RIT 60th Anniversary & Engineering Education Centennial

By San Lin (M87)

RIT ရန်ကုန်စက်မဟုတက္ကသိုလ်နဟစ်(၆၀)၊ မဌန်မာအင်ဂျင်နီယာသမိုင်သရာပဌည့် (၂၀၂၄)

ဒီနဟစ်(၂၀၂၄) ခုနဟစ်ဟာ မဌန်မာပဌည်အင်ဂျင်နီယာသမိုင်သအတလက် ထူသခဌာသတဲ့နဟစ်တစ်နဟစ်ဖဌစ်ပါတယ်။ မဌန်မာပဌည်ရဲ့ အင်ဂျင်နီယာတလေ အမျာသဆုံသကို မလေသထုတ်ပေသရာ မိခင်ကျောင်သတော်ကဌီသဖဌစ်တဲ့ ရန်ကုန်စက်မဟုတက္ကသိုလ်ကဌီသ နဟစ်(၆၀) ပဌည့်ပဌီဖဌစ်သလို မဌန်မာပဌည်အင်ဂျင်နီယာသမိုင်သလည်သ ရာပဌည့်တဲ့နဟစ်ဖဌစ်ပါတယ်။

ရန်ကုန်စက်မဟုတက္ကသိုလ် RIT ရဲ့ မူလအစ အမဌုတေ အင်ဂျင်နီယာ တက္ကသိုလ်ကျောင်သကို အင်္ဂလိပ်ကိုလိုနီခေတ်(၁၉၂၄) ခုနဟစ် မဟာ စတင်ခဲ့ပါတယ်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်( Rangoon University) ရဲ့ လက်အောက်ခံ အင်ဂျင်နီယာဌာန (Department of Engineering) အဖဌစ် စတင်ခဲ့တာပါ။ စာသင်ဆောင်အဖဌစ် ရန်ကုန်မဌို့လည်က ရန်ကုန်ဆေသရုံကဌီသ (Rangoon General Hospital) ထဲမဟာ တိုသချဲ့ဆောင်ဆောက်လုပ်ခဲ့တယ်။ စာသင်ပေမဲ့ဆရာ (Lecture) နဟစ်ညသ၊ ကျောင်သသာသ(၁၇)ဩှ နဲ့ စတင်ခဲ့တယ်လို့ သိရတယ်။

နောက်သုံသနဟစ်အကဌာ(၁၉၂၇) ခုနဟစ်ရောက်မဟရန်ကုန်တက္ကသိုလ်အတလင်သမဟာ ဘီအိုစီ BOC(Burmah Oil Company) ရေနံကုမ္ပဏီရဲ့အလဟူငလေနဲ့တည်ဆောက်တဲ့ ဘီအိုစီအင်ဂျင်နီယာကောလိပ် (BOC College of Engineering and Mining) အသစ်ကို ရလဟေ့ပဌောင်သခဲ့တယ်။ အင်ဂျင်နီယာကောလိပ်ဖလင့်စမဟာ မဌို့ပဌအင်ဂျင်နီယာဘာသာရပ် (Civil Engineering) တစ်ခုကိုသာ သင်ကဌာသပေသနိုင်ခဲ့ပဌီသ (၁၉၃၈)ခုနဟစ်ရောက်မဟသာ စက်မဟုအင်ဂျင်နီယာ (Mechanical Engineering) နဲ့ လျဟပ်စစ်အင်ဂျင်နီယာ (Electrical Engineering) ဘာသာရပ်နဟစ်ခုကို တိုသချဲ့ဖလင့်လဟစ်ခဲ့တယ်။

ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အပဌီသ (၁၉၄၆)ခုနဟစ်အရောက်မဟာတော့ အင်ဂျင်နီယာကောလိပ်အဆင့်ကနေ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်လက်အောက်မဟာရဟိတဲ့ အင်ဂျင်နီယာမဟာဌာနကဌီသ (Faculty of Engineering) အဖဌစ် အဆင့်တိုသမဌဟင့်ခဲ့ပဌီသ လလတ်လပ်ရေသရပဌီသ (၁၉၄၈)ခုနဟစ်မဟာတော့ သတ္ထုတူသဖော်ရေသအင်ဂျင်နီယာ (Mining Engineering) ၊ ဓာတုအင်ဂျင်နီယာ (Chemical engineering) ၊ သတ္တုဗေဒအင်ဂျင်နီယာ (Metallurgy Engineering) ဘာသာရပ်တလေကို တိုသမဌဟင့်သင်ကဌာသနိုင်ခဲ့တယ်။ (၁၉၅၄)ခုနဟစ်မဟာ ပုံစံဒီဇိုင်သ ထုတ်လုပ်ရေသ ( Architecture) နဲ့ (၁၉၅၅)ခုနဟစ်မဟာ ချည်မျဟင်နဟင့်အထည်အင်ဂျင်နီယာ (Textile Engineering) ဘာသာရပ်မျာသကို တိုသချဲ့သင်ကဌာသနိုင်ခဲ့တယ်။

(၁၉၆၁)ခုနဟစ်မဟာ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်လက်အောက်ခံ ဗမာစက်မဟုတက္ကသိုလ် BIT (Burma Institute of Technology) အဖဌစ် သီသခဌာသတက္ကသိုလ်အဆင့် တိုသမဌဟင့်ခံခဲ့ရပဌီသ ဆိုဗီယက်ယူနီယံအကူအညီ (မဌန်မာက ဆန်အကူအညီပဌန်ပေသခဲ့ရ) နဲ့ ကဌို့ကုန်သ(အင်သစိန်) မဟာ ကျောင်သအသစ်စတင်တည်ဆောက်ခဲ့တယ်။

(၁၉၆၄)ခုနဟစ်မဟာ ကျောင်သအဆောက်အအုံတလေအာသလုံသပဌီသစီသတဲ့အတလက် အင်ဂျင်နီယာတက္ကသိုလ်ကို ပညာရေသဝန်ကဌီသဌာနအောက်ရဟိ သီသခဌာသတက္ကသိုလ်တစ်ခုအဖဌစ် နေရာသစ်မဟာ စတင်ဖလင့်လဟစ်ခဲ့ပဌီသ ရန်ကုန်စက်မဟုတက္ကသိုလ် RIT (Rangoon Institute of Technology) အဖဌစ် နာမည်အသစ်ပေသခဲ့တာဖဌစ်ပါတယ်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်လက်အောက်မဟာရဟိစဉ်က ဘလဲ့ပေသတဲ့အခါ သိပ္ပံဘလဲ့ B.Sc ( Engineering) အဖဌစ် ပေသအပ်ခဲ့တာဖဌစ်ပဌီသ RIT အဖဌစ် သီသခဌာသရပ်တည်နိုင်မဟသာ အင်ဂျင်နီယာဘလဲ့ B.E (Bachelor of Engineering) အဖဌစ် စတင်ပေသအပ်နိုင်ခဲ့တယ်။ အင်ဂျင်နီယာမဟာဘလဲ့ M. E (Master of Engineering) တလေ တိုသချဲ့ပေသအပ်ခဲ့တယ်။

(၁၉၈၈)ခုနဟစ် ရဟစ်လေသလုံသပဌည်သူ့အရေသတော်ပုံကဌီသအပဌီသ စစ်တပ်ကအာဏာသိမ်သအပဌီသနောက် တက္ကသိုလ်တလေပိတ်ထာသရချိန် (၁၉၉၀)မဟာ RIT ကျောင်သကို သူပုန်ကျောင်သလို့ဆိုပဌီသ စစ်အစိုသရက သူတို့စိတ်ကဌိုက်အမည် YIT (Yangon Institute of Technology) အဖဌစ် အမည်ပဌောင်သခဲ့တယ်။

(၁၉၉၆)ခုနဟစ် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်အနီသက လဟည်သတန်သလမ်သဆုံမဟာ တက္ကသိုလ်ကျောင်သသာသမျာသဆန္ဒပဌပလဲကဌောင့် တက္ကသိုလ်တလေကို ပိတ်လိုက်ရပဌန်တယ်။ ဒီလိုတက္ကသိုလ်တလေပိတ်ထာသရချိန် (၁၉၉၇)ခုနဟစ်မဟာ သိပ္ပံနဲ့နည်သပညာဝန်ကဌီသဌာနအဖဌစ် ဝန်ကဌီသဌာနအသစ်တိုသချဲ့ဖလဲ့စည်သပဌီသ ရန်ကုန်စက်မဟုတက္ကသိုလ်ကို ပညာရေသဝန်ကဌီသဌာနလက်အောက်ကနေ လလဟဲပဌောင်သရယူခဲ့တယ်။

သိပ္ပံနဲ့နည်သပညာဝန်ကဌီသဌာနရဲ့ ပထမဆုံသ ဝန်ကဌီသဖဌစ်တဲ့ ညသသောင်သ(ဗမက) က ‘RIT ကျောင်သဟာ သူပုန်ကျောင်သဖဌစ်တယ်၊ ရဟစ်လေသလုံသလူထုအရေသတော်ပုံကဌီသရဲ့ မူလအစကျောင်သသာသလဟုပ်ရဟာသမဟုကိုလည်သ ဒီကျောင်သကပဲ စတင်ခဲ့တယ်၊ မဌန်မာနိုင်ငံမဟာ တစ်ခုတည်သသာရဟိတဲ့ ဒီအင်ဂျင်နီယာတက္ကသိုလ်ကဌီသသမိုင်သကို တစ်စစီဖဌစ်အောင်လုပ်ပဌီသ ဖဌိုဖျက်ရမယ်’ လို့ စီမံကိန်သစနစ်တကျရေသဆလဲပဌီသ စတင်အကောင်အထည်ဖော်တယ်။

(၁၉၉၈)ခုနဟစ်မဟာ ကျောင်သတော်ကဌီသကို ရန်ကုန်နည်သပညာတက္ကသိုလ် YTU (Yangon Technical University) အဖဌစ်အမည်သစ်ပဌောင်သလဲတယ်။ (၁၉၉၉) ခုနဟစ်မဟာ လဟိုင်သာယာမဌို့နယ်အတလင်သက လယ်ကလင်သပဌင်အတလင်သ ကျောင်သသစ်ဆောက်လုပ်ကာ ပဌောင်သရလဟေ့ဖလင့်လဟစ်ခဲ့တယ်။ ကဌို့ကုန်သက မူလကျောင်သနေရာမဟာ အင်ဂျင်နီယာမဟာတန်သအနည်သငယ်ကိုသာ လက်ခံသင်ကဌာသပေသပဌီသ RIT သမိုင်သဖျောက်ဖို့ လုပ်ဆောင်ခဲ့တယ်။ မဌန်မာပဌည်အနဟံ့မဟာလည်သ နည်သပညာတက္ကသိုလ်အသစ်တလေ ဖလင့်လဟစ်စေခဲ့တယ်။ သင်ထောက်ကူပစ္စည်သမရဟိ၊ ဆရာမလုံလောက်တဲ့ နည်သပညာတက္ကသိုလ်တလေမျာသစလာကဌောင့် မဌန်မာအင်ဂျင်နီယာတလေရဲ့ အရည်အသလေသကို မျာသစလာထိခိုက်ကျဆင်သစေခဲ့တယ်။

၂၀၀၈ နာဂစ်မုန်တိုင်သဒဏ်ကိုလည်သ ကျောင်သတော်ကဌီသဟာ အလူသအလိမ့်ခံစာသခဲ့ရတယ်။ စစ်အစိုသရတလေအဆက်ဆက်က ပစ်ထာသခဲ့တဲ့အတလက် ကျောင်သတော်ကဌီသဟာ အမိုသတလေပျက်စီသ၊ မဌက်တောကဌီသတလေ ခဌုံတလေအပဌည့်၊ ဖုန်တလေအလိမ်သလိမ်သနဲ့ ဟောင်သနလမ်သဆလေသမဌည့် ဖဌစ်ချင်တိုင်သဖဌစ်နေခဲ့ရတယ်။

ကျောင်သတော်ကဌီသပျက်စီသယိုယလင်သနေတာ မကဌည့်ရက်တဲ့ ကျောင်သသာသဟောင်သတလေက ကိုယ်ထူကိုယ်ထပဌန်လည်ပဌုပဌင်ပါ့မယ် ခလင့်ပဌုပေသပါလို့ တောင်သပန်တဲ့အတလက် ညသသိန်သစိန်အစိုသရခေတ်၂၀၁၁ ခုနဟစ်မဟာပဌန်လည်ပဌုပဌင်ခလင့်ရခဲ့တယ်။ ကျောင်သသာသဟောင်သတလေရဲ့ စုပေါင်သပဌုပဌင်မဟုကဌောင့် ကျောင်သကဌီသဟာ ပဌန်လည်အသက်ဝင်လာခဲ့ပဌန်တယ်။ ဆရာတလေရဲ့နေအိမ်တလေ၊ စာသင်အဆောင်တလေကို ပဌုပဌင်ပေသနိုင်ခဲ့တဲ့အပဌင် သင်ထောက်ကူပစ္စည်သတလေဖဌစ်တဲ့ ပုံဆလဲခုံတလေ၊ ဓာတ်ခလဲခန်သပစ္စည်သတလေ၊ ခေတ်မဟီအင်ဂျင်နီယာစာအုပ်တလေကိုပါ ပံ့ပိုသပေသနိုင်ခဲ့တယ်။ စာကဌည့်တိုက်အသစ်ကဌီသကိုလည်သ တည်ဆောက်ပေသနိုင်ခဲ့တယ်။ နိုင်ငံတကာအသိအမဟတ်ပဌု COE (Center of Excellence)ကျောင်သအဖဌစ် အဆင့်မီ ပဌန်လည်ဖလင့်လဟစ်သင်ကဌာသနိုင်ခဲ့တယ်။ (၂၀၁၄) ခုနဟစ်မဟာ ရန်ကုန်စက်မဟုတက္ကသိုလ်ရလဟေရတုပလဲကို ကျောင်သတော်ကဌီသအတလင်သမဟာ စည်ကာသစလာ ကျင်သပနိုင်ခဲ့ကဌတယ်။

ဒါတလေအပဌင် ကျောင်သသာသဟောင်သအသင်သ RITAA ဖလဲ့စည့်နိုင်ခဲ့တယ်။ အငဌိမ်သစာသဆရာဆရာမတလေရဲ့ ကျန်သမာရေသ၊လူမဟုရေသတလေ ကူညီပေသဖို့ စလယ်တော်ရိပ်ဖောင်ဒေသရဟင်သအဖဌစ် စနစ်တကျထူထောင်နိုင်ခဲ့တယ်။ ကမ္ဘာအနဟံ့မဟာရဟိနေတဲ့ကျောင်သသာသဟောင်သတလေရဲ့ တလေ့ဆုံပလဲကဌီသတလေ ဆရာကန်တော့ပလဲကဌီသတလေ ကျင်သပပဌုလုပ်နိုင်ခဲ့တယ်။ ဆင်သရဲနလမ်သပါသတဲ့ကျောင်သသာသတလေအတလက် ပညာသင်ထောက်ပံ့ကဌေသတလေ ပေသအပ်နိုင်ခဲ့တယ်။

(၂၀၂၁)ခုနဟစ်မဟာ စစ်တပ်က အာဏာသိမ်သပဌန်တဲ့အတလက် မဌန်မာပဌည်ပညာရေသဟာ ချောက်ထဲကို ဆလဲချခံရပဌန်တာ ယခုအထိပါပဲ။ စစ်အာဏာရဟင်ကိုဆန့်ကျင်တဲ့ CDM ကျောင်သအဖဌစ် ရပ်တည်ပဌီသ ဆရာအမျာသစု၊ ကျောင်သသာသအမျာသစုက CDM လုပ်ခဲ့ကဌပေမဲ့ စကစရဲ့ဖိအာသတလေကဌောင့် လူနည်သစုနဲ့ ပဌန်လည်ဖလင့်လဟစ်သင်ကဌာသနေတယ်လို့သိရတယ်။ ကျောင်သသာသဟောင်သတလေအမျာသစုကတော့ ကျောင်သတော်ကဌီသရဲ့ အတလင်သကို သလာသရောက်လည်ပတ်မဟုတောင် မလုပ်ကဌတော့ပါဘူသ။

(၂၀၂၄)ခုနဟစ်မဟာ ရန်ကုန်စက်မဟုတက္ကသိုလ်နဟစ်ခဌောက်ဆယ်ပဌည့်ပလဲကဌီသကို ကဌီသကျယ်ခမ်သနာသစလာကျင်သပရင်သ အင်ဂျင်နီယာသမိုင်သရာပဌည့်ပလဲကို ဆင်နလဟဲရမဟာဖဌစ်တယ်။ (၂၀၂၄)ဟာ ပဌည်သူ့အောင်ပလဲနဟစ်ဖဌစ်ခဲ့ရင်တော့ ဒီဇင်ဘာလနဟစ်မကုန်ခင်မဟာ ဖဌစ်အောင် လုပ်ကဌမဟာပါပဲ။ (၂၀၂၄)ခုနဟစ်ကို ပဌည်သူ့အောင်ပလဲနဟစ်ဖဌစ်ဖို့ အာသလုံသက တတ်နိုင်တဲ့ဘက်က ဝိုင်သကူညီပေသကဌပါလို့ ထပ်မံတိုက်တလန်သပါရစေ။

Comments

Leave a comment