်၊ဦးသိန်းမြင့်နဲ့ ဦးတင်အောင် တို့ကိုအထူးကျေးဇူးတင်ပါတယ်။) ပျော်ပျော်ပါးပါး ဒိုင်နာကားကြီးစီးလို့ မီးချိတ်လို့အဖမ်းခံထိတဲ့လူက ၁၁ ယောက်၊ ရဲစခန်းကို အာမခံလိုက်တဲ့လူတွေက တစ်လှေပေါ့။ ရဲစခန်းရောက်တော့ အမှုဖွင့်တာပေါ့၊ ပထမဆုံး- အမည်၊ အသက်၊ အဖအမည်၊ နေရပ်လိပ်စာ။ နောက်စားပွဲကျတော့လဲ – အမည်၊အသက်၊ အဖအမည် ၊နေရပ်လိပ်စာ။နောက်ထပ်လဲ – – – – — – -။နောက်ထပ်လဲ – – – -။အလုပ်လုပ်တာ အတော်စေ့စပ်သေချာတာလို့ပြောချင်တာပါ။ ဒီလိုနဲ့ ည၁၂နာရီထိုးသွားတယ်၊ စခန်းမှူးမရှိလို့ မနက်ကျမှ အာမခံပေးမယ် ဆိုတော့ ၊ လိုက်လာတဲ့လူတွေက “တောင်းပန် တိုးလျှိုး ညှိ” ယူတော့မှဘဲ အာမခံနဲ့အိမ်ပြန်ရပါတော့တယ်။ အသွားတုန်းကလို ကားကြီးနဲ့ မဟုတ်ပေမဲ့လဲ၊ အပြန်ကျတော့ ပျော်ပျော်ပါးပါး ၉၆၉၃ (ကိုယ့်ခြေထောက်ကိုယ်သုံး) ပြီးပြန်လာကြတာ။

    ဒါနဲ့ တရားရုံးမှာအစစ်ခံဖို့ သွားရမယ်ဆိုတော့၊ ကိုယ့်အစီအစဥ်နဲ့ကိုယ်လာပါ့မယ်ဆိုတာ မရပြန်ပါဘူး။ အချုပ်ကားနဲ့သွားရမယ်တဲ့။ အမှုတော့အမှုဘဲ၊ ဒါပေမဲ့ အချုပ်ကားကြီးနဲ့တော့မသွားချင်ဆိုတော့ အင်း “ညှိ ” ပြီး၊ ကားတစ်စီးငှားသွားရပြန်ပါတယ်။ ” ညှိ ” တဲ့စကားလုံးလေးဟာ အတော် တန်ဖိုးရှိလှတာပါလား။ တရားရုံးရောက်တော့လဲ ရုံးချိန်းခဏ၊ခဏမသွားနိုင်တာကိုလဲ ” ညှိ ” ယူရတာပါဘဲ။ “မီးခိုးချိတ်တဲ့အမှု” ဒဏ်ငွေဆောင်ရတာက ၁၂၅ကျပ်၊ ကျမကုန်သွားတာက တစ်သောင်းကျပ်နီးပါး။ ပညာပေးခံရတာကအဆစ်။ သက်သေခံပစ္စည်း ဓါတ်တိုင်နဲ့အိမ်ကိုသွယ်တဲ့ ဆားဗစ်ကြိုးကိုပြန်လိုချင်ရင်လျှောက်လွှာတင်ရမယ်ဆိုတော့ ၊ ထပ် “ညှိ” ရမှာသိပ်ကြောက်လို့ ပြန်မယူတော့ပါဘူး။ ကျမတို့မှန်လိုက်တာ။ မီးလာသွယ်ပေးတဲ့အခါအဆင်သင့်ဖြစ်အောင် 7029ကြိုးအသစ်လေးတစ်ခွေဝယ်ထားလိုက်တာပေါ့။ အသစ်တောင်ရသေးတယ်။

    အော် – ညှိခြင်းပညာ* တတ်ခဲ့ရတာက အမြတ်။ ကောင်းလေစွ၊ ကောင်းလေစွ။

  • လွမ်းလို့ပါ

    ဒေါ်မိအောင် Daw Mi Aung

    ဘဝဆိုတာ တိုက်ပွဲတစ်ခုလို့ဆိုကြလို့ – – – ဒီတိုက်ပွဲလောက်ပြင်းထန်တဲ့တိုက်ပွဲတော့ရှိမှာမဟုတ်ပါဘူး။ စစ်မြေပြင်မှာမှ ရန်သူနဲ့သူသေ၊ကိုယ်သေ ရင်ဆိုင်တိုက်လို့ရနိုင်သေးတယ်။ ကိုယ်တို့ မိသားစုအဖို့မှာတော့ ထိုးနှက်ချက်က ရက်ရက်စက်စက်မို့ ဘယ်ခါတွေးတွေး ရင်ထဲမှာနာနေတာပြောမပြတတ်အောင်ပါဘဲ။ မောင်လေးအငယ်ဆုံးလေးကို သားလေးလို စောင့်ရှောက် ခဲ့ရတာပါ။ သူက ဆယ်တန်းအောင်ပြီး၊ မိတ္ထီလာလေတပ် စက်မှုသင်တန်းကျောင်းမှာသင်တန်းတက်နေစဥ်ကအသဲရောင် အသားဝါလဲဖြစ်၊ ငှက်ဖျားလဲဖြစ်ဘူးတာမို့ အမြဲဂရုစိုက်နေတဲ့ကြားက မကြာခဏဖျားတော့ ဆေးခန်းတွေပြတာပါဘဲ။ အစားလဲမက်တော့ ရင်ပြည့်လို့များလား၊ အူရောင်တာလားနဲ့ဆေးခန်းတွေပြပြီးအမျိုးစုံအောင်ကုကြတာပါဘဲ။ မောင်လေး မိတ္ထီလာမှာသင်တန်းတက်နေတုန်းကဆိုရင်၊ သူက အမေ့ကိုနှစ်လတစ်ခါလောက်ငွေ ၅၀ကျပ် ပို့ ပို့ပေးတတ်တာ။ ဒါပေမဲ့ အစ်မတွေကတော့ သူ့ကိုလူကြုံရှိတ်ိုင်း စားစရာ၊ ပိုက်ဆံတွေပို့ပေးရတဲ့အပြင်၊ အစ်ကိုဖြစ်တဲ့ မောင်လေးဝင်းမောင်က မုံရွာကပြန်လာတိုင်း၊ သူ့ညီလေးကို ပိုက်ဆံပေး၊ တပ်ပြင်မှာသူကြိုက်တတ်တာတွေကို လိုက်ပြီး ကျွေးတတ်သေးတာ။ လူကြုံရှိလို့ကတော့ ငါးခြောက်လေးတွေဆို အသားချည်းဘဲ ၃လက္မလောက်အတုံးလေးတွေ စားချင်တဲ့အချိန်ဖုတ်ခိုင်းပြီး စားလို့ရအောင်တစ်မျိုး၊ဗလချောင်ကြော်၊ ပုဇွန်ထုပ်ကို မုန့်နှစ်နဲ့ကြော်ပြီး စက္ကူဘူးခွံမှာစီပြီးထည့်တာကတဖုံနဲ့ စားစရာ ကိုပို့ပေးကြရတာ။ အဲ့ဒီအချိန်က တယ်လီဖုံးတွေဆက်ဖို့လဲခက်ခဲတော့၊စာတိုက်ကစာဘဲမျှော်ကြရတော့တာပါဘဲ။ သူစာပြန်ရေးရင် “မမရေ၊ ပို့ပေးလိုက်တဲ့စားစရာတွေကတော့ တပ်ထဲမှာ သူဆွဲကိုယ်ဆွဲနဲ့ တစ်နေ့ထဲပြောင်ရော” တဲ့လေ။ ကျမတို့မောင်နှမတွေက အစားကောင်းဆိုသူများကိုသိပ်ကျွေးချင်တာ၊ဖွက်မစားတတ်ကြဘူး။ (အဖေသင်ထားတာလေ။ ဧည့်သည်များ ထမင်းစားချိန်ရောက်လာလို့ကတော့၊ ကျွေးသာကျွေး၊အဖေ့ဖို့ မကျန်ရင်နေပစေ- လို့။)

    တခါများ ဖိုးချိုရဲ့တပ်ကလူကြုံလာတော့ အိမ်မှာဘဲတည်းခိုင်း၊ကျွေးမွေးပြီး၊ ပြန်တော့လဲ လမ်းစားဖို့စားစရာတွေလုပ်ပေးပေါ့။ မောင်လေးကိုစောင့်ရှောက်ဖို့လဲမှာရတာပေါ့။ ဧည့်သည်က ပြန်ခါနီး မမတို့ကိုကြည့်ပြီးစိတ်မကောင်းတာတဲ့။ ဖိုးချိုက မပြော ရဘူး – မှာလိုက်လို့ မပြောတာ။ မောင်လေး အသဲရောင် အသားဝါဖြစ်လို့ ဒီရက်ထဲ ဆေးခွင့်နဲ့နားနေရတယ်လို့ပြောပြရှာကြတာ။ အစ်မတွေဘဲ ချက်ချင်းလိုက်မယ်ပေါ့။ မုံရွာက ဆန်လာတင်တဲ့ဦးမြဟန်က အမတို့တစ်ရက်ဘဲစောင့်ပါ။ မနက်ဖန်ကားနဲ့ လိုက်ခဲ့ရင်ရတယ်ဆိုလို့၊ ၁၀ ဘီးကားကြီးခေါင်းခန်းကထိုင်ပြီးညီအစ်မ၃ ယောက်လိုက်သွားကြတာပေါ့။ ညောင်လေးပင်အိမ်မှာသူငယ်ချင်းစိန်စိန်အုံးကိုလဲ ဝင်ပြီးခေါ်လိုက်သေးတယ်။ ၁၀ဘီးကား၂စီးဆိုတော့ကျမတို့ ညီအစ်နဲ့သူငယ်ချင်း၄ယောက်ကတစ်စီး၊ ဦးမြဟန်ကနောက်တစီး။ မောင်လေးကိုစိတ်ပူလို့သွားကြတာပေမဲ့ သာဝတ္ထိက ထမင်းဆိုင်မှာ ထမင်းစားရတာကောင်းလိုက်တာ။ အရံဟင်းလေးတွေစားခဲ့ရတာကိုမမေ့ဘူး။ မိတ္ထီလာရောက်တော့ညနေစောင်းလေး။ ကျမတို့ကို မြို့ထဲမှာချထားပေးခဲ့တော့၊ မိတ္ထီလာချည်စက်ကို မြင်းလှည်းငှားပြီး ၄ယောက်သား သွားလိုက်ကြတာ၊အိမ်လိပ်စာလဲမသိ။ ချည်စက်ဝန်ထမ်းအိမ်ယာမှာ အန်တီအေးတို့အိမ်လို့မေးရင်ရတယ် ဆိုတဲ့ မောင်လေးပြောစကားကိုမှတ်ထားပြီးသွားကြတာပါ။ ရောက်လဲရောက်ရော သိပ်ကို ပျူငှာပြီးချစ်စရာ ကောင်းတဲ မိသားစု နဲ့ဆုံကြရတာမို့၊ နေခဲ့တဲ့ ၃/၄ရက်လောက်စိတ်ချမ်းသာရပါတယ်။ မိုးချုပ်မှရောက်သွားတာတောင် ရှိတာလေး နဲ့ချက်ပြုတ်ကျွေးမွေးလိုက်တာ၊မောင်လေးကိုလဲ သူတို့ ရဲ့သားလေးကိုစက်ဘီးနဲ့ပြေးခေါ်ခိုင်းလိုက်သေး။ တပ်နဲ့ကအတော်လှမ်းတယ်ဆိုတာ သိရတော့ ကလေးကိုစိတ်ပူလိုက်တာ။ ကျမတို့ရေမိုးချိုးပြီးလို့ ထမင်းစားပါဆိုတော့လေ စိန်စိန်အုံးနဲ့မိမာက ဆန်ကနီနီကြီးနော်၊ စားနိုင်မှာမဟုတ်ဘူးလို့ တီးတိုးပြောနေကြသေးတာ။ ဟင်းရွက်စုံဟင်းချိုလေး၊ ဝက်သားပြုတ်ထားတာလေးကို ခပ်ပါးပါးလေးတုံးပြီးငရုပ်သီးလေးနဲ့တစ်ခွက်၊စိမ်းစားငပိကြော်လေးနဲ့စားလိုက်ကြတာ၊ ဆန်နီနီကြီးဆိုတဲ့ နှစ်ယောက်ကတောင် ကောင်းလွန်းလို့ပါတဲ့။ မောင်လေးလဲရောက်ရော ကျမတို့စားလို့ ကျန်တဲ့ထမင်း ခဲလေးကို “သားစားဦးမယ်” ဆိုပြီး စားတော့တာပါဘဲ။ခု ဒီစာကိုရေးရင်းနဲ့တောင် သရေယိုမိသေးတယ်။

    နောက်နေ့မနက် မောင်လေးကစျေးသွားဖို့အစောကြီးလာခေါ်တာနဲ့ စျေးတန်းလေးကိုလျှောက်ကြတာပေါ့။ “မမရေ အန်တီအေးတို့အိမ်ကို ဆန်လေးဝယ်ပေးပါနော်” တဲ့ ။ “သားကအမြဲစားတတ်တာ” လို့လဲပြောသေး။ မန်ကျည်းဖူးလေးတွေ အဆုပ်လိုက်လေးရောင်းကြတာချစ်စရာကောင်းသေးတော့။ ဆန်၊ဆီနဲ့ အမဲသား၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်စုံ အောင်ဝယ်ပြီး အိမ်ပြန်ရောက်တော့ အန်တီအေးက ဖိုးချိုကိုဆူလိုက်တာ။ မောင်လေးကိုချစ်ကြတယ်၊ သူကဖင်လဲပေါ့တယ်။ကြက်စာလဲ ကျွေးပေးလိုက်တာဘဲ၊ရေခပ်စရာရှိလဲကူခပ်ပေးလိုက်တာဘဲမို့။သူ့သားသ္မီးလေးတွေလိုဘဲ- တဲ့။ ကျမတို့ ၄ယောက်မိတ္ထီလာ ကနေ မုံရွာကိုဆက်သွားကြတာပေါ့။အင်မတန် ခြေရှည်ကြတာလေ။ မုံရွာလဲရောက်ရော မိမာက ပူလှချည်ရဲ့ ချက်ချင်းပြန် ပါ့မယ်ဆိုပြီး အော်ငိုတာ။ သူကနဲနဲမှ သီးမခံတတ်တာ။အလိုလိုက်ခံထားရတာမို့။ မုံရွာဘုရားဖူးပြီး မန္တလေး စိုက်ပျိုးရေး ကအန်ကယ် ဦးထင်ဇော်အိမ်ကိုပြန်လာကြတာ၊ ဟားဟား ကျောက်တော်ကြီးဘုရားပွဲနဲ့ တိုးနေလို့ ရွှေမန်းဇာတ်ရုံကို အန်ကယ်က သူ့သ္မီးလေး၂ယောက်နဲ့အတူလိုက်ပို့ပေးသေးတာ။ပွဲတော့မကြည့်ရပါဘူး။ ရွှေမန်းဝင်းမောင်တို့ ချမ်းချမ်းတို့ ဦးဆန်းတို့ကိုနှုတ်ဆက်ရုံဘဲ ဇာတ်ရုံကိုသွားခဲ့ကြတာပါ။ အန်ကယ်ကလေ အပြန်ရထားပေါ်မှာစားဖို့ ပေါင်မုန့်ကြော် ပေးသေးတာ။ အန်တီကဆိုရင်ချက်ပြုတ်ကျွေးမွေးတာများ၊အန်တီချက်ကျွေးတဲ့ ငါးပတ်မွှေကစားကောင်းလွန်းလို့ ခုချိန်ထိမမေ့ဘူး။(ငတ်ကြီးကျလိုက်တာလို့မပြောကြနဲ့နော်။အစားမက်တာပါ။) ပြောဘူးတယ်လေ။ တောင်ငူရောက်တော့၄ယောက်ကိုထမင်းတစ်ထုပ်ဘဲဝယ်စားဖို့ ပိုက်ဆံကျန်ပါတယ်- ဆို။ ဘူတာရောက်တော့ ကားငှားစီးပြီး အိမ်ကပိုက်ဆံတောင်းပြီး ကားခပေးခဲ့တဲ့အဖြစ်။

    ဖိုးချိုလေးက သင်္ကြန်ပြီးစကထဲက တရှောင်ရှောင်နဲ့ နေမကောင်းဖြစ်လိုက်တာ၊ ဒီဇင်ဘာလဆန်းလောက်ရောက်တော့ ဆေးရုံတင်လိုက်ရတော့တာပါဘဲ။ ကျမရဲ့အလုပ်ရှင်ဦးမျိုးထွန်းနဲ့မသိုက်၊ ဦးဝင်းထင်နဲ့ မေပြုံးမြင့်၊ ညီမလေးမျိုးမျိုးတို့ ဝိုင်းဝန်းကူညီမှုနဲ့ ဂျပန်ဆေးရုံကိုတင်ဖြစ်တာပါ။ မောင်လေးက လုံးဝဆေးရုံမတက်ချင်ပါဘူး။ အိမ်မှာအမေတစ်ယောက်ထဲဖြစ်နေမှာစိုး ရိမ်ရှာတာပါ။ မောင်လေး စိတ်မပူနဲ့ -ဆိုပြီး၊ အမေ့ကိုအစ်မဝမ်းကွဲ ဒေါ်ခင်သန်းဆွေရဲ့အိမ်ကိုပို့ထားပြီး၊ ဝက်ပေါနဲ့ကျမကနေ့ရော ညပါဆေးရုံမှာနေကြတာပါ။ အမေ့မွေးစားသားတွေ ဖြစ်တဲ့ အောင်အောင်၊ တင်မျိုး၊ မျိုးဆင့်၊ အောင်ရဲထွဍ်လေးတို့ကလဲ ညရေးညတာ မမတို့နှစ်ယောက်ထဲ- ဆိုပြီးဆေးရုံလိုက် စောင့်ပေးကြပါတယ်။ ဆေးရုံပေါ်ရောက်ပြီး ရက်ပိုင်းအတွင်းမှာဘဲ၊ တစ်ပါတ်လောက်ဘဲလို့ဆရာဝန်ကပြောလိုက်လို့ခံစားရတဲ့ ခံစားမှုမျိုးဟာလေ၊ ရင်ထဲက ကလီစာတွေဆွဲနှုတ်ခံလိုက်ရသလိုပါဘဲ။ ဒါပေမဲ့လို့ မလုပ်ကောင်းတာ၊လုပ်ကောင်းတာတွေ ဘေးချိတ်ပြီး၊ ဘယ်လိုစီစဥ်ရင် ဘယ်လောက်ကုန်ကျစရိတ်ဆိုတာမျိုးကစလို့ စုံစမ်းမေးမြန်းထားရတာပါ။ သူ့ခမြာလေ ဆေးတွေ၊ သွေးတွေကလဲသွင်းလိုက်ရတာ၊ အစာပိုက်ကို ဆွဲဖြုတ်မှာလဲစိုးရိမ်ရနဲ့ သောကတွေ။ ဝင်းမောင်လေးကမဆုံးခင်၃ရက်လောက်ကျတော့ ကော့သောင်ကရောက်လာလို့၊ သူတို့ညီအကိုတွေ့လိုက်ရပါသေးတယ်။ အဲ့ဒီတော့ အမေနဲ့ဝင်းမောင်ကို ငြိမ်းငြိမ်းတို့အိမ်ကိုပြောင်းပြီးနေခိုင်းရပြန်ပါရော။ အဲ့ဒီအချိန်လေးမှာဖိုးချိုလေးသတိပြန်ရလာလို့ အမေ့ကိုခေါ်ပေးခိုင်းရှာတယ်။ တူလေးထင်လင်းကျော်ကဆေးရုံက်ုလိုက်ပို့ပေးရှာလို့ အမေ့ကိုမောင်လေးကန်တော့လိုက်ရရှာပါသေးတယ်။ 23- 12-1998 နံနက် ၆နာရီမှာတော့ မောင်လေး ကျမတို့ကို အပြီးထားခဲ့ပါပြီ။ ဖိုးချိုလေးဆေးရုံတက်နေစဥ် ကူညီစောင့်ရှောက်ကြသူအားလုံး၊ ရပ်ကွက်ထဲက ရက်လည်တဲ့နေ့တိုင်အောင်မိသားစုသဖွယ်ဝိုင်းဝန်းကူညီသူအားလုံးကို မမေ့မလျော့ ကျေးဇူးတင်နေပါတယ်။ ဖိုးချို ရက်လည်ပြီး၊ နောက်တစ်နေ့မှာတော့ မောင်လေးဝင်းမောင် ကော့သောင်ကိုပြန်သွားရပါတယ်။ သူကလဲ ကျောက်ကပ်မကောင်းလို့ ရနောင်းဖက်မှာဆေးကုနေရတယ်ဆိုတာကို ဖုံးဖိပြီး၊ပြန်သွားရှာတာပါ။

    ဖိုးချိုလေး ရက်လည်ပြီး၊ နောက်ရက်ဘဲညီအမနှစ်ယောက်လုံး အလုပ်ပြန်ဆင်းရတာဆိုတော့ အိမ်မှာ အမေတစ်ယောက်ထဲကျန်ခဲ့ရရှာတာပါ။

    6-1- 1999 နေ့မှာ ဝင်းမောင်နေမကောင်းဘူး-လို့သူ့ယောက်ဖလေးကဖုံးဆက်လာတာပါ။ လောလောဆယ်တော့ ငိုဖို့ကလွဲလို့မစဥ်းစားမိပါဘူး။ တခါမှမရောက်ဘူးတဲ့အရပ်၊ လေယာဥ်လက်မှတ်ရဖို့ကလဲ ခက်ခဲနဲ့ ဘာကစပြီးလုပ် ရမှန်းကိုမသိတော့တာ။ နောက်တော့ ဝက်ပေါရုံးက သူ့မိတ်ဆွေရဲ့ယောကျ်ားကိုအကူအညီတောင်းရပါတော့တယ်။ ၁၈ရက်နေ့ညနေကျမှ ကိုဒေးဗစ်က လေဟာဥ်လက်မှတ်ရပြီဆိုလို့။ (တကယ်ကျေးဇူးတင်ရပါတယ်။) ၁၉ ရက်နေ့ ကွင်းချိန်းက နံနက်၅နာရီ-တဲ့။ ဒဂုံအိမ်ကနေ မိမာနေတဲ့ ကြည့်မြင်တိုင်၊ နိဗ္ဗာန်လမ်းအိမ်ကို အဝတ်အစားတွေ ကျွတ်ကျွတ်အိပ်နဲ့ ထည့်ပြီး အမြန်ပြေးရတော့တာပါဘဲ။ တစ်ယောက်ထဲ မိုးချုပ် တက္ကစီကလဲငှားမစီးရဲပါဘူး။ အဲ့ဒီတုန်းက ဒဂုံကနေ၊ကြည့်မြင်တိုင်ကို ကားနှစ်ဆင့်ပြောင်းစီးရပါတယ်။ ၁၉ရက်နေ့နံနက်၄နာရီမှာ မိမာနဲ့ သူ့ခင်ပွန်းမောင်သိန်းထိုက် တို့ကလေယာဥ်ကွင်းကို လိုက်ပို့ရှာကြတာ။ ကော့သောင်ကို၁၁နာရီလောက်ရောက်တော့ ကားသမားတွေကိုမေးရတာပေါ့။ ကံကောင်းတော့ မောင်လေးကိုသိတဲ့သူမို့ အိမ်ရှေ့အရောက်လိုက်ပို့ပေးရှာပါတယ်။ကျေးဇူးတင်လိုက်တာ။ ရုံးက ဦးဝင်းထင်စိတ်ပူလို့ပြောတဲ့ “ကော့သောင်ကိုမရောက်ဘူးဘဲနဲ့၊ မမိတော့ ရောင်းစားခံရတော့မှာဘဲ” ဆိုတာကိုလဲသတိရပြီး၊ကြောက်မိပါတယ်။

    ကျမရောက်တော့လေ “အစ်မကဘာလို့လိုက်လာတာလဲ၊အိမ်မှာအမေနဲ့ဝက်ပေါနှစ်ယောက်ထဲရယ်” လို့ ဒရင်းဘက် ပေါ်ကထလာပြီး၊ အစ်မကိုကြိုရှာတယ်။ သူ့မိန်းမက “အဲ့ဒါ ဒေါ်မိလား၊မဝက်လား” လို့မေးတော့ ၊ သူက “ဒေါ်မိ ဟဲ့၊ ငါ့အစ်မအကြီးဆုံး၊ငါတို့အမေလိုဘဲ” လို့ပြောတာ။ “အစ်မချက်တဲ့ ငါးပြေမ အချဥ်ဆီပြန်လေးစား ချင်လိုက်တာ” လို့လဲပြောရှာတယ်။ (ကျမတို့မောင်နှမတွေကအလွန်သံယောဇဥ်ကြီးကြတာ။ သမုဒယတွေပေါ့။)

    ကျမ ကော့သောင်ရောက်ပြီး၃ ရက်မြောက်နေ့မှာဘဲ၊ မောင်လေးဝင်းမောင်က ကျမတို့ကို ခွဲသွားပြန်တာပါဘဲ။ 22-1-1999 ည၉ နာရီတိတိပါ။ သူတို့ဆီမှာ ၅ရက်နဲ့ရက်လည်ပြီး၊၇ ရက်မြောက်နေ့မှာ လေယာဥ်လက်မှတ်ရလို့ ရန်ကုန်ကိုပြန်လာတော့ အမေ့ကို ဘယ်လိုပြန်ပြောရမလဲ-ဆိုတဲ့ အတွေး တသီကြီးနဲ့ ပြန်ခဲ့ရပါတယ်။ ညီအစ်ကိုနှစ်ယောက် တစ်လတိတိဘဲ ခြားပြီးထွက်သွားခဲ့ကြတာ။ ဝင်းမောင်ကို သင်္ဂြိုလ်တဲ့အေးရိပ်ငြိမ်သုသာန်က တောင်ပေါ်မှာ၊ ဘုန်းကြီးကျောင်းတွေ လဲရှိတော့လေ၊- – – – ဖိုးချိုလေးနေမကောင်းဖြစ်နေစဥ်က “ကိုကြီး(ဝင်းမောင်)ကိုတွေ့ချင်လိုက်တာလို့ပြောတော့၊ မောင်လေး ဘာလုပ်ချင်လို့လဲ- လို့မေးရတာပေါ့။ အဲ့ဒီတော့လေ မောင်လေးက “သားတို့ကိုဆရာတော်ကခေါ်နေပြီ၊တောင်ပေါ်မှာ ကိုကြီးကလမ်းမသိလို့ သားကပြောပြရမှာ”လို့ဆိုတာလေးကို ကျမငိုရင်းနဲ့ သတိတရ ခေါင်းထဲရောက်သွားမိပါတယ်။ ဘာမှန်းတော့ မသိပေမဲ့ သူတို့ညီအစ်ကိုက ပတ်သက်ဆက်နွယ်ဘူးတဲ့ အထုံရေစက်တွေများလား – လို့။ ဝမ်းနဲ့လွယ်မွေးခဲ့ရတဲ့အမေလေ ရူးမသွားတာကံကောင်း။တရားအလုပ်တွေလုပ်ထားလို့သာဖြေနိုင်ရှာတာ။သူတစ်ယောက်ထဲ နေ့လည်ဖက်အိမ်မှာကျန်ရစ်ခဲ့တဲ့အချိန် မျက်ရည်ကျရင် “ငါ၊ ဘယ်ဘဝက သားကိုလွမ်းလို့ ငို နေမိပါ လိမ့်” ဆိုပြီး ၊ဖြေရရှာတယ်တဲ့။

    ဒီဘဝမှာဆုံခဲ့ရတဲ့မောင်လေးတွေအေးငြိမ်းရာဘုံဘဝရောက်ကြပါစေ။

    ကိုယ့်မျက်စေ့ရှေ့မှာ၊ ကိုယ့်လက်ပေါ်မှာဆုံးသွားတဲ့ကလေးတွေအတွက်တောင် ၂၃နှစ်ကြာတဲ့အထိ ဝမ်းနည်းမဆုံး ၊ခံစားနေရတုန်းဆိုတော့၊ ဆုံးပြီလို့ဆိုလို့သာ သိလိုက်ရသူတွေ၊မမြင်လိုက်ရသူတွေအတွက်တော့ – – – – – –

    သေသူကို ရှင်သူက “တ”နေရတာပါလား။

    ။မှတ်ချက်။ ။ ဒီစာရေးဖို့ကိုအတော်အားယူရပါတယ်။မနေ့က မရေးဖြစ်တာ နားလည်ပေးကြပါနော်။ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။

    ဖိုးချို(သက်နိုင်) – – – ၃၃ နှစ်။

    ဝင်းမောင်(ဝင်းအောင်) – – -၃၉ နှစ်။

  • မိမိကိုယ်ကိုမြင်မိခြင်း

    ဒေါ်မိအောင် Daw Mi Aung

    ဒီနေ့တော့ စောစောစီးစီး အိမ်အလုပ်လေးတွေလုပ်ပြီးသွားလို့၊ ရေမိုးချိုးပြီးမှန်ရှေ့အကျအနထိုင်မိတော့မှဘဲ၊ ကိုယ့်ကိုကိုယ် သေချာပြန်ကြည့်မိတာပါ။ အမေ (19-9- 2020)နေ့၊ စပြီးနေမကောင်းဖြစ်ကထဲက မှန်နဲ့ လူနဲ့ မတွဲဖြစ်တော့တာ။

    အမေ့ကိုပြုစုရင်းနဲ့တော့ “အော်၊ငါတို့အမေရဲ့ခန္ဓာကြီးက တဖြည်းဖြည်း “ပျက်” လာလိုက်တာလို့ “သံဝေဂ” လေးရခဲ့မိပါရဲ့။ “အားဖြစ်အောင် စားပါအမေရယ်”လို့ ချော့မော့ပြောရင်တော့ “ဝမ်းထဲကကိုလက်မခံတာပါသ္မီးရယ်”လို့ ပြန်ပြောတတ်တာ။ ကိုယ်တွေကလဲ အစား စားနိုင်ရင် အားပြည့်ပြီးပြန်ကောင်းမယ်လို့ဘဲ မျှော်လင့်ခဲ့တာကို။ အဲ့ဒီအချိန်မှာတကယ့်ကို သိလိုက်ရတာကတော့ *”သားသ္မီးတွေ မိဘကို စားနိုင်တုန်းကျွေးကြရမယ်” * ဆိုတာလေးပါဘဲ။ ကျမတို့ ညီအစ်မတွေအဖို့ ဒီအတွက်တော့ နောင်တရစရာ တစ်ကွက်မှ မရှိလို့ဖြေသာပါသေးတယ်။ လိုအပ်တာတော့ မလစ်ဟင်းရအောင် အားလုံးဖြည့်ပေးနိုင်ခဲ့တာကိုတော့ “သစ္စာ”ဆိုဝံ့တာမို့၊ * “ဤမှန်သောသစ္စာစကားကြောင့် အေးချမ်းသာယာရှိကြပါစေ။”* လို့။

    မှန်ရှေ့မှာ ကိုယ့်ကိုကိုယ်ကြည့်မိတော့ အတော်ကိုအပျက်တွေများနေပါပေါ့လား လို့တွေးမိတယ်ဆိုတာထက်၊ မြင်မိတာကပိုမှန်ပါလိမ့်မယ်။ ခေါင်းတခေါင်းလုံးလဲ ဖွေးလို့ပါဘဲ။ ဒါက ဆံပင်ဆေးဆိုးပြီး ပြုပြင်လို့ရသေးတယ်ထားပါဦး။ သနပ်ခါးလိမ်းတော့မှ နဖူးကအရေးအကြောင်းတွေနဲ့ မျက်စေ့တဝိုက်မှာက ကြက်ခြေ၊ပါးစပ်ရဲ့ဘေးပတ်လည်ကလဲ အရေးအကြောင်းထင်နေပါပေါ့လား။ အရင်တုန်းကလိုလဲမျက်နှာမှာ သနပ်ခါး လိမ်းရတာ တင်းတင်းရင်းရင်းမရှိနဲ့။ “ဇရာ” ရဲ့ သင်္ကေတတွေ ပြနေတာပါ။

    လည်ပင်းတဝိုက်ကိုကြည့်လိုက်ပြန်တော့လဲ၊ ငယ်တုန်းက လည်တိုင်မျိုး ဘယ်ကိုရောက်သွားပါလိမ့်။ တွန့်ရွဲလို့ပါလား။ လက်မောင်း၊ ခြေသလုံးတွေကလဲ တင်းတင်းရင်းရင်းမဟုတ်၊ ပျော့အိပျော့တွဲ။ ငါတို့လဲ မဝေးတော့တဲ့ခရီးဟာ ပိုလို့နီးလာပါပြီကောလို့။ မေ့မေ့လျော့လျော့နဲ့ ဘုရားမှန်းတရားမှန်းမသိနဲ့ နေလို့ကတော့၊လုံးဝမဖြစ်တော့ဘူးနော်။ လက်ရှိ အနေအထားလေးထက်ပိုပြီး မဆိုးရွားအောင်၊ “ရင်းစား”လေးတော့ပြန်ရဖို့အတွက် “တရားကို ပိုပြီးကြိုးစားအားထုတ်မှ တန်ကာကြတော့မယ်” လို့ ကျမနဲ့ရွယ်တူတွေကို “အချက်ပေးခေါင်းလောင်းလေး” ထိုးလိုက်တာပါ။ မှတ်ချက်။ ။ဆရာကြီးလုပ်ခြင်းမဟုတ်၊မေတ္တာဖြင့် မျှဝေခြင်းသာဖြစ်ပါသည်။

    သနပ်ခါးလိမ်းပြီးများဇိုးကနဲဇတ်ကနဲ ပြန်ထဖို့ကတော့မစဥ်းစားလေနဲ့။ လေးဘက်ကုန်းပြီး အားတင်းလို့ထရတာ။ “တကျွတ်ကျွတ်” နဲ့ စုပ်သပ်ရတာကပါသေး။ ” မင်းတော်တော် အိုလာပြီ၊” တဲ့။

    အော်၊ ဒီလိုလေး သံဝေဂ ရစရာလေးတွေမြင်မိတော့လဲ၊ ကိုယ်ကအစပေါ့လေ “ဘာလို့များ မာနတွေထားနေကြပါလိမ့် “လို့ဆင်ခြင်မိပြန်ပါရော။ “ဘာလို့များ လောဘတွေ အတောမသတ်ဘဲ လိုချင်ရမက်တွေ ငမ်းငမ်းတက်နေရပါလိမ့်။

    အလိုဆန္ဒတွေ၊လောဘတွေ၊မာနတွေ များနေသရွေ့ အတော်ကို ပူလောင်ကြရှာမှာ။

    အပူခံပြီး လွှတ်မချသေးသရွေ့ကတော့ – – –

    ကိုယ်သေရင်ပါမှာက ကိုယ်ပြုခဲ့တဲ့ တရားနဲ့ကိုယ့် ရဲ့ကောင်းသတင်း၊ ဆိုးသတင်းမို့၊ လောဘ၊ဒေါသ၊မောဟ၊မာန တွေကို လွှင့်ပစ်နိုင်ရင်တော့ – – –

    တရားရှာ ၊ကိုယ်မှာတွေ့ ဆိုတာလေး – သိပ်ကိုမှန်ပါလားလို့ပါ။*လောဘ၊ဒေါသ၊မာန်မာနတွေ ကင်းဝေးကြပါစေ။

  • Lillian Penson Hall

    From a post by Dr. Khin Tun (Peter), son of Dr. Khin Kyi Nyunt (Cherry)

    Both are now GBNF (Gone But Not Forgotten)

    In 1967-68, there were three Burmese scholars at the Lillian Penson Hall, University of London, (15-25 Talbot Square Paddington, London, W2 2TT)

    • Khin Kyi Nyunt
    • Khin Mya Than
    • Cho Nwe Oo
  • Memories of Dr. Thane Oke Kyaw Myint

    This little book was given to me on 15/10/90, my last day in service. In this little book friends, colleagues, house surgeons and students wrote.

    My House Surgeons and students of IM 2 gave me promises that they would remember me and my teachings and words said on that day. I take the book out often to read and reread what they wrote thinking again of each of them.

    Most of them have become senior consultants, professors and many successful in business. And I rejoice with them of their achievements.

    Only a handful have stayed in touch. But because of this little book I read, reread and and remember each of them. There now a tear on the edge of the book due to my often taking it out and rereading it again and again.

    Just reminiscences of an old man living in the past remembering the times spent as a teacher.

    Hope they still remember me and the promises given to me.