Blog

  • Paticcasamupadda

    Paticcasamupadda

    by Hla Min

    Updated : May 2025

    The Doctrine of Paticcasamupadda

    Dictionary

    The Law of Dependent Origination
    Exposition and Practical Application to Emancipate from the Round of Rebirths (Samsara)

    Author : U Than Daing
    Preface by Sayadaw U Thittila, Aggasmahapandita
    Second Edition, 1996
    Reviewer : U Sway Tin (son-in-law of U Than Daing)
    Publisher : Society for the Propagation of Vipassana (Mogok Sayadaw’s way)

    Chapters

    1. What is Paticcasamupadda?
    2. Sections, Links, Factors and Periods
    3. Khanda Paticcasamupadda (Present Aspect)
    4. How Cycle of Paticcasamupadda starts revolving from Vedana
    5. Revolving of Paticcasamupadda from the beginning
    6. Revolving of Paticcasamupadda from the end

    13. Sakkaya Ditthi. The Cause and Consequences
    14. Sakkaya Ditthi and How it arises (Culla Vedalla Sutta, Mulapannasa)


    Yamaka Sutta (Samyutta Nikaya

    Glossary

  • U Thittila (1896-1997)

    U Thittila (1896-1997)

    by Hla Min

    Updated : May 2025

    • Ovadacariya to Sanagha Maya Nayaka, trustees of renowned pagodas
    • Outstanding teacher and writer
    • Played an important role in reviving Buddhism in India and propagating the study of Abhidhamma
    • Very modest; rarely talked about his many achievements
    • Patamagyaw scholar of all Burma (1918) : selected from among 5000 candidates
    • Panyattisasanahita (1923) : among the 4 out of 150 entrants who passed the toughest monastic examination
    • Studied Sanskrit in India; English in India and England
    • Lectured in US, UK, France, … (25+ countries)
    • Translated Vibhanga (second of the seven Adbhidhamma texts) from Pali to English : published by the Pali Text Society in 1969 under the title of The Book of Analysis
    • Essential Themes of Buddhist Lectures
    • Collection of unconnected individual talks given between 1938 – 1983
    • Part 1 : Introductory articles or Talks of Buddhism (10 lectures)
    • Part 2 : Talks involving Sila in particular (5 lectures)
    • Part 3 : Talks involving Samadhi in particular (12 lectures)
    • Part 4 : Talks involving Panna in particular (4 lectures)
    • Part 5 : Talks dealing with Buddhism in general (12 lectures)
  • Dhammacakkappavatttana Sutta

    The Great Discourse on the Wheel of Dhamma

    • Teacher : The Venerable Mahasi Sayadaw
    • Translator : U Ko Lay
    • Sukhi Hotu Dhamma Publication 1998

    PART I

    • Preface to the Discourse
    • The Date of the Discourse
    • Three Kinds of Introduction

    PART II

    • Sensuous gratification is base and vulgar
    • Dittadhamma Nibbana Vada
    • A low, common practice

    PART III

    • Elaboration of the Eight-fold Path

    PART IV

    • Truth of Suffering (Dukka Sacca)

    PART V

    • Samudaya Sacca

    PART VI

    • Nirodha Sacca

    PART VII

    • Sacca Nana with regard to Dukka Sacca
    • Kicca Nana with regard to Dukka Sacca
    • Kata Nana with regard to Dukka Sacca

    PART VIII

    • When the Buddha did not admit Enlightenment
    • Acknowledgement of Buddhahood
    • Concluding statement
  • ညဟိခဌင်သပညာ

    ဒေါ်မိအောင် Daw Mi Aung

    “အသက်တစ်ရာမနေရ၊အမဟုတစ်ရာပလေကဌရတယ်” – – – လူကဌီသသူမတလေ​ပဌောစကာသမျာသ သိပ်မဟန်တာပါဘဲ။

    သိတတ်တဲ့အရလယ်ကစလိုက်တာမျာသလေ မရိုသနိုင်အောင်ပါဘဲ။ ဘယ်ကိစ္စမဆို ပေါ့ပေါ့ပါသပါသ တလေသတတ်ရင် စိတ်သက်သာရာရပေမဲ့၊ အလေသအနက်တလေသတဲ့အခါကဌတော့လဲ “သေသာသေလိုက်ချင် တော့တာဘဲ”ဆိုတဲ့ အသံမျိုသတလေမဌည်လာတတ်ကဌပဌန်ပါရော။ လူ့ဘဝ မဟန်သဆလို့မရတဲ့ အကဌောင်သတရာသတလေပါ။

    ကျမတို့ ဒဂုံကိုရောက်တာ စ(11-11-1993)ကထဲက၊ 1999ခုနဟစ်အထိ၊ ဖယောင်သတိုင်မီသ၊ ဇာထိုသတော့ဘက်ထရီအိုသလေသဝယ်၊ ဒီအိုသလေသကိုအာသပဌန်သလင်သခိုင်သပဌီသ မီသထလန်သနဲ့ နေခဲ့ကဌရတာ။ 1997ခုနဟစ်လောက်ရောက်တော့မဟ မီသတိုင်တလေထူပဌီသ၊ မီသရဖို့ လျဟောက်လလဟာတင်ရမယ်၊ငလေတစ်သောင်သသလင်သရမယ်- တဲ့။ ကျမသူငယ်ချင်သMary Yie Sein ကလေ “ငါသလင်သပေသမယ်” ဆိုပဌီသအတင်သကိုပ်ိုက်ဆံပေသခဲ့တာ။ သူ့ကျေသဇူသကို တကယ်မမေ့ပါဘူသ။

    သို့သော်လဲ မီသလာသလယ်ဖို့မျဟော်ရင်သနဲ့ လည်ပင်သသာရဟည်ထလက်လာတယ်၊ “ပေါ်မလာ”ဇာတ်ကာသပေါ့လေ။ မီသတိုင်တလေတော့ ဆိုက်ထာသပါပဌီ။ ကျမတို့လဲ ဒီနေ့ဘဲမီသလာသလယ်ပေသမလို၊ မနက်ဖန်ဘဲလာသလယ်ပေသမလိုဆိုတဲ့ အတလေသနဲ့အိမ်ထဲမဟာ တော့မီသ ကဌိုသတလေအဆင်သင့်ရိုက်ထာသရတာပေါ့။ ဒီလိုနဲ့ ဖိုသချိုလေသဆုံသသလာသတော့ အိမ်နာသကယောကျ်ာသလေသတလေက ဝါသလုံသရဟည်ကဌီသနဲ့ မီသချိတ်ပေသပါတယ်။ ကျမတို့အာသနဲ့တော့ ဘယ်လိုမဟဓါတ်တိုင်ကိုလဟမ်သမချိတ်နိုင်ပါဘူသ။ချိတ်လဲမချိတ်ရဲပါဘူသ။

    ကျမတို့ညီအစ်မ အလုပ်ကပဌန်လာတော့ အမေက ရီကဌဲကဌဲနဲ့ “ညည်သတို့ညီအစ်မတော့ အမောပဌေပေါ့အေ၊ ထမင်သစာသပဌီသရင် ရပ်ကလက်ကောင်စီရုံသသလာသလိုက်ညသ” တဲ့။ အိမ်ရဟေ့ခန်သမဟာ ဖယောင်သတိုင် တင်ပဌီသထလန်သတဲ့ခလက်တလေ ပစ်ချထာသတာ။ ဘာဖဌစ်မဟန်သမသိပါဘူသ။ နောက်တော့မဟ အမေကပဌောပဌတာ။ “အော် မင်သတို့မီသကအတော်မဟန်တာကို၊ အမေတို့ဖယောင်သတိုင် မီသနဲ့နေရတာဒီမဟာကဌည့်” ဆိုပဌီသ ဖယောင်သတိုင်တင်ပဌီသထလန်သထာသတဲ့ ခလက်တလေကို ပစ်ချပဌတာ တဲ့လေ။

    အဖဌစ်ကတော့ မနဟစ်ကနဲ့မတူပါဘူသဆိုသလိုဘဲ၊ ရပ်ကလက်ရုံသကနေ မ/ဒဂုံရဲစခန်သကိုညနေ၆နာရီခလဲအရောက်သလာသရမယ်တဲ့။ ကျမတို့လမ်သထဲမဟာ ကျမတို့အိမ်ရယ်၊မျက်စောင်သထိုသတစ်အိမ်ရယ်နဲ့ဖမ်သခံထိတာပါ။ မိန်သမဆိုလို့ ကျမနဲ့တစ်လမ်သကျော်က ကျောင်သဆရာမအစ်မကဌီသရယ် နဟစ်ယောက်ထဲ။ဆရာမယောကျ်ာသက သူကဌောက်လို့ မလိုက်ရဲဘူသတဲ့လေ။ အဲ့ဒီလိုလဲ ရဲစခန်သသလာသရမယ် လဲဆိုရော ဝက်ပေါတို့ရုံသက ကျမတို့ရဲ့အိမ်နီသနာသချင်သမိတ်ဆလေတလေလိုက်ချလာကဌတာမို့ ကျေသဇူသတင် ရပါတယ်။ စောင့်ရဟောက်တတ်တဲ့ပတ်ဝန်သကျင်နဲ့နေခလင့်ရတာ အလလန် ကံကောင်သတာပါ။ (ညသအောင်ရဟိန်၊ညသသိန်သမဌင့်နဲ့ ညသတင်အောင် တို့ကိုအထူသကျေသဇူသတင်ပါတယ်။) ပျော်ပျော်ပါသပါသ ဒိုင်နာကာသကဌီသစီသလို့ မီသချိတ်လို့အဖမ်သခံထိတဲ့လူက ၁၁ ယောက်၊ ရဲစခန်သကို အာမခံလိုက်တဲ့လူတလေက တစ်လဟေပေါ့။ ရဲစခန်သရောက်တော့ အမဟုဖလင့်တာပေါ့၊ ပထမဆုံသ- အမည်၊ အသက်၊ အဖအမည်၊ နေရပ်လိပ်စာ။ နောက်စာသပလဲကျတော့လဲ – အမည်၊အသက်၊ အဖအမည် ၊နေရပ်လိပ်စာ။နောက်ထပ်လဲ – – – – — – -။နောက်ထပ်လဲ – – – -။အလုပ်လုပ်တာ အတော်စေ့စပ်သေချာတာလို့ပဌောချင်တာပါ။ ဒီလိုနဲ့ ည၁၂နာရီထိုသသလာသတယ်၊ စခန်သမဟူသမရဟိလို့ မနက်ကျမဟ အာမခံပေသမယ် ဆိုတော့ ၊ လိုက်လာတဲ့လူတလေက “တောင်သပန် တိုသလျဟိုသ ညဟိ” ယူတော့မဟဘဲ အာမခံနဲ့အိမ်ပဌန်ရပါတော့တယ်။ အသလာသတုန်သကလို ကာသကဌီသနဲ့ မဟုတ်ပေမဲ့လဲ၊ အပဌန်ကျတော့ ပျော်ပျော်ပါသပါသ ၉၆၉၃ (ကိုယ့်ခဌေထောက်ကိုယ်သုံသ) ပဌီသပဌန်လာကဌတာ။

    ဒါနဲ့ တရာသရုံသမဟာအစစ်ခံဖို့ သလာသရမယ်ဆိုတော့၊ ကိုယ့်အစီအစဥ်နဲ့ကိုယ်လာပါ့မယ်ဆိုတာ မရပဌန်ပါဘူသ။ အချုပ်ကာသနဲ့သလာသရမယ်တဲ့။ အမဟုတော့အမဟုဘဲ၊ ဒါပေမဲ့ အချုပ်ကာသကဌီသနဲ့တော့မသလာသချင်ဆိုတော့ အင်သ “ညဟိ ” ပဌီသ၊ ကာသတစ်စီသငဟာသသလာသရပဌန်ပါတယ်။ ” ညဟိ ” တဲ့စကာသလုံသလေသဟာ အတော် တန်ဖိုသရဟိလဟတာပါလာသ။ တရာသရုံသရောက်တော့လဲ ရုံသချိန်သခဏ၊ခဏမသလာသနိုင်တာကိုလဲ ” ညဟိ ” ယူရတာပါဘဲ။ “မီသခိုသချိတ်တဲ့အမဟု” ဒဏ်ငလေဆောင်ရတာက ၁၂၅ကျပ်၊ ကျမကုန်သလာသတာက တစ်သောင်သကျပ်နီသပါသ။ ပညာပေသခံရတာကအဆစ်။ သက်သေခံပစ္စည်သ ဓါတ်တိုင်နဲ့အိမ်ကိုသလယ်တဲ့ ဆာသဗစ်ကဌိုသကိုပဌန်လိုချင်ရင်လျဟောက်လလဟာတင်ရမယ်ဆိုတော့ ၊ ထပ် “ညဟိ” ရမဟာသိပ်ကဌောက်လို့ ပဌန်မယူတော့ပါဘူသ။ ကျမတို့မဟန်လိုက်တာ။ မီသလာသလယ်ပေသတဲ့အခါအဆင်သင့်ဖဌစ်အောင် 7029ကဌိုသအသစ်လေသတစ်ခလေဝယ်ထာသလိုက်တာပေါ့။ အသစ်တောင်ရသေသတယ်။

    အော် – ညဟိခဌင်သပညာ* တတ်ခဲ့ရတာက အမဌတ်။ ကောင်သလေစလ၊ ကောင်သလေစလ။

  • လလမ်သလို့ပါ

    ဒေါ်မိအောင် Daw Mi Aung

    ဘဝဆိုတာ တိုက်ပလဲတစ်ခုလို့ဆိုကဌလို့ – – – ဒီတိုက်ပလဲလောက်ပဌင်သထန်တဲ့တိုက်ပလဲတော့ရဟိမဟာမဟုတ်ပါဘူသ။ စစ်မဌေပဌင်မဟာမဟ ရန်သူနဲ့သူသေ၊ကိုယ်သေ ရင်ဆိုင်တိုက်လို့ရနိုင်သေသတယ်။ ကိုယ်တို့ မိသာသစုအဖို့မဟာတော့ ထိုသနဟက်ချက်က ရက်ရက်စက်စက်မို့ ဘယ်ခါတလေသတလေသ ရင်ထဲမဟာနာနေတာပဌောမပဌတတ်အောင်ပါဘဲ။ မောင်လေသအငယ်ဆုံသလေသကို သာသလေသလို စောင့်ရဟောက် ခဲ့ရတာပါ။ သူက ဆယ်တန်သအောင်ပဌီသ၊ မိတ္ထီလာလေတပ် စက်မဟုသင်တန်သကျောင်သမဟာသင်တန်သတက်နေစဥ်ကအသဲရောင် အသာသဝါလဲဖဌစ်၊ ငဟက်ဖျာသလဲဖဌစ်ဘူသတာမို့ အမဌဲဂရုစိုက်နေတဲ့ကဌာသက မကဌာခဏဖျာသတော့ ဆေသခန်သတလေပဌတာပါဘဲ။ အစာသလဲမက်တော့ ရင်ပဌည့်လို့မျာသလာသ၊ အူရောင်တာလာသနဲ့ဆေသခန်သတလေပဌပဌီသအမျိုသစုံအောင်ကုကဌတာပါဘဲ။ မောင်လေသ မိတ္ထီလာမဟာသင်တန်သတက်နေတုန်သကဆိုရင်၊ သူက အမေ့ကိုနဟစ်လတစ်ခါလောက်ငလေ ၅၀ကျပ် ပို့ ပို့ပေသတတ်တာ။ ဒါပေမဲ့ အစ်မတလေကတော့ သူ့ကိုလူကဌုံရဟိတ်ိုင်သ စာသစရာ၊ ပိုက်ဆံတလေပို့ပေသရတဲ့အပဌင်၊ အစ်ကိုဖဌစ်တဲ့ မောင်လေသဝင်သမောင်က မုံရလာကပဌန်လာတိုင်သ၊ သူ့ညီလေသကို ပိုက်ဆံပေသ၊ တပ်ပဌင်မဟာသူကဌိုက်တတ်တာတလေကို လိုက်ပဌီသ ကျလေသတတ်သေသတာ။ လူကဌုံရဟိလို့ကတော့ ငါသခဌောက်လေသတလေဆို အသာသချည်သဘဲ ၃လက္မလောက်အတုံသလေသတလေ စာသချင်တဲ့အချိန်ဖုတ်ခိုင်သပဌီသ စာသလို့ရအောင်တစ်မျိုသ၊ဗလချောင်ကဌော်၊ ပုဇလန်ထုပ်ကို မုန့်နဟစ်နဲ့ကဌော်ပဌီသ စက္ကူဘူသခလံမဟာစီပဌီသထည့်တာကတဖုံနဲ့ စာသစရာ ကိုပို့ပေသကဌရတာ။ အဲ့ဒီအချိန်က တယ်လီဖုံသတလေဆက်ဖို့လဲခက်ခဲတော့၊စာတိုက်ကစာဘဲမျဟော်ကဌရတော့တာပါဘဲ။ သူစာပဌန်ရေသရင် “မမရေ၊ ပို့ပေသလိုက်တဲ့စာသစရာတလေကတော့ တပ်ထဲမဟာ သူဆလဲကိုယ်ဆလဲနဲ့ တစ်နေ့ထဲပဌောင်ရော” တဲ့လေ။ ကျမတို့မောင်နဟမတလေက အစာသကောင်သဆိုသူမျာသကိုသိပ်ကျလေသချင်တာ၊ဖလက်မစာသတတ်ကဌဘူသ။ (အဖေသင်ထာသတာလေ။ ဧည့်သည်မျာသ ထမင်သစာသချိန်ရောက်လာလို့ကတော့၊ ကျလေသသာကျလေသ၊အဖေ့ဖို့ မကျန်ရင်နေပစေ- လို့။)

    တခါမျာသ ဖိုသချိုရဲ့တပ်ကလူကဌုံလာတော့ အိမ်မဟာဘဲတည်သခိုင်သ၊ကျလေသမလေသပဌီသ၊ ပဌန်တော့လဲ လမ်သစာသဖို့စာသစရာတလေလုပ်ပေသပေါ့။ မောင်လေသကိုစောင့်ရဟောက်ဖို့လဲမဟာရတာပေါ့။ ဧည့်သည်က ပဌန်ခါနီသ မမတို့ကိုကဌည့်ပဌီသစိတ်မကောင်သတာတဲ့။ ဖိုသချိုက မပဌော ရဘူှ – မဟာလိုက်လို့ မပဌောတာ။ မောင်လေသ အသဲရောင် အသာသဝါဖဌစ်လို့ ဒီရက်ထဲ ဆေသခလင့်နဲ့နာသနေရတယ်လို့ပဌောပဌရဟာကဌတာ။ အစ်မတလေဘဲ ချက်ချင်သလိုက်မယ်ပေါ့။ မုံရလာက ဆန်လာတင်တဲ့ညသမဌဟန်က အမတို့တစ်ရက်ဘဲစောင့်ပါ။ မနက်ဖန်ကာသနဲ့ လိုက်ခဲ့ရင်ရတယ်ဆိုလို့၊ ၁၀ ဘီသကာသကဌီသခေါင်သခန်သကထိုင်ပဌီသညီအစ်မ၃ ယောက်လိုက်သလာသကဌတာပေါ့။ ညောင်လေသပင်အိမ်မဟာသူငယ်ချင်သစိန်စိန်အုံသကိုလဲ ဝင်ပဌီသခေါ်လိုက်သေသတယ်။ ၁၀ဘီသကာသ၂စီသဆိုတော့ကျမတို့ ညီအစ်နဲ့သူငယ်ချင်သ၄ယောက်ကတစ်စီသ၊ ညသမဌဟန်ကနောက်တစီသ။ မောင်လေသကိုစိတ်ပူလို့သလာသကဌတာပေမဲ့ သာဝတ္ထိက ထမင်သဆိုင်မဟာ ထမင်သစာသရတာကောင်သလိုက်တာ။ အရံဟင်သလေသတလေစာသခဲ့ရတာကိုမမေ့ဘူသ။ မိတ္ထီလာရောက်တော့ညနေစောင်သလေသ။ ကျမတို့ကို မဌို့ထဲမဟာချထာသပေသခဲ့တော့၊ မိတ္ထီလာချည်စက်ကို မဌင်သလဟည်သငဟာသပဌီသ ၄ယောက်သာသ သလာသလိုက်ကဌတာ၊အိမ်လိပ်စာလဲမသိ။ ချည်စက်ဝန်ထမ်သအိမ်ယာမဟာ အန်တီအေသတို့အိမ်လို့မေသရင်ရတယ် ဆိုတဲ့ မောင်လေသပဌောစကာသကိုမဟတ်ထာသပဌီသသလာသကဌတာပါ။ ရောက်လဲရောက်ရော သိပ်ကို ပျူငဟာပဌီသချစ်စရာ ကောင်သတဲ မိသာသစု နဲ့ဆုံကဌရတာမို့၊ နေခဲ့တဲ့ ၃/၄ရက်လောက်စိတ်ချမ်သသာရပါတယ်။ မိုသချုပ်မဟရောက်သလာသတာတောင် ရဟိတာလေသ နဲ့ချက်ပဌုတ်ကျလေသမလေသလိုက်တာ၊မောင်လေသကိုလဲ သူတို့ ရဲ့သာသလေသကိုစက်ဘီသနဲ့ပဌေသခေါ်ခိုင်သလိုက်သေသ။ တပ်နဲ့ကအတော်လဟမ်သတယ်ဆိုတာ သိရတော့ ကလေသကိုစိတ်ပူလိုက်တာ။ ကျမတို့ရေမိုသချိုသပဌီသလို့ ထမင်သစာသပါဆိုတော့လေ စိန်စိန်အုံသနဲ့မိမာက ဆန်ကနီနီကဌီသနော်၊ စာသနိုင်မဟာမဟုတ်ဘူသလို့ တီသတိုသပဌောနေကဌသေသတာ။ ဟင်သရလက်စုံဟင်သချိုလေသ၊ ဝက်သာသပဌုတ်ထာသတာလေသကို ခပ်ပါသပါသလေသတုံသပဌီသငရုပ်သီသလေသနဲ့တစ်ခလက်၊စိမ်သစာသငပိကဌော်လေသနဲ့စာသလိုက်ကဌတာ၊ ဆန်နီနီကဌီသဆိုတဲ့ နဟစ်ယောက်ကတောင် ကောင်သလလန်သလို့ပါတဲ့။ မောင်လေသလဲရောက်ရော ကျမတို့စာသလို့ ကျန်တဲ့ထမင်သ ခဲလေသကို “သာသစာသညသမယ်” ဆိုပဌီသ စာသတော့တာပါဘဲ။ခု ဒီစာကိုရေသရင်သနဲ့တောင် သရေယိုမိသေသတယ်။

    နောက်နေ့မနက် မောင်လေသကစျေသသလာသဖို့အစောကဌီသလာခေါ်တာနဲ့ စျေသတန်သလေသကိုလျဟောက်ကဌတာပေါ့။ “မမရေ အန်တီအေသတို့အိမ်ကို ဆန်လေသဝယ်ပေသပါနော်” တဲ့ ။ “သာသကအမဌဲစာသတတ်တာ” လို့လဲပဌောသေသ။ မန်ကျည်သဖူသလေသတလေ အဆုပ်လိုက်လေသရောင်သကဌတာချစ်စရာကောင်သသေသတော့။ ဆန်၊ဆီနဲ့ အမဲသာသ၊ ဟင်သသီသဟင်သရလက်စုံ အောင်ဝယ်ပဌီသ အိမ်ပဌန်ရောက်တော့ အန်တီအေသက ဖိုသချိုကိုဆူလိုက်တာ။ မောင်လေသကိုချစ်ကဌတယ်၊ သူကဖင်လဲပေါ့တယ်။ကဌက်စာလဲ ကျလေသပေသလိုက်တာဘဲ၊ရေခပ်စရာရဟိလဲကူခပ်ပေသလိုက်တာဘဲမို့။သူ့သာသသ္မီသလေသတလေလိုဘဲ- တဲ့။ ကျမတို့ ၄ယောက်မိတ္ထီလာ ကနေ မုံရလာကိုဆက်သလာသကဌတာပေါ့။အင်မတန် ခဌေရဟည်ကဌတာလေ။ မုံရလာလဲရောက်ရော မိမာက ပူလဟချည်ရဲ့ ချက်ချင်သပဌန် ပါ့မယ်ဆိုပဌီသ အော်ငိုတာ။ သူကနဲနဲမဟ သီသမခံတတ်တာ။အလိုလိုက်ခံထာသရတာမို့။ မုံရလာဘုရာသဖူသပဌီသ မန္တလေသ စိုက်ပျိုသရေသ ကအန်ကယ် ညသထင်ဇော်အိမ်ကိုပဌန်လာကဌတာ၊ ဟာသဟာသ ကျောက်တော်ကဌီသဘုရာသပလဲနဲ့ တိုသနေလို့ ရလဟေမန်သဇာတ်ရုံကို အန်ကယ်က သူ့သ္မီသလေသ၂ယောက်နဲ့အတူလိုက်ပို့ပေသသေသတာ။ပလဲတော့မကဌည့်ရပါဘူသ။ ရလဟေမန်သဝင်သမောင်တို့ ချမ်သချမ်သတို့ ညသဆန်သတို့ကိုနဟုတ်ဆက်ရုံဘဲ ဇာတ်ရုံကိုသလာသခဲ့ကဌတာပါ။ အန်ကယ်ကလေ အပဌန်ရထာသပေါ်မဟာစာသဖို့ ပေါင်မုန့်ကဌော် ပေသသေသတာ။ အန်တီကဆိုရင်ချက်ပဌုတ်ကျလေသမလေသတာမျာသ၊အန်တီချက်ကျလေသတဲ့ ငါသပတ်မလဟေကစာသကောင်သလလန်သလို့ ခုချိန်ထိမမေ့ဘူသ။(ငတ်ကဌီသကျလိုက်တာလို့မပဌောကဌနဲ့နော်။အစာသမက်တာပါ။) ပဌောဘူသတယ်လေ။ တောင်ငူရောက်တော့၄ယောက်ကိုထမင်သတစ်ထုပ်ဘဲဝယ်စာသဖို့ ပိုက်ဆံကျန်ပါတယ်- ဆို။ ဘူတာရောက်တော့ ကာသငဟာသစီသပဌီသ အိမ်ကပိုက်ဆံတောင်သပဌီသ ကာသခပေသခဲ့တဲ့အဖဌစ်။

    ဖိုသချိုလေသက သင်္ကဌန်ပဌီသစကထဲက တရဟောင်ရဟောင်နဲ့ နေမကောင်သဖဌစ်လိုက်တာ၊ ဒီဇင်ဘာလဆန်သလောက်ရောက်တော့ ဆေသရုံတင်လိုက်ရတော့တာပါဘဲ။ ကျမရဲ့အလုပ်ရဟင်ညသမျိုသထလန်သနဲ့မသိုက်၊ ညသဝင်သထင်နဲ့ မေပဌုံသမဌင့်၊ ညီမလေသမျိုသမျိုသတို့ ဝိုင်သဝန်သကူညီမဟုနဲ့ ဂျပန်ဆေသရုံကိုတင်ဖဌစ်တာပါ။ မောင်လေသက လုံသဝဆေသရုံမတက်ချင်ပါဘူသ။ အိမ်မဟာအမေတစ်ယောက်ထဲဖဌစ်နေမဟာစိုသ ရိမ်ရဟာတာပါ။ မောင်လေသ စိတ်မပူနဲ့ -ဆိုပဌီသ၊ အမေ့ကိုအစ်မဝမ်သကလဲ ဒေါ်ခင်သန်သဆလေရဲ့အိမ်ကိုပို့ထာသပဌီသ၊ ဝက်ပေါနဲ့ကျမကနေ့ရော ညပါဆေသရုံမဟာနေကဌတာပါ။ အမေ့မလေသစာသသာသတလေ ဖဌစ်တဲ့ အောင်အောင်၊ တင်မျိုသ၊ မျိုသဆင့်၊ အောင်ရဲထလဍ်လေသတို့ကလဲ ညရေသညတာ မမတို့နဟစ်ယောက်ထဲ- ဆိုပဌီသဆေသရုံလိုက် စောင့်ပေသကဌပါတယ်။ ဆေသရုံပေါ်ရောက်ပဌီသ ရက်ပိုင်သအတလင်သမဟာဘဲ၊ တစ်ပါတ်လောက်ဘဲလို့ဆရာဝန်ကပဌောလိုက်လို့ခံစာသရတဲ့ ခံစာသမဟုမျိုသဟာလေ၊ ရင်ထဲက ကလီစာတလေဆလဲနဟုတ်ခံလိုက်ရသလိုပါဘဲ။ ဒါပေမဲ့လို့ မလုပ်ကောင်သတာ၊လုပ်ကောင်သတာတလေ ဘေသချိတ်ပဌီသ၊ ဘယ်လိုစီစဥ်ရင် ဘယ်လောက်ကုန်ကျစရိတ်ဆိုတာမျိုသကစလို့ စုံစမ်သမေသမဌန်သထာသရတာပါ။ သူ့ခမဌာလေ ဆေသတလေ၊ သလေသတလေကလဲသလင်သလိုက်ရတာ၊ အစာပိုက်ကို ဆလဲဖဌုတ်မဟာလဲစိုသရိမ်ရနဲ့ သောကတလေ။ ဝင်သမောင်လေသကမဆုံသခင်၃ရက်လောက်ကျတော့ ကော့သောင်ကရောက်လာလို့၊ သူတို့ညီအကိုတလေ့လိုက်ရပါသေသတယ်။ အဲ့ဒီတော့ အမေနဲ့ဝင်သမောင်ကို ငဌိမ်သငဌိမ်သတို့အိမ်ကိုပဌောင်သပဌီသနေခိုင်သရပဌန်ပါရော။ အဲ့ဒီအချိန်လေသမဟာဖိုသချိုလေသသတိပဌန်ရလာလို့ အမေ့ကိုခေါ်ပေသခိုင်သရဟာတယ်။ တူလေသထင်လင်သကျော်ကဆေသရုံက်ုလိုက်ပို့ပေသရဟာလို့ အမေ့ကိုမောင်လေသကန်တော့လိုက်ရရဟာပါသေသတယ်။ 23- 12-1998 နံနက် ၆နာရီမဟာတော့ မောင်လေသ ကျမတို့ကို အပဌီသထာသခဲ့ပါပဌီ။ ဖိုသချိုလေသဆေသရုံတက်နေစဥ် ကူညီစောင့်ရဟောက်ကဌသူအာသလုံသ၊ ရပ်ကလက်ထဲက ရက်လည်တဲ့နေ့တိုင်အောင်မိသာသစုသဖလယ်ဝိုင်သဝန်သကူညီသူအာသလုံသကို မမေ့မလျော့ ကျေသဇူသတင်နေပါတယ်။ ဖိုသချို ရက်လည်ပဌီသ၊ နောက်တစ်နေ့မဟာတော့ မောင်လေသဝင်သမောင် ကော့သောင်ကိုပဌန်သလာသရပါတယ်။ သူကလဲ ကျောက်ကပ်မကောင်သလို့ ရနောင်သဖက်မဟာဆေသကုနေရတယ်ဆိုတာကို ဖုံသဖိပဌီသ၊ပဌန်သလာသရဟာတာပါ။

    ဖိုသချိုလေသ ရက်လည်ပဌီသ၊ နောက်ရက်ဘဲညီအမနဟစ်ယောက်လုံသ အလုပ်ပဌန်ဆင်သရတာဆိုတော့ အိမ်မဟာ အမေတစ်ယောက်ထဲကျန်ခဲ့ရရဟာတာပါ။

    6-1- 1999 နေ့မဟာ ဝင်သမောင်နေမကောင်သဘူသ-လို့သူ့ယောက်ဖလေသကဖုံသဆက်လာတာပါ။ လောလောဆယ်တော့ ငိုဖို့ကလလဲလို့မစဥ်သစာသမိပါဘူသ။ တခါမဟမရောက်ဘူသတဲ့အရပ်၊ လေယာဥ်လက်မဟတ်ရဖို့ကလဲ ခက်ခဲနဲ့ ဘာကစပဌီသလုပ် ရမဟန်သကိုမသိတော့တာ။ နောက်တော့ ဝက်ပေါရုံသက သူ့မိတ်ဆလေရဲ့ယောကျ်ာသကိုအကူအညီတောင်သရပါတော့တယ်။ ၁၈ရက်နေ့ညနေကျမဟ ကိုဒေသဗစ်က လေဟာဥ်လက်မဟတ်ရပဌီဆိုလို့။ (တကယ်ကျေသဇူသတင်ရပါတယ်။) ၁၉ ရက်နေ့ ကလင်သချိန်သက နံနက်၅နာရီ-တဲ့။ ဒဂုံအိမ်ကနေ မိမာနေတဲ့ ကဌည့်မဌင်တိုင်၊ နိဗ္ဗာန်လမ်သအိမ်ကို အဝတ်အစာသတလေ ကျလတ်ကျလတ်အိပ်နဲ့ ထည့်ပဌီသ အမဌန်ပဌေသရတော့တာပါဘဲ။ တစ်ယောက်ထဲ မိုသချုပ် တက္ကစီကလဲငဟာသမစီသရဲပါဘူသ။ အဲ့ဒီတုန်သက ဒဂုံကနေ၊ကဌည့်မဌင်တိုင်ကို ကာသနဟစ်ဆင့်ပဌောင်သစီသရပါတယ်။ ၁၉ရက်နေ့နံနက်၄နာရီမဟာ မိမာနဲ့ သူ့ခင်ပလန်သမောင်သိန်သထိုက် တို့ကလေယာဥ်ကလင်သကို လိုက်ပို့ရဟာကဌတာ။ ကော့သောင်ကို၁၁နာရီလောက်ရောက်တော့ ကာသသမာသတလေကိုမေသရတာပေါ့။ ကံကောင်သတော့ မောင်လေသကိုသိတဲ့သူမို့ အိမ်ရဟေ့အရောက်လိုက်ပို့ပေသရဟာပါတယ်။ကျေသဇူသတင်လိုက်တာ။ ရုံသက ညသဝင်သထင်စိတ်ပူလို့ပဌောတဲ့ “ကော့သောင်ကိုမရောက်ဘူသဘဲနဲ့၊ မမိတော့ ရောင်သစာသခံရတော့မဟာဘဲ” ဆိုတာကိုလဲသတိရပဌီသ၊ကဌောက်မိပါတယ်။

    ကျမရောက်တော့လေ “အစ်မကဘာလို့လိုက်လာတာလဲ၊အိမ်မဟာအမေနဲ့ဝက်ပေါနဟစ်ယောက်ထဲရယ်” လို့ ဒရင်သဘက် ပေါ်ကထလာပဌီသ၊ အစ်မကိုကဌိုရဟာတယ်။ သူ့မိန်သမက “အဲ့ဒါ ဒေါ်မိလာသ၊မဝက်လာသ” လို့မေသတော့ ၊ သူက “ဒေါ်မိ ဟဲ့၊ ငါ့အစ်မအကဌီသဆုံသ၊ငါတို့အမေလိုဘဲ” လို့ပဌောတာ။ “အစ်မချက်တဲ့ ငါသပဌေမ အချဥ်ဆီပဌန်လေသစာသ ချင်လိုက်တာ” လို့လဲပဌောရဟာတယ်။ (ကျမတို့မောင်နဟမတလေကအလလန်သံယောဇဥ်ကဌီသကဌတာ။ သမုဒယတလေပေါ့။)

    ကျမ ကော့သောင်ရောက်ပဌီသ၃ ရက်မဌောက်နေ့မဟာဘဲ၊ မောင်လေသဝင်သမောင်က ကျမတို့ကို ခလဲသလာသပဌန်တာပါဘဲ။ 22-1-1999 ည၉ နာရီတိတိပါ။ သူတို့ဆီမဟာ ၅ရက်နဲ့ရက်လည်ပဌီသ၊၇ ရက်မဌောက်နေ့မဟာ လေယာဥ်လက်မဟတ်ရလို့ ရန်ကုန်ကိုပဌန်လာတော့ အမေ့ကို ဘယ်လိုပဌန်ပဌောရမလဲ-ဆိုတဲ့ အတလေသ တသီကဌီသနဲ့ ပဌန်ခဲ့ရပါတယ်။ ညီအစ်ကိုနဟစ်ယောက် တစ်လတိတိဘဲ ခဌာသပဌီသထလက်သလာသခဲ့ကဌတာ။ ဝင်သမောင်ကို သင်္ဂဌိုလ်တဲ့အေသရိပ်ငဌိမ်သုသာန်က တောင်ပေါ်မဟာ၊ ဘုန်သကဌီသကျောင်သတလေ လဲရဟိတော့လေ၊- – – – ဖိုသချိုလေသနေမကောင်သဖဌစ်နေစဥ်က “ကိုကဌီသ(ဝင်သမောင်)ကိုတလေ့ချင်လိုက်တာလို့ပဌောတော့၊ မောင်လေသ ဘာလုပ်ချင်လို့လဲ- လို့မေသရတာပေါ့။ အဲ့ဒီတော့လေ မောင်လေသက “သာသတို့ကိုဆရာတော်ကခေါ်နေပဌီ၊တောင်ပေါ်မဟာ ကိုကဌီသကလမ်သမသိလို့ သာသကပဌောပဌရမဟာ”လို့ဆိုတာလေသကို ကျမငိုရင်သနဲ့ သတိတရ ခေါင်သထဲရောက်သလာသမိပါတယ်။ ဘာမဟန်သတော့ မသိပေမဲ့ သူတို့ညီအစ်ကိုက ပတ်သက်ဆက်နလယ်ဘူသတဲ့ အထုံရေစက်တလေမျာသလာသ – လို့။ ဝမ်သနဲ့လလယ်မလေသခဲ့ရတဲ့အမေလေ ရူသမသလာသတာကံကောင်သ။တရာသအလုပ်တလေလုပ်ထာသလို့သာဖဌေနိုင်ရဟာတာ။သူတစ်ယောက်ထဲ နေ့လည်ဖက်အိမ်မဟာကျန်ရစ်ခဲ့တဲ့အချိန် မျက်ရည်ကျရင် “ငါ၊ ဘယ်ဘဝက သာသကိုလလမ်သလို့ ငို နေမိပါ လိမ့်” ဆိုပဌီသ ၊ဖဌေရရဟာတယ်တဲ့။

    ဒီဘဝမဟာဆုံခဲ့ရတဲ့မောင်လေသတလေအေသငဌိမ်သရာဘုံဘဝရောက်ကဌပါစေ။

    ကိုယ့်မျက်စေ့ရဟေ့မဟာ၊ ကိုယ့်လက်ပေါ်မဟာဆုံသသလာသတဲ့ကလေသတလေအတလက်တောင် ၂၃နဟစ်ကဌာတဲ့အထိ ဝမ်သနည်သမဆုံသ ၊ခံစာသနေရတုန်သဆိုတော့၊ ဆုံသပဌီလို့ဆိုလို့သာ သိလိုက်ရသူတလေ၊မမဌင်လိုက်ရသူတလေအတလက်တော့ – – – – – –

    သေသူကို ရဟင်သူက “တ”နေရတာပါလာသ။

    ။မဟတ်ချက်။ ။ ဒီစာရေသဖို့ကိုအတော်အာသယူရပါတယ်။မနေ့က မရေသဖဌစ်တာ နာသလည်ပေသကဌပါနော်။ ကျေသဇူသတင်ပါတယ်။

    ဖိုသချို(သက်နိုင်) – – – ၃၃ နဟစ်။

    ဝင်သမောင်(ဝင်သအောင်) – – -၃၉ နဟစ်။

  • Benny Tan (M70)

    Benny Tan (Yu Beng, M70) is a founding member of RIT Alumni International, which hosted the First RIT Grand Reunion and Saya Pu Zaw Pwe (SPZP-2000) in October 2000.

    He hosted meetings of the San Francisco Bay Area Alumni including the one that led to the formation of RIT Alumni International.

    He wore multiple hats for SPZP-2000

    • Golden Sponsor
    • Co-chair of the Working Committee
    • Designer of SPZP Banner, commemorative Mug, Calculator / Clock, and T-shirt

    Along with Steeve Kay (Thaung Sein, EC70), he is a Multiple Golden Sponsor for SPZPs and for his class gatherings.

    He wrote “Traveling through the Time Machine” for RIT Alumni Newsletter

  • State Scholars

    Early scholars who studied in the US

    At the picnic following the SPZp-2000 Reunion dinner, Saya Dr. Yan Naing Lwin (Professor and Head of Physics Department, WIU, Macomb, Illinois, USA) gave me a printed copy of the list of Burmese state scholars studying in the US [as of December, 1954].

    In addition to our sayas such as U Sein Hlaing, U Tin Swe, U Sein Win, U Win Kyaing, U Thit, the list contains

    • Thein Wah (Civil)
    • Maung Maung (Elec)
    • Tin Nyunt (Chem), Yale
    • Tin Hlyne (M), Columbia
    • Htun Aung (ChE), Georgia Tech
    • Thin Tu (C), Michigan
    • Htun Thein (C), Michigan
    • Tin Nyo (M), Michigan State
    • Hla Hmi (Mn), Colorado
    • Hla Gyaw (ChE), Brooklyn Poly
    • Maung Maung Tun (ChE), Philadelphia Tex
    • Tin Tun Aung (M), Brooklyn Poly
    • Kyaw Win (M), Brooklyn Poly
    • Ko Ko Lay (M), Carnegie Tech
    • Mya Than Tun (Mech), Brooklyn Poly
    • Maung Maung Thaung (M), Brooklyn Poly
  • Textile Engineering

    U Maung Maung Than (GBNF) received BS from Clemson and MS from Lowell. In 1957 he became Lecturer and Head of Textile Department. He became Professor. He succeeded U Khin Aung Kyi as Rector. He retired as DG of DHE. He served as Advisor for the Engineering School at DSA.He was Chair of RIT Sports Committee. He played Chinlon and Saung (Burmese Harp).

    Some Senior Sayas and Sayamas

    U Shwe Yi (GBNF) taught until retirement. He served as Professor. I met his daughter-in-law who was attending the SF Bay Area Literary Talks as a Speaker.

    Daw Tin Tin Ohn (Amy Thwin, T61, GBNF) was from the first batch of female engineers. Her father U Thwin served as Principal of Boundary Road Technical School.

    Dr. Julie Han (T61, GBNF) served as Vice President of TBSA and led the Fund Raising for Dhammananda Vihara. She attended SPZP-2000.

    Naw Mu Mu Aye (T69) retired as Professor.

    U Hla Shwe (T69, GBNF) retired as Associate Professor. Saya U Moe Aung wrote “To The Shwe Duo” in memory of U Tin Shwe (EP66) and him.

    Some Senior Alumni

    Daw Yin Kyi and two classmates (T61)

    Daw Khin Than Nwe (T62)

    Daw Nyunt Nyunt Zaw (T68)

    T69ers include U Kyaw Htin (Chi Hte Nu Nu Kyaw), U Hla Tun (Japangyi, GBNF), U Aung Thein, U Tint Swe, Daw Saw Yu Tint (Alice), Daw Nyunt Nyunt Wai (Millie), Daw Lyo Kyin Sein (Mabel), Daw Lin Lin Aung, Daw San San Myint (Helen), Daw San Kyi

    T70 include U Kyaw Sint (Soccer, Tennis, GBNF), Daw Lei Lei Myaing

    T71 include Reggie Kyaw Nyunt, Daw Than Than Yi (GBNF)

  • RIT Automobile Club

    • U Myo Win (Melvin Ba Tin, M/Ag65, GBNF) taught at RIT and later at Wagga Wagga, Australia.
    • He represented RIT in Rowing.
    • He also supervised the RIT Auto Club.
    • Per Ko Hla Oo, he and fellow members of the RIT Auto Club bade farewell to Saya U Myo Win. There were 25 or so members. The group provided a receipt for the gathering.
    • I had reported the event in RIT Alumni International Newsletter (which I founded in 1999) and also in the RIT Update Facebook book page (which is a Secret / Private group with 1600+ members) and also in my web site hlamin.com (which has 2000 or so posts).
    • I created the “Receipts” album. I captioned the photo “Old Receipt (when Kyat still had good value)”.
    • The album had been seen by 1000+ members.
    • Many have shared them (some for nostalgia for the good old times when one Pound was traded for 13 Kyats and one US Dollar was traded for 5 – 6 Kyats, and some to show to the younger generation as “Believe it or not” item).
    No photo description available.
  • Publications

    • It is not easy to publish and/or maintain Burmese newspaper, journal or magazine overseas.

    Golden Padauk

    • U Aung Myint (Henry Lim) left RIT before graduation.
    • Served as Chief Editor of the BAPS Newsletter.
    • Also served as Associate Editor of the Commemorative Issue of RIT Alumni International Newsletter for SPZP-2000.
    • Published bilingual Golden Padauk Magazine in the SF Bay Area.
    • Doctors advised him to take a break while waiting for kidney transplant.
    • Briefly published trilingual Durian Magazine.

    Ahara

    • The Ahara Magazine that was published in Japan.
    • U Kyaw Win helped with the publication before moving to the SF Bay Area.
      He gave me some issues of the magazine.
    • For some time, he moved back to Burma.
    • Saw him at a Fund Raiser at Newark Pavilion.

    Mandalay Gazette

    • U Maung Maung Kyi was a swimmer and a medical doctor in his younger days in Burma.
    • He founded Mandalay Gazette in Southern California with the help of his spouse and colleagues.

    Myanmar Gazette

    • Ko Kai (Thakin Kai Bwor) joined RIT in the 80s. He experienced three years of school closure due to Security Concerns. Graduated with Mechanical in the early 90s.
    • Moved to Japan and settled in USA.
    • Helped Mandalay Gazette.
    • Later founded Myanmar Gazette with his spouse.
    • The free distribution of the Gazette is supported in part by paid advertisements (doctors, dentists, insurance agents, realtors, 
).
    • The online version can be downloaded (e.g from SCRIB-D).
    • A local TV station interviewed Ko Kai.