Blog

EE69er
by Hla Min

Updated : June 2025
- In our days, EE (Electrical Engineering) Department offered two options :
  EC (Electrical Communications) and
  EP (Electrical Power).
- Saya U Sein Hlaing (GBNF) served as inaugural Professor of Electrical Engineering.
- It took several decades before EC (also known as EcE and Electronics Engineering) and EP became departments.
  Saya U Sein Win (GBNF) served as inaugural Professor of Electrical Power.
  Saya Dr. San Tint (GBNF) served as inaugural Professor of Electronics Engineering.
- Ko Thein Swe (EP69, GBNF, 3rd BE Luyechun) annotated the Group Photo taken in 1969.
  I have updated the comments to reflect the change of status of the sayas and classmates.
- EE69ers used to have gatherings in addition to the 69er Breakfast, Lunch & Dinner Gatherings.
- In addition to the 69er HCF (Health Care Fund), there is EE69er HCF.
  Ko Sein Myint (EP69, RIT Rowing, Swimming & Water Polo) is a major donor to 69er HCF along with Ma Myint Myint (C69) and Ko Ivan Lee (M69).
  Ko Sein Myint is also a major donor to EE69er HCF.
Great Photo taken in August 1969

by Ko Thein Swe (EP69, GBNF)

EE69er

They were the humble, hard working classmates of EE69ers who usually shared knowledge with each other when someone could not catch up lectures/text-books. The great photo was taken in August 1969.

4th Row, L to R:-
- Myint Swe (EP, Mogoke, ex-Steel mill, GBNF)
- Thein Swe (EP, Meiktila, RIT Luyechun for 3rd BE, lost spouse, GBNF)
- Aye Thein (EP, Mawlamyaing, ex-glass mill, Volleyball for RIT EE, lost spouse)
- Khin Maung Nyo (EP, Inle, Innthar, GBNF)
- Khin Maung Win (EP, Kathar, Sar-ga-lay, ex-EPC, GBNF)
- Than Lwin @ Henry (EC, ex-lecturer, Ygn, Gaung-gyi)
- Kyaw Zin (EP, ex-Paper mill, ex-EO)
- Khrishan Lal (EP, Australia)
- Tin Hla (EP, Myaungmya, ex-EPC, GBNF)
- Myint Maung (EP, Minbu, Bugyi, ex-EPC, Volleyball for RIT EE, Eligibale bachelor)
- Zau Lai (EP, Myitkyina, Kachin, ex-PWC, ex-EO, Entreprenuer)
- Bishnu Shahi (EP, Nepalese, RIT Badminton, GBNF)
3rd Row:
- Sein Myint @ K K Wong (EP, Ygn, Singapore, Calfornia; RIT Selected for Swimming, Water Polo, Rowing; 69er HCF; EE69er HCF)
- Saw Edison (EP, ex-fertilizer, Australia)
- Khin Win (EP, ex-paper mill, RIT Weightlifing, GBNF)
- Soe Win (EP, ex-Namtu mine, Mawlamyaing, RIT Basketball Captain, GBNF)
- Yee Htun (EP, now in Yangon)
- Aung Than (EP, ex-fertilizer, So-sie)
- Mehm Ye Win (EC, Mawlamyaing, ex-telecoms, Secretary of RIT EE)
- Maung Ko (EC, Bogalay, ex-MOGE)
- Kyi Win @ Kyaw Gyi (EP, ex-Textile mill, ex-EO, Meiktila; Taught EE to seafarers)
- Sai Aik Yee (EC, GBNF)
- Tun Aung Gyaw (EC, Ph.D in CS; Meiktila, Joint Secretary of RIT Thaing, ex-UCC, USA)
- Win Boh (Robert, EC, ex-DCA, Australia)
- Hla Min(EC, ex-UCC, Secretary of RIT EE, Vice Captain of RUBC, RIT Alumni International, NorCal RIT AA, Distinguished Toastmaster, USA)
- Khin Maung Bo @ Alan Saw Mg (EP, GBNF)
2nd Row:
- Aung Thu Yein @ Brownie (EC, Ygn, 13th IN matriculation, ex-MOGE, ex-Schlumberger, GBNF)
- Abdul Rauf @ Tin Aye (EP, ex-fertilizer, GBNF)
- Sai Kham Pan (EP, Burma Selected for Badminton, Taunggyi, ex-Distiller)
- Tun Oo Khaing (EP, Rakhine, ex-Paper mill, Hlyat Sit Sar Saung, GBNF)
- Hla Paik (EP, Chaung Oo, ex-EPC)
- Chit Tin (EC, Nyaung Oo, ex-MOGE, GBNF)
- Sa Maung Maung (EP, Thaton, ex-Paper mill, Volley for RIT EE, EE69er HCF, lost spouse)
- Mg Shwe (EP, ex-EPC, Treasurer of 69er HCF, EE69er HCF)
- Oo Kyaw Hla (EC, ex-MOGE, Canada, GBNF)
- Sai Hwet @ Myat Soe Lwin (EP, now in Ygn)
- Aung Kyaw Pe (EP, ex-EPC, Singapore, Malaysia, Australia)
- Khin Mg @ Hasan (EP, Saudi Arabia)
Front Row : Mostly Sayas
- U Moe Aung (Tekkatho Moe War, Author, Editor, Publisher)
- U (Saw) Khaing Oo
- U Ba Myint (Retired Pro-Rector)
- U Soe Paing (ex-UCC, retired from UN)
- U Kyaw Tun (Saya of our sayas, President of RIT EE, GBNF)
- U Sein Hlaing (EE Professor, GBNF)
- U Tint Swe (Former Footballer for Prome Hall, Tennis, GBNF)
- U Ba Lwin
- U Sein Win (President of RIT Swimming, President of RIT Rowing, later EP Professor, GBNF)
- U Thein Lwin (President of RIT Badminton, Singapore, GBNF)
- U Tin Shwe (ex-ABAC, Uzin, GBNF)
- U Sein Maung (ex-ABAC, attended SPZP-2000)
- Ma Tin Tin @ Anne (EC, US)
Happy to send precious memory re-caller.

Absentees:
Kyaw Sein (EP69, Myingyan, ex-cement mill, Singapore),
Kyaw Soe (EC, ex-DCA, GBNF)
Ko Toung @ Tom (EC, USA)

There are other Electrical classmates (63/64 intakes or 69/70/71 grads) such as
- Minn Aung @ Hla Thoung (EP, ex-cement mill, Singapore
- Surinder Singh (EP, Taung-gyi, Australia)
- Aung Than (EP ? or quit. Pyinmana, playing cards and chess)
- Than Htay (EP, Dawei, RIT Tennis, ex-EPC)
- Ko Thoung? (EP?, ex-PWC)
- Win Mg (RIT Swimming & Rowing, left for Bristol Tech College before graduation, ex-UBA, ex-private air line)
- Tin Shwe (EP, Taungthar, ex-EPC)
- Aye Thaw (EP, Kyaukpadaung, ex-EPC)
- Ba Oak (EP, Shwe Bo, ex-EPC)
- Khin Mg Tint (EP, Windwin-Meiktila, ex-EPC)
- Myo Hein (EP, Meiktila, ex-Jute dept)
- Thein Htun @ Michael (ex-sailor, jolly)
- Kyi Shwin (ex-astrologer)
  
  as far as I remember.
Regards and with Metta
Thein Swe

Comments

After retirement, several Sayas and alumni moved back (e.g. from Singapore, Malaysia and Thailand) to Myanmar.

Some spend part of the year visiting their children and grandchildren in Australia, Hong Kong, New Zealand, UK, USA, etc.

Ko Aung Thu Yein (EC69, GBNF) wrote :

Ko Thein Swe,

A Brilliant Effort. In fact it is a time frame. We’ll keep it as long as we live. And we want our offspring and relatives to keep it and pass it on. First our Metta to our Parents/Guardians. Then to our mentors whoever they are. Without them we’ll never be Smart Engineers.We were blessed to be in that group. And our Buddhist Philosophy. Some of us have left and we’ll follow them suit later or sooner. While we are breathing let us be together near or far. Carry on. Well done!
Chan Thar Ko Sake Myare Bar Zay,

Cheers,
Aung Thu Yein

Ko Win Boh (Robert, EC69) wrote :

George (Lake) Win Maung left for Bristol Tech College as State Scholar to become Aeronautical Engr Radar & Radio License> He served with UBA (Union of Burma Airways) later known as BAC (Burma Airways Corporation ). He did not join DCA (Department of Civil Aviation.
Saya U Soe Min (GBNF) & Robert Win-Boh joined DCA in 1970.
Ko Kyaw Soe EC 68/69 (GBNF) & Ko Wunna Sithu EC 71 joined in 1972.
Many others like Ko Kyaw Myo @ Uno EC 72 joined DCA in 1976/77 to become Aeronautical Airworthiness Officer (Instruments) & lately Dy Minister of T & C.

Related Posts
- 30th Anniversary of 69ers in 2009
- RIT EE Association
- Hlyat Sit Sar Saung
- A Sad and Short Clip: EE Sayas
June 8, 2025
U Lokanatha

by Hla Min

Updated : June 2025

ဦးလောကနာထ Venerable U Lokanatha

** အီတာလျံ-အမေရိကန် ဘုန်းတော်ကြီး Italian-American monk

* (ယခင်)

USA မှာ Chemist

ခရစ်စမတ် အတွက် supervisor ထံ မှ စာအုပ်တအုပ် လက်ဆောင် ရ Received a book as Christmas present from his supervisor

ဓမ္မပဒ Chapter ဖတ်ပြီး နောက် ရဟန်းဝတ် ဘို့ ဆုံးဖြတ် After reading the chapter on Dhammapada, he decided to become a monk

* မြန်မာပြည်၊ အိန္ဒိယ နဲ့ သီဟိုဠ် မှာ သာသနာပြု He did Sasana work in Burma, India and Ceylon

* မေမြို့ မှာ ပျံလွန် He passed away in Maymyo

June 8, 2025
Supporter of my Projects

by Hla Min

Updated : June 2025

My family members supported my Volunteer work for five decades.

Since 1999, I have served as Messenger & Organizer for RIT Community.

Tin Aung Win (M69) wrote :

Keep up the good work!

Thanks a lot for your good support, Dr. Daw Sein Yie.

—-

Aung Min (M69) wrote :

Be happy and healthy

—-

June 8, 2025
Paulians
by Hla Min

Updated : June 2025

St. Paul’s High School, Rangoon was founded by De La Salle Brothers in 1860. After nationalization in 1965, most non-native Brothers left Burma. The school was renamed as No. (6) Botathaung State High School.

SPHS used to have a “Roll of Honor” for outstanding Matriculates from 1951 to 1963.

SPHS59

SPHS60

Collegiate Scholarship Winners in 1963

SPHS had five students in the Top Five, seven students in the Top Ten and ten students in the Top Twenty.

Six (KMU,. FBS, VNW, TW, JMM, FG) chose to become Medical Doctor (Professor, Researcher, Registrar …)

Three (HM, MMK, ATY) chose to become Engineer and/or Computer Scientist.

Min Oo received two Doctorates in Mathematics from Germany, and is Professor Emeritus of McMaster’s University in Canada.
- Seated :
  Min Oo (2nd)
  Khin Maung U (1st) ,
  Myo San (Freddie Ba San, 3rd, GBNF)
- Standing :
  Hla Min (7th),
  Khin Maung Zaw (Frank Gale, 17th),
  Nyunt Wai (Victor Nyunt, 4th),
  Thein Wai (5th),
  Maung Maung Kyi (11th, GBNF)
  Aung Thu Yein (Brownie Way, 13th, GBNF),
  Aung Kyaw Zaw (Johnny Maung Maung, 9th)
SPHS 63

Hla Min

OPA Dinner

Class Photos

SPHS used to have several Sections in each Class.

Std. VIII (A) 1960 – 61
- Teachers :
  Brother Anthony, Saya Sein, Brother Felix, Saya Nyunt Maung, Saya Beatson, Brother Xavier
- Students :
  Hla Min and classmates
SPHS VIII A

Std VII(A) 1957-58
- Teachers :
  Saya Nyunt Maung, Brother Gerald, Brother Peter, Saya Chapman
- Students :
  Thane Oke Kyaw Myint (Johnny) and classmates
Std. VI (A) 1958 – 59
- Teachers :
  Saya Sein, Brother Peter, Brother Anthony, Saya San Thein
- Students :
  Khin Maung U and classmates
SPHS VI A

Std. VI (D) 1958 – 59
- Teachers :
  Saya Pe Tin, Brother Anthony, Sayama Amelia Kyi (Ms. Hong Kong)
- Students :
  Hla Min and classmates
Memories

SPHS63 Gathering
- Kyaw Wynn, Nyunt Wai (Victor), Myo Nyunt (Harry), Khin Maung Zaw (Frank, UK) …
- Kyaw Win was my crew mate at RUBC.
  On one of his birthdays, he offered Soon to Uzin Aung Chaw (Victor) and invited several former classmates.
- Nyunt Wai (Victor) is retired Professor of Physiology. He also taught briefly in Malaysia.
  He published a collection of Kauk Kyaung Kabyars.
- Myo Nyunt (Harry) is Past President of OPA (Old Paulian Association)
- Khin Maung Zaw (Frank) is retired Medical Doctor from UK. He came back several times to see his mother and sisters. Sad to note that his mother and his eldest sister are GBNF.
OP 1

Visit to Maung Maung Kyi (SPHS63) in Wales

Maung Maung Kyi attended I.Sc.(A) at LeikKhone Intermediate College.

He also rowed at RUBC (Rangoon University Boat Club) along with Willie Soe Maung (Myint Soe, GBNF), Kyaw Wynn and me. We were awarded Full Green.

When Rangoon University was closed citing Security reasons (following the student protests for the anniversary of 7th July), he applied for State Scholarship to study at Dresden University in Germany. He received Dip, Ing (equivalent to Master’s) in Chemical Engineering with specialization in Pulp and Paper.

He worked for PPIC, Sittaung and Yay Ni Paper Mills.

He later moved to Wales, UK.

OP 5

My cousin nephew Dr. Khin Tun (Peter, GBNF) and his spouse Win Mar took us to visit Maung Maung Kyi and Khin May Than (ChE72) in Ogmore-by-the-sea.

OP 6

Myo Khin (SPHS63)

Myo Khin taught at RIT before moving to Japan. He received his Doctorate in Civil Engineering and worked as Professor.

He donated K100 Lakhs to YTU Library Project.

OP 7

Myint Lwin (Henry, SPHS55, GBNF)

He received his Civil Engineering degree in 1963 (after taking sabbatical to get married).

He was an organizer for SPZP-2000.

He is an accomplished vocalist.

OP 8

Victor Kyaw Phyo (GBNF)

He was my classmate in Middle School.

He was an Organizer for the Combined 1st BE Intake of 1964 and 1965.

He is the son-in-law of Saya U Wun (Minthuwun).

Victor Kyaw Phyo

OP 9
June 8, 2025
Three Kavis / Pioneers
by Hla Min

Updated : June 2025

ကဝိ သုံးဦး
- U Khin Zaw (“K”, BBS U Khin Zaw)
- U Thein Han (Zawgyi)
- U Wun (Minthuwun)
ဦးခင်ဇော် (K)
U Khin Zaw
- ပထမဆုံး ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်စာကြည့်တိုက်မှူး Inaugural Chief Librarian, RU Library
- မြန်မာ့အသံ BBS တည်ထောင် / ညွှန်ကြားရေးမှူး Founder / Director of Burma Broadcasting Service (BBS)
- ဂီတ ပညာရှင်။ Expert on Music
- Author : Burma in My Life Time
- Children : One son, Four daughters
ဦးသိန်းဟန် (ဇော်ဂျီ)
U Thein Han
- ဒုတိယမြောက် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်စာကြည့်တိုက်မှူး Succeeded U Khin Zaw as Chief Librarian of RU Library
- စာကြည့်တိုက် မှူး ၊ တက္ကသိုလ်များ ဗဟို စာကြည့်တိုက် Chief Librarian, Universities’ Central Library
- အမျိုးသားစာပေဆု National Literary Award winner
- စာပေဗိမာန်စာမူဆု Sarpay Beikman Manuscript Award Winner
- ခေတ်စမ်း စာပေ Co-founder of Khit San Sar Pay with Theikpan Maung Wa and Minthuwun
- Children : Three daughters
ဦးဝန် (မင်းသုဝဏ်)
U Wun
- ဌာနမှူး ၊ တက္ကသိုလ်ဘာသာပြန်ဌာန Head, Translation Department, Rangoon University
- ပါမောက္ခ ၊ မြန်မာစာဌာန Professor, Burmese Department, Rangoon University
- ဧည့်ပါမောက္ခ ၊ အိုစာကာ တက္ကသိုလ် Visiting Professor, Osaka University
- မြန်မာစာ အဘိဓာန် Lexicographer; Burmese Dictionary
- ဂျပန် – မြန်မာ အဘိဓာန် Japanese – Burmese Dictionary
  (ချစ်မန်းနွယ် အဖွဲ့နှင့် အတူ) with Chit Man Nwe / Professor Harada & team
- ခေတ်စမ်းစာပေ Co-founder of Khit San Sar Pay with Theikpan Maung Wa and Zawgyi
Three Pioneers

Saya U Wun (Minthuwun), BBS U Khin Zaw (“K”) and Saya U Thein Han (Zawgyi)

U Khin Zaw founded BBS (Burma Broadcasting Service, Myanmar Ah Than) and served as its Director. Earlier, he was Chief Librarian of Rangoon University Library. He was succeeded by U Thein Han.

U Wun headed the Translation Department at Rangoon University. He served as Professor of Burmese at RU, and as Visiting Professor at Osaka University. He is a Lexicographer. He compiled the Myanmar Abhidan. He worked with Professor Harada (Chit Man Nwe) and team on the Japanese-Burmese Dictionary.

Zawgyi and Minthuwun are Laureate Poets. They co-founded Khit San Sar Pay with Theikpan Maung Wa (ICS U Sein Tin). They were the early students of Saya U Pe Maung Tin (Pali and Burmese Scholar, first native Principal of Rangoon College).
June 8, 2025
Once upon a time at RIT

By Maung Aw

7th Post

တခါက အာအိုင်တီ ဆိုတဲ့ စက်မှုတက္ကသိုလ်မှာ

(Once upon a time at RIT)

အမှတ်တရ

အထက်ပါခေါင်းစဉ်အောက်တွင် … ချန်လှပ်ထား၍ မဖြစ်သော ကဏ္ဍတခုမှာ ကျေးဇူးရှင်ဆရာ(ကြီး) တို့နှင့်ပတ်သက်၍ ကျွန်တော် ထိတွေ့မှတ်သားရသည့်အမှတ်ထင်ထင် အကြောင်းရာအချို့ဟု ကျွန်တော် သုံးသပ်ပါသည်။— with Mg Mar Ga and U Hla Min.

အားလုံး မဟုတ်သော်လည်း ကျွန်တော် ကိုယ်တွေ့ဆက်ဆံခဲ့ရသောဆရာကြီးအချို့၏ အကြောင်းအရာအချို့ကို ဖော်ပြပါမည်။

ပထမဆုံး ဆရာကြီးမှာ…..

ရန်ကုန်စက်မှုတက္ကသိုလ် ပါမောက္ခချုပ်ဟောင်း၊ မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာ ဌာနမှုး နှင့် ပါမောက္ခဟောင်း ဒေါက်တာအောင်ကြီး ဖြစ်သည်။

ယခုအခါ အသက်၉၃ နှစ် ကျော်အရွယ်ရှိပြီဖြစ်သော ဆရာကြီး ထံမှသူ့၉၃ နှစ်မွေးနေ့ဆုတောင်းစာအတွက် ကျွန်တော်ထံသို့ ပြန်ကြားသည့်စာအားဦးစွာဖော်ပြလိုပါသည်။

ဆရာ၏ရင်၌ခံစားရမှုကို စာတွင်တွေ့မြင်နိုင်ပါလိမ့်မည်။

Maung Aung and family,

Thanks for your birthday wishes. I really appreciate it. I am lucky to have good friends and good former students like you in my life. Hope I will be able to see you in person some time in future.

With Metta

Aung Gyi

Sent from my iPad

မိတ်ဆွေကောင်း၊ တပည့်ကောင်းများနှင့် ဆုံတွေ့ခွင့်ရခြင်းသည့် သူ့ဘဝတွင် ကုသိုလ်ကံထူးသည်ဟု ဆရာကြီးက ဆို ပါသည်။ ၇၇နှစ် တပည့်အို အား လူကိုယ်တိုင်ဆုံတွေ့ချင်သည့်၉၃ နှစ် ဆရာ့ဆန္ဒအား တပည့်ဖြည့်စွမ်းခွင့်ကြုံပါရစေဟုဆုတောင်းပါသည်။

ဧပြီလ၂၀၁၉ ခုနှစ်က ရေးသားခဲ့သည့် ဆရာကြီးဒေါက်တာအောင်ကြီး အကြောင်းပါ။

စွယ်တော်မြေ မှ ဆရာ့ပုံရိပ်အချို့

ပုံရိပ် ၁

ငပုတော သား ဆရာကြီး

၁၉၇ဝပြည့် နှစ် ကျော်ကာလ….

ရန်ကုန်စက်မှုတက္ကသိုလ် ကြို့ကုန်းဆောင်များ ၏နှစ်ပတ်လည် ညစာစားပွဲ ကျင်းပရာတွင် ကျောင်းသားကျောင်းသူတို့၏ စွယ်တော်ရိပ် အငြိမ့်ပါဝင်က ပြကြသည်။

လူရွှင်တော် တစ်ဦးက အခြားတစ်ဦးအား…

” မောင်ရင် ..မြန်မာပြည် မှာရှိတဲ့ မြို့တွေအကြောင်း ဘယ်လောက် ဗဟုသုတ ရှိသလဲ သိအောင် မေးမယ်”

” မေးစမ်းပါ”

” အာမထိ လျှာမထိ မြို့ နာမည် ပြောစမ်း “

” ဒါလေးများ .. မခက်ပါဘူး .. ဝေါ မို့လား”

“ကဲ .. ငါ့အလှည့် ငါမေးစမ်းမယ်”

” ဝန်ကြီး ဒေါက်တာညီညီ နဲ့ တို့ဆရာကြီး ဒေါက်တာအောင်ကြီးက တစ်မြို့တည်းသားတွေ၊ သူတို့ ဇာတိမြို့ကိုပြောပြစမ်း”

အမေးခံရသူ ခေါင်းကုပ်လျက်

” ဒါတော့ ငါ မသိဘူး ကွာ “

ခေါင်း ကို စက္ကူလိပ် နှင့် ဖြန်း ကနဲ ရိုက်ရင်း..

” မသေမချင်း မှတ်ထား ၊ငပုတော ကွ”

ဆရာကြီးအပါအဝင် ပရိသတ် ရယ်မောကြသည်။

အရပ်အနည်းငယ်ပုသော ဆရာ့အား ပျက်လုံး ထုတ်လိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။

အမှန်စင်စစ် ဆရာ ဒေါက်တာ အောင်ကြီး ၏ မွေးဇာတိမှာ ရှမ်းပြည် မြောက်ပိုင်း နမ္မတူမြို့ဖြစ်သည်။

ခေတ်အဆက်ဆက် ပါမောက္ခချုပ် အဖြစ်တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့ကြသည့် ပုဂ္ဂိုလ်များအနက် ရေပန်းအစားဆုံး ၊ ကျောင်းသား ကျောင်းသား များ၏ ချစ်ခင်လေးစားမှု အခံရဆုံး ဆရာ ဒေါက်တာ အောင်ကြီး အား ဒုတိယ နှစ်ကျောင်းသားဘဝ တွင် မြို့ပြ အင်ဂျင်နီယာ ဌာ န ၏ ဌာနမှုး ပါမောက္ခ အဖြစ် စတင်သိရှိသည်။

ကနေဒါနိုင်ငံ ရှိ နာမည်ကြီး တက္ကသိုလ် Edmonton University မှ ပါရဂူ ဘွဲ့ရ ယူပြီး မြန်မာပြည် သို့ ပြန်ရောက်လာသောအချိန် ၁၉၆၅ ခု နှစ်ကဖြစ်သည်။

၂နှစ် အကြာ မောင်သြ စတုတ္ထနှစ် သို့ ရောက်ရှိသောအခါ ဆရာ၏ သင်ကြားမှု စတင် ခံယူရသည်။

Steel နှင့် Timber Design ဘာသာရပ်ဖြစ်၏။

စာသင်အလွန်ကောင်း၏။ သူ သင်ကြားနေသည့်ဘာသာရပ် မှာ မခက်ခဲ လွယ်ကူ သည်ဟု ကျောင်းသားများ စိတ် တွင် ထင်မှတ်လောက်အောင် သင်ပြ နိုင်စွမ်းရှိသည်။

မြို့ပြ ကျောင်းသားများသာမက အခြားသော မေဂျာများမှဆရာ့သင်ကြားမှုကိုခံယူခဲ့သူကျောင်းသား သူငယ်ချင်း များကလည်း ထိုအချက် ကိုလက်ခံကြ၏။

စာသင်စဉ် ကော်ကိုင်း မျက်မှန် ၏ ဘေးဘက်ကို လက်ဖြင့် ပင့်ကာ ကျောင်းသား များဘက်သို့ လှည့်၍ စာရှင်းပြ ပုံ အား ယခုတိုင်မြင်ယောင်မိသည်။

ဆရာ့အသံ သည် မတိုး မကျယ် ဖြစ်၍ မောင်သြ တို့ကျောင်းသား များသည်မိမိတို့အားတစ်ဦးချင်း စာရှင်းပြနေသည်ဟု ခံစားရသည်။

Timber Design သင်ကြားစဉ် သူဒီဇိုင်းလုပ်ခဲ့ သော အောင်ဆန်းကွင်း အရှေ့ တောင်ထောင့်ရှိ မိုးလုံလေလုံအားကစားရုံ၏ အမိုးအကြောင်း ပြောပြသည်ကို မှတ်မိနေသည်။

” တရက် ဆရာ အောင်ဆန်းကွင်း အနောက်ဘက် အထူးတန်းမှာ တိုင်းနယ်ပြည်နယ် ဘောလုံး ပွဲ

သွားကြည့်တယ်။ ပရိသတ် များလွန်းတော့ အရှေ့ဘက်ပွဲကြည့်စင် မဆန့်လို့ အားကစားရုံ ရဲ့ အမိုးတစ်ဖက်ခြမ်း ပေါ် လူတွေအပြည့် တက်ကြည့်နေတာ မြင်လိုက်ရင်ပဲ ဆရာ ရင်ထိတ် သွားတယ်။ ဒီဇိုင်းလုပ်တုန်းက ဒီလိုလူအများ ကြီးတက်မဲ့ ဝန်အလေးချိန် ဘယ်လိုလုပ်ပြီး ထည့်စဉ်းစားမိမှာတုန်း။ ရင်တထိတ်ထိတ်နဲ့ ဘော့လုံးပွဲကောင်းကောင်း မကြည့် လိုက်ရပါဘူး “

စာသင်ကောင်းသော ဆရာတစ်ဦးဖြစ်သလို ဆရာ သည် ဉာဏ် အလွန်ထက်မျက်၍ ထူးချွန်သောကျောင်းသား တစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့သည်ဟု ကြားသိရသည်။

အင်ဂျင်နီယာ လောက သာမက အခြား သောလုပ်ငန်းဌာန များ မှ အရာရှိပုဂ္ဂိုလ်များစွာကပင် ဆရာ့အား အထင်ကြီးချီးမွမ်းကြသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ဆရာနှင့် သူတို့ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ဥပစာ တန်း ကို အတူတက်ခဲ့သဖြင့် အကြောင်းသိများဖြစ်ကြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

၁၉၇၁ခု နှစ်ကုန်ခါနီးတွင် ဆရာသည် ပါမောက္ခချုပ် ရာထူး တိုးမြှင့်ခြင်း ခံရ၏။ ၁၉၇၇ ခုနှစ် အထိ ၆နှစ်နီးပါး တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး နောက် ကုလသမဂ္ဂ ဆိုင်ရာအလုပ်တစ်ခုရရှိ၍ နိုင်ငံခြားသို့ ထွက်ခွာသွားသည်။

ပါမောက္ခချုပ်ရာထူး ထမ်းဆောင်စဉ်ကာလ မှိုင်းရာပြည့် နှင့် ဦးသန့် အရေးအခင်း စသော နိုင်ငံရေးမုန်တိုင်း များ နှင့် ဖြတ်သန်း ကြုံတွေ့ခဲ့၏။

အုပ်ချုပ်သူ အာဏာရှင်တို့ အလိုကျ အတိုင်း မဟုတ် ပဲ ကျောင်းသားအများစုဘက်မှ ရပ်တည် ကူညီ ခဲ့ခြင်းကြောင့် ကျောင်းသားကျောင်းသူတို့၏ ချစ်ခင်လေးစားခြင်းခံရသည်။

သို့သော် အာဏာပိုင်များက ဆရာ့အပေါ် အစာမကြေလှပေ။

ကျောင်းလခ မသွင်းသဖြင့် စာမေးပွဲအောင်စာရင်း တွင် နာမည်မပါသော ကျောင်းသား အား ငွေစိုက်ထုတ်ကာ ကျောင်းလခသွင်းစေသော ပါမောက္ခချုပ်၊

စာမေးပွဲကျသဖြင့် စတိုင်ပင်ပြုတ်သွားသည့်ကျောင်းသား အား နယ်ရှိ မိဘအိမ်မီးလောင်သဖြင့် အခက်အခဲတွေ့နေစဉ် စတိုင်ပင်ပြန်ရရှိအောင်ကူညီခဲ့သော ပါမောက္ခချုပ်၊

ညသန်းကောင်ယံ ခြံဝင်းအတွင်း ရှိ အုန်းပင်ပေါ်တိတ်တစ်ခိုး တက်ကာ အပျော် အုန်းသီးလာခူးသောကျောင်းသားတစ်စုအား ဆာလောင်နေသည်ဟုယူဆကာ ဆူပူခြင်းမပြု၊ ကော်ဖီ နှင့် မုန့် ပါတိုက်ကျွေး သော ပါမောက္ခချုပ်၊

ထို ပါမောက္ခချုပ်အား ကျောင်းသားကျောင်းသူ တို့က ကြည်ညို ချစ်ခင်ကြသည်မှာ အဆန်းမဟုတ်ချေ။

ရန်ကုန်စက်မှုတက္ကသိုလ် တွင်အမှုထမ်းသက်တစ်တလျောက် အစွန်းအထင်းမရှိ အသက် ၈၇ နှစ်တိုင် ယနေ့ အထိ ဂုဏ်သတင်းမွှေး နေသော ဆရာသည် ကုသိုလ် ကံ ကောင်းသည်ဟု မောင်သြ ထင်မိသည်။

အများသတိမပြုမိသော ဆရာနှင့်ပတ်သက်သည့် အကြောင်းအရာ တစ်ခု ရှိခဲ့သည်။ ထိုကိစ္စ တွင်အခြေမလှ ဖြစ်ခဲ့ခြင်း သည်ပင် ဆရာအဖို့ နောင်တွင် ဂုဏ်သိက္ခာ မထိခိုက် စေသော ကံကောင်းမှု ဖြစ်လာစေသည်။

၁၉၇၂ ခု နှစ် ဒုတိယ အကြိမ် ဆိုရှယ်လစ်ပါတီ အထွေထွေ ညီလာခံမတိုင်မီ…

အင်းစိန်မြို့နယ် မှ ညီလာခံတက်ရောက် မည့် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းများ အား စက်မှု တက္ကသိုလ် ခန်းမ၌ ရွေးချယ်ရာ နံက် ၃ နာရီ တိုင်း မပြီးပြတ်နိုင် ပဲ အကြိတ်အနယ်ဖြစ်နေ၏။

မောင်သြ အဆောင်နည်းပြလုပ်နေသော Aဆောင်မှ အသံများ ကြားနေရသည်။

အင်းစိန်ပါတီယူနစ် ဥက္ကဌ ဦးအုန်းရွှေ တို့အုပ်စု မှ ဆရာဒေါက်တာအောင်ကြီး အား အင်းစိန်မြို့နယ်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းစာရင်း တွင်ပါဝင်ခွင့်မရအောင် အစွမ်းကုန် ဆန့်ကျင်ကြိုးပမ်း သောကြောင့် နောက်ဆုံး ဆရာ အရွေးမခံရပဲ ပြုတ်ကျ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။

သို့နှင့် ဆရာ့ မိတ်ဆွေသူငယ်ချင်း ထိုစဉ်က ဝန်ကြီး ဒေါက်တာ ညီညီ ၏ ပန့်ပိုး မှုဖြင့် ပထမအဆင့်ညီလာခံကိုယ်စားလှယ် ၊နောက် ပါတီ ဗဟိုကော်မတီဝင် ၊ထို မှ တဆင့် အစိုးရ အဖွဲ့ဝင် ဝန်ကြီး ဤသို့ အဆင့်ဆင့် တက်လှမ်းရမည့် အခြေအနေ မှ ဆရာ ဝေးကွာ သွားရသည် ဟု မောင်သြ တို့သတင်းစကား ကြားသိရသည်။

မှန် မမှန် ကိုမူ ကာယကံရှင် ဆရာသာ လျင် သိပေလိမ့်မည်။

အကယ်၍ မဆလ အစိုးရ၏ ဝန်ကြီး တစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့သော် နိုင်ငံရေးကိစ္စဆက်နွယ်လာသဖြင့် ဆရာ့ဂုဏ်သတင်း သည် ယခုကဲ့သို့ အစွန်းအထင်း မရှိ သင်းပျံ့ နေလိမ့်မည်မဟုတ် ဟု မောင်သြ ထင်မြင်မိသည်။

၄နှစ်ကြာ ကုလသမဂ္ဂဆိုင်ရာလုပ်ငန်းတွင် အမှုထမ်းပြီးနောက် ကုလသမဂ္ဂ ပင်စင် ခံစား ရရှိရန်အလို့ငှာ နှစ် အနည်းငယ် ငယ်ဆက်လက် အမှုထမ်း ခွင့်အတွက် ဆရာနှင့်မိသားစု၏ နိုင်ငံကူးလက်မှတ် သက်တမ်းတိုးလျောက်ထားခြင်းကို မြန်မာအစိုးရ က လက်မခံ ၊ဆောင်ရွက်မပေးချေ။

ထိုကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံသား အဖြစ်မှ စွန့်လွှတ် လိုက်ရသည်ဟု ဆို၏။

အစိုးရပြန်တမ်း တွင် ဆရာ့အား ရန်ကုန်စက်မှုတက္ကသိုလ် ပါမောက္ခချုပ် ရာထူး မှ ထုတ်ပယ်လိုက်သည် ဆိုသောသတင်း ကို သတင်းစာတွင် မောင်သြ ဖတ်လိုက်ရသည်။

ဆရာသည် နှစ်အတန်ကြာ မြန်မာပြည် နှင့် အဆက်အသွယ် ပြတ်တောက် သွားခဲ့သည်။

ဆရာ နှင့် ဆရာကတော် တို့ အား ၁၉၉၂ နှစ် နှစ်

ဆန်းပိုင်တွင် စင်္ကာပူ ၌ ပြန်လည်တွေ့ဆုံသည်။

ဆရာ နှင့်ပုဂ္ဂိုလ်ရေးရင်းနှီးသော တပည့် များကို ယခင်ကတည်းက ဆရာကတော်သည် သိကျွမ်းသော်လည်း မောင်ဩ ကိုမူ တွေ့စ၌ ကောင်းစွာမသိပေ။

ကျောင်းသားဘဝတွင်၄င်း ၊ကျောင်းဆရာပေါက်စဘဝတွင်၎င်း ၊ ဆရာနှင့် ၁၀ နှစ်ကျော် ထိတွေ့ ဆက်ဆံ ခဲ့သော်လည်း ပုဂ္ဂိုလ်ရေး အရ ဆရာနှင့် ရင်းနှီးခင်မင်သော တပည့် တစ်ဦး မဟုတ်ခဲ့ပေ။

၂၀၀၂ နှစ် နောက်ပိုင်း မှစ၍ ဆရာကန်တော့ ပွဲများ နှင့် မောင်သြ ရေးသားသော စာအုပ်များ အကြောင်း ပြု ကာ ဆရာတို့ ဇနီးမောင်နှံ နှင့် ပိုမို အကျွမ်းတဝင် ခင်မင် ခဲ့ကြသည်။

ကျန်းမာရေးကောင်းမွန်သော အသက် ၈၅ အရွယ် ဆရာသည် အကြားအာရုံ ချို့ယွင်းလာသော်လည်း အခြေအနေကောင်းလာအောင် အားမထုတ်ပဲနေခဲ့၏။

တစ်နေ့တွင် မြေးဖြစ်သူ ပြောစကား ကို မကြားမိသဖြင့်

မြေး “အဖိုး…ပြောတာလည်းမကြားဘူး၊ နားပင်းနေသလား”

မြေး၏ပြောစကားသည် ဆရာ့ ရင် ကိုထိသွားစေကာ ဆရာဝန်နှင့် တွေ့ပြီး နားကျပ် တပ် ဖြစ် သည် ဟု ဆရာပြန်ပြောပြ၏။

၂၀၁၉ခုနှစ် ဇန္နဝါရီလ ဆရာ ကနေဒါသို့ မပြန်မီ သူငယ်ချင်း ကိုဝင်းကျော် ( သတ္ထုဗေဒ ၇၁) ၏ သမီး မင်္ဂလာ ဆောင် ၌

ဆရာ : မောင်သြ …မင်းစာရေးကောင်းသားပဲ၊ စာရေးဆရာလုပ်ပြီး စာရေး စားရင် ချမ်းသာမယ်”

မောင်သြ: ဒီမှာ စာရေး စား ရင် ချမ်းသာဖို့ နေနေသာသာ ထမင်းတောင် နပ်မှန်ပါမလား ..မသိဘူး။ လူတော့မချမ်းသာဘူး၊ ဒါပေမဲ့ စိတ်တော့ချမ်းသာတယ် ..ဆရာ”

ဆရာသည် သဘောကျစွာ “ဟား ဟား..” ရယ်မောသည်။

အသက် ၈၇ နှစ် အရွယ် ပါမောက္ခချုပ်ဟောင်း နှင့် အသက် ၇၂နှစ် အရွယ် ကထိကဟောင်း သူ့တပည့်မောင်သြ တို့ သည် ပျော်ရွှင် စွာ နှုတ်ဆက်ရင်း ခွဲခွာ ခဲ့ကြသည်။

ဆရာ ဒေါက်တာအောင်ကြီး သက်ရှည် ကျန်းမာပါစေ။

( အနန္တဂိုဏ်း ဝင် ဆရာသခင် အား ဤ စာပုဒ် ကို အားထုတ်ရေးသား ၍ ပူဇော်အပ်ပါသည်)

မောင်သြ

၃ ဧပြီလ ၂၀၁၉

June 8, 2025
Once upon a time at RIT

By Maung Aw

3rd Post

တခါက အာအိုင်တီ ဆိုတဲ့ စက်မှုတက္ကသိုလ်မှာ

(Once upon a time at RIT)

အမှတ်တရ

ကျွန်တော်ရေးသည့် “ဝန်ကြီးမောင်ဩ စာအုပ်” မှ ထုတ်နှုတ်ဖော်ပြသည်။

ရေမွှေးကြိုက်သူ— with Mg Mar Ga and U Hla Min.

“သီတင်းကျွတ်ပွဲ တော်ကြီးပြီးလို့ ၊ တန်ဆောင်မုန်း တန်ဆောင်တိုင် ဆီမီးကမြိုင်”…………

ကိုမြကြီး၏သီချင်းကို တပိုင်းတစ ဆိုရင်း ဆရာပေါက်စ မောင်ဩသည်ဒီဆောင် (D Block)မှ နာမည်ကျော် ဂျီဟော( G Hall) ဆီသို့ လာခဲ့သည်။

နိုဝင်ဘာလ ၁၉၇၁ ခုနှစ်…

တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ည၌ သစ်သစ်လွင်လွင်အဝတ်စားတို့ဝတ်ဆင်ပြီး နူတ်ခမ်းနီ ပန်းနီတို့ ချယ်သကာအလှပြင်ထားကြသည့်ဂျီဟောသူ တို့မှာ မီးသီးရောင်စုံ ထွန်းညှိထားသော ဂျီဟောဆောင်နှင့်အပြိုင်လိုက်ဖက်ကာ အရာရာ မောင်ဩမျက်စေ့ ထဲတွင် လှပနေ၏။

ကျွေးသောစတုဒီသာ ကြာဇံဟင်းကိုသောက်ရင်း ဂျီဟောသူတို့၏ တေးဂီတ ဖျော်ဖြေရေးကို နားဆင်နေသည်။

ထိုအချိန်တွင်

ဂျီဟောဆောင် နှင့် အတန်ငယ်လှမ်းသော အက်ဖ်ဆောင် (F Block) တတိယထပ်အခန်းတခန်းထဲ၌လူတယောက်သည် ကုလားထိုင်ပေါ်ထိုင်လျက် လက်နှင့် ကိုယ်ထည် တို့ကို ကြိုးဖြင့်တုတ်နှောင်ခြင်းခံနေရသည်။

အဆောင်သူခိုးအား ကျောင်းသား မောင်ဆန်း၊ ဦးဆောင်ကာ ကျောင်းသား၄၊၅ ယောက် တလှည့်ဆီ ထိုးကြိတ်ရိုက်နှက်ကြသည်။

သူခိုးအား ဆုံးမ၍ အားရတော့မှ မောင်ဆန်း သည် နတ်က ရာ ကျီးမော့နေသည့် မောင်ဩအား လာခေါ်၏။

မောင်ဆန်း : “ဆရာ… အဆောင်မှာ သူခိုးမိထားတယ်။”

မောင်ဩ : “ဟုတ်လား …ကျွန်တော်လိုက်ခဲ့ မယ်။ သွားစို့။”

လမ်းတွင် မောင်ဆန်းသည် မောင်ဩ အား သူတို့၏ သူခိုးဖမ်းဇာတ်လမ်းကိုပြောပြသည်။

သူငယ်ချင်းနှစ်ယောက် မောင်ဆန်းနှင့် မောင်ချစ်တို့မြို့ထဲမှ ပြန်ရောက်သောအခါ အဆောင်တခုလုံး တိတ်ဆိတ်နေသည်။

အခန်းတံခါးသော့ ပွင့်နေသည်ကို တွေ့ ရ၏။

ပစ္စည်းအချို့ ဖယိုဖရဲဖြစ်ခါ အဆောင်ကြေး သွင်းရန် စားပွဲအံဆွဲ ထဲ တွင်ထားသည့် ငွေ တစ်ရာ မရှိတော့ချေ။

ကိုယ်လိမ်းပေါင်ဒါဘူး နှင့် ရေမွှေးပုလင်း တို့သာ စားပွဲပေါ်တွင် တွေ့ရသည်။

မောင်ဆန်းနှင့် မောင်ချစ်တို့အဆောင်အောက် ဆင်းကာ တွေ့လိုတွေ့ငြား သူခိုးရှာပုံတော်ဖွင့်သည်။

သူခိုး၏အရိပ်အရောင်ကို မတွေ့ရပေ။

စိတ်ပျက်လက်ပျက်နှင့် တောင်ဘက် နာမည်ကျော် ဦးလူပေါပေါက်ကိုဖြတ်ကာကျောင်းအပြင်ထွက်ပြီး၊ မြောက်ဘက် ဘီပီအိုင်ဘတ်စကားမှတ်တိုင်ဆီသို့ လျောက်လာကြသည်။

မှတ်တိုင်မရောက်မီ ကိုက် ၅၀လောက်အလို တွင် မျက်နှာချင်းဆိုင်မှလျောက်လာသော လူတယောက် ကို တွေ့လိုက်သည်။

အနီးဖြတ်သွားစဉ် ကိုယ်တိုင် သုံးစွဲနေကျဖြစ် သော ပေါင်ဒါနံ့ ၊ ရေမွှေးနံ့ တို့ ကို မောင်ဆန်း သတိပြုမိလိုက်၏။

နှစ်ဖက် ညှပ်ကာ၊ မောင်ဆန်းနှင့် မောင်ချစ်တို့ထိုလူအား အဆောင်ပေါ်ခေါ်လာပြီး စစ်ဆေးကြသည်။

ရေမွှေး၊ ပေါင်ဒါ နှစ်သက်သော အဆောင်သူခိုး ကံဆိုးလေပြီ။

အဆောင်သူခိုးအား အင်းစိန်ရဲဌာနာသို့ မောင်ဩ၏ လေးဘီးကားနှင့် ပို့ရသည်။ လမ်း၌ သူတပါးပစ္စည်း ကို ခိုးယူခြင်းသည် မကောင်းကြောင်း၊အခုလို ဒုက္ခရောက်တတ်ကြောင်း၊လူတတ်လုပ်ကာ မောင်ဩသည် သူခိုးအား တရားဟော၏။

သူခိုးအား ရဲလက်အပ်ပြီးနောက် ကြို့ကုန်းဆောင် သို့ ပြန်ခဲ့ကြသည်။

တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကျော်၁ရက်နေ့ညတွင် စောရနက္ခတ် နှင့် ယှဉ်သည် ဟူ၍တော့ မှတ်သားဖူးသည်။

ယခုအခါ ထိုစောရနက္ခတ်သည် ၁နှစ်တွင် တည ၊တရက် သာမဟုတ်တော့ပေ၊ လွန်ခဲ့သောနှစ်ပေါင်း ၆၀ ကျော်မှစ၍ နေ့ည မပြတ်တနှစ်ပတ်လုံးကျွနုပ်တို့ တိုင်းပြည်တွင် အမြဲထွန်းလင်းနေသည်။စောရသူခိုး တို့အဆင့်ထက်လွန်ကာ တိုင်းပြည်၏ ဓါးပြကြီးများ ခိုးဝှက်လုယူကြသည့်ဒဏ်ကြောင့် တိုင်းပြည်နှင့် လူထုမှာ နလန်မထူနိုင် ချွတ်ခြုံကျလူလုံးမလှ မွဲပြာကျ ရလေသည်။

June 8, 2025
Convocation
by Hla Min

Updated : June 2025

ဘွဲ့နင်းသဘင် Convocation

Early Days
- Held at Convocation Hall ဘွဲ့နှင်းသဘင်ခန်းမ
Convocation Hall
- Chancellor အဓိပတိ — ဝန်ကြီးချုပ် Prime Minister of the Union of Burma
- Pro-Chancellor — ဝန်ကြီး Minister
- Vice-Chancellor
- RU Council Members တချို့
- ပါမောက္ခချုပ်Rector
- ပါမောက္ခ / ဌာနမှူး များ Professor / Head
- မော်ကွန်းထိန်း Registrar
- ဘွဲ့ ရ ကျောင်းသူကျောင်းသားများ Graduates
- ဆုတံဆိပ် ရ ကျောင်းသူကျောင်းသားများ Prize Winners
Rectors
- Dr. Htin Aung — later Vice Chancellor
Dr. Htin Aung
- Dr. Hla Myint
Dr. Hla Myint
- Dr. Tha Hla
Dr. Tha Hla

ဆက်နွယ် Related
- အောင်ဆန်းကွင်း (1962 Graduates …) Aung San Stadium
- ကျိုက္ကဆံ ကွင်း (တချို့ နှစ်) Kyaikkasan Ground (for some years citing Security concerns)
- RIT ဩဘာလမ်း Aw Barr Lann (for applauding the graduates)
- Commencement Ceremony (တချို့ တက္ကသိုလ်) at some Universitiies
June 8, 2025
Myanmar / Burmese
by Hla Min

Updated : June 2025

Burmese Alphabet

Language

There are two forms of Myanmar / Burmese language.
- Myanmar Sagar (Oral / spoken)
- Myanmar Sar (Written)
Alphabet

The Alphabet has 33 Eik Khaya (letter or character).

Grouping

There are several groups (Wagga) of five letters.

Linguists and phonologists refer to the groups as
- Gutturals (Ka group)
- Palatels (Sa group)
- Cerebrals (Ta-ta-lin-chaik group)
- Dentals (Ta group)
- Labials (Pa group)
- The first group (known as “Ka” wag [or wagga]) consists of
  Ka (Ka gyi), Kha (Kha Gway), Ga (Ga Nge), Ga (Ga Gyi) and Nga.
  Note that the 3rd and 4th members have the same sound.
Basic Rules
- There are some basic rules for “Pa Sint” (where one letter is placed on top of the other).
- One rule says “Eik Khaya Tu, Wag Tu Sint”. It means the two letters forming a “Pa Sint” must be the same, or from the same group.
  So, it is a “No No” to have a Ka on top of Sa.
- Another rule says, “Even for letters within a group, the ordering must be preserved”.
  So, Ka can be put on top of Kha, but not the other way.
  Also, Ga Nge can be put on top of Ga Gyi, but not the other way.
Byee and Thara
- Ah is used as a Byee (Consonant) and sometimes as a Thara (Vowel).
- A Burmese word can be formed with a Byee and one or more Thara.
Typewriter Keyboard

When the Burmese Keyboard was implemented for a typewriter (e.g. Olympia), the keys are labeled Red (keys that prevent the shifting of the carriage to type Thara) and Black (keys that signal the completion of the word and allows the carriage to advance).

Word Processing

The early Burmese word processing systems use
- transliteration (e.g. on Apple Macintosh computers)
- Thara before Byee (as in the typewriter)
- Byee followed by Thara (which requires processing to delimit the words and to have a canonical ordering for representation).
Issues
- The Myanmar Sar Ah Phwe မြန်မာစာအဖွဲ့ published two major revisions for spelling. It forced publishers to use “Tit” တစ် instead of “Ta” တ (without exception) with a fine of ten pyas for each violation. Scholars pointed out the ancient pagoda had “Bo Ta Htaung” ဗိုလ်တထောင် and not “Bo Tit Htaung” in its inscriptions, but the group who wanted to please Number One prevailed.
- There was a rush to implement Burmese type faces and type fonts.
  The implementations did not have consensus and did not address compliance (e.g. with Unicode).
  They led to the incompatibility issues in the current computer systems, smart phones and devices.
- Short Messaging Systems inadvertently degraded the spelling prowess.
June 8, 2025
Memory
by Hla Min

Updated : June 2025

Mingun Tipitaka Sayadaw

မှတ်ဥာဏ် အမျိုးအစား / Memory Types

There are several types of memory.
- Short term memory / Working memory
- Long term memory / Archive memory
- Photographic memory
- Associative memory
ရေတို မှတ်ဥာဏ် Short term / Working Memory

မြန် မေ့လွယ် Dementia ဖြစ်လျှင် ပိုမေ့လွယ်
Most people see the decline in function of the short term memory.

ခန့်မှန်း 4 Channel အရေးကြီးသောအကြောင်းအရာများ ကို chunking (စုဆည်း) ပြီး ရေရှည်မှတ်ဥာဏ်ထဲမှာသိမ်းပါ။
It is believed that there are about four memory channels. It is advisable to group items in the short term memory into chunks and then save in the long term memory.

ရေရှည် မှတ်ဥာဏ် Long term / Archive Memory

သိပ်မမြန် / နှေး လိုအပ်သလို reorganize လုပ်
It may not provide quick access as the short term memory. As needed, the contents in the archive memory may be reorganized.

မေ့ခဲ (လူတယောက်သည် သူထိန်းခဲ့သောမြေးကိုမသိတော့ ။ သူငယ်တန်းက သူငယ်ချင်းများကို အမှတ်တရ တောင့်တ။ အံ့ဩစရာ)
Someone could not recognize his grandkid, but he could recall events from his childhood days. He remembers his KG classmates,. It seems like he still have good long term memory, but a flawed short term memory.

ရေတိုမှတ်ဥာဏ် ကို ကူညီဖေးမ

ကင်မရာ မှတ်ဥာဏ်Photographic Memory

ခဏ ကြည့် / ချက်ခြင်းမှတ်မိ

ဆက်စပ် မှတ်ဥာဏ်Associative Memory

အကျိုး အကြာင်း ဆက်စပ် ၍ မှတ်တတ်

Related Topics

မှတ်ဥာဏ် အကူအချို့Memory Aids

Mnemonics

ဥပမာ VIBGYOR (သက်တန့်ရောင်)
to remember the Colors of a Rainbow — Violet, Indigo, Blue, Green, Yellow, Orange, Red

ဥဩအော်မည် ကုန်းဘောင်တည်
Konbaung Dynasty started in the Burmese Era 1115

ဆန်း – မြ – ချို – ခိုင် – ကြီး – ဝင်: – ဇာတ် – အုန်း – ထွေး (အာဇာနည်)
The Martyrs : Aung San, Tahkin Mya, Deedok U Ba Cho, Mongpawn Sawbwagyi, U Ba Win, U Razak, U Ohn Maung, Yebaw Maung Htwe

Flash cards, Games, Music, Dancing, Visualization

ဆက်နွယ်ချက်။

Neurons / Neural networks

Plasticity of Memory

Memory Structure
June 8, 2025